[block id=”bo-sung-1″]

Những thành tựu Việt Nam đạt được trong quá trình phát triển suốt chặng đường 30 năm qua
thực sự rất ấn tượng. từ chỗ là một trong những nước nghèo nhất cách đây mới chỉ một thế hệ,
Việt Nam nổi lên thành quốc gia thu nhập trung bình với một nền kinh tế năng động. từ chỗ đứng
ngoài vòng quay thương mại thế giới khi bắt đầu công cuộc chuyển đổi, Việt Nam ngày nay là
quốc gia xuất khẩu đáng gờm và điểm đến lớn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Quan
trọng hơn, nền kinh tế phát triển nhanh góp phần cải thiện mạnh mẽ cuộc sống của người dân.
thu nhập quốc dân tăng ngoạn mục và được chia sẻ đồng đều cho toàn bộ người dân với tỷ lệ bất
bình đẳng chỉ tăng khiêm tốn trong suốt thời kỳ. tỷ lệ nghèo khổ bần cùng giảm nhanh chóng từ
50% năm 1993 xuống dưới 3% hiện nay. Những chỉ số về phát triển con người và tiếp cận hạ tầng
cơ bản được cải thiện đáng kể.

bao_cao_danh_gia_quoc_gia_viet_nam_2016

pdf142 trang | Chia sẻ: thanhlinh222 | Ngày: 08/03/2018 | Lượt xem: 42826 | Lượt tải: 1download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Báo cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016
Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016
nhóm ưu tiên tănG trưởnG toàn diện và bền vữnG
tiếp bước thành cônG
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Pu
bl
ic
Di
sc
lo
su
re
A
ut
ho
riz
ed
Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016
nhóm ưu tiên tănG trưởnG toàn diện và bền vữnG
tiếp bước thành cônG
Tiếp bước thành côngii
LỜi cẢm Ơn …………………………………………………………………………………………… vii
LỜi nói ĐẦu ………………………………………………………………………………………….. viii
tóm LưỢc tỔnG Quan ……………………………………………………………………………………… 1
Giới thiệu …………………………………………………………………………………………….. 8
bố cỤc báo cáo …………………………………………………………………………………………….11
phẦn 1: thành tỰu trước ĐÂY và bối cẢnh hiện naY ………………………………….14
1. Các xu hướng về giảm nghèo và phát triển toàn diện
hướng đến người dân ……………………………………………………………………. 15
2. tăng trưởng và tạo việc làm cho mọi người ………………………………………. 23
2.1 Các động lực của tăng trưởng kinh tế cao …………………………………. 24
2.2 tạo việc làm và chất lượng việc làm ………………………………………… 29
2.3 Những trở ngại phát sinh đối với mô hình tăng trưởng hiện nay ……. 34
3. Dịch vụ công cho toàn xã hội ………………………………………………………….. 45
3.1 Cung cấp dịch vụ công cơ bản ………………………………………………… 45
3.2 Nghị trình chưa kết thúc: các nhóm bị thiệt thòi và bình đẳng giới … 51
3.3 Nghị trình mới phát sinh về cung cấp dịch vụ …………………………….. 55
4. Quản lý bền vững tài nguyên và môi trường …………………………………….. 57
4.1 Đẩy mạnh chuyển đổi nông nghiệp, sử dụng bền vững tài nguyên
và môi trường, chống chọi tác động của biến đổi khí hậu …………….. 58
4.2 Những trở ngại trong cải thiện về nông nghiệp…………………………… 62
4.3 Hạn chế trong giảm tác hại ô nhiễm môi trường …………………………. 68
4.4 Nguy cơ dễ tổn thương do biến đổi khí hậu ……………………………….. 71
phẦn 2: cƠ hỘi, rỦi ro và ưu tiên ………………………………………………………………….74
5. Cơ hội ………………………………………………………………………………………… 75
6. Rủi ro …………………………………………………………………………………………. 76
7. Ưu tiên cho giảm nghèo, phát triển đồng đều và bền vững ………………… 77
ưu tiên 1: mở rộng hòa nhập cho người dân tộc thiểu số ………………….. 81
ưu tiên 2: Xây dựng hạ tầng phục vụ sản xuất và các thành phố có
năng lực cạnh tranh ………………………………………………………. 85
ưu tiên 3: tăng cường các thể chế thị trường và quản lý kinh tế …………..90
ưu tiên 4: Chuyển đổi nông nghiệp và sử dụng tài nguyên ……………….. 98
ưu tiên 5: Điều chỉnh dịch vụ công cho phù hợp với kỳ vọng mới và
dân số đang già đi ………………………………………………………. 103
ưu tiên 6: Đẩy mạnh khả năng chống chọi biến đổi khí hậu và lợi ích
giảm thiểu tác động …………………………………………………….. 111
ưu tiên xuyên suốt: tăng cường nền tảng thể chế và quản trị nhà nước … 117
phỤ LỤc ………………………………………………………………………………………………………….122
Phụ lục 1: tổng hợp về tham vấn ……………………………………………………… 122
Phụ lục 2: Các chỉ tiêu về thu nhập, can thiệp ngân sách trong
Đánh giá cam kết về công bằng (CEQ) ………………………………. 124
tham khẢo …………………………………………………………………………………………………….125
mỤc LỤc
Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016 iii
bẢnG & hÌnh
Bảng 1: tổng hợp về các ưu tiên …………………………………………………………………………….6
Bảng 2: tỷ lệ nghèo tiếp tục giảm mạnh trong những năm gần đây
Các xu hướng về tình trạng nghèo quan trọng, 2010-2014 ……………………………18
Bảng 3: Người nghèo, cận nghèo, không nghèo, nhóm 40% dưới đáy và
60% trên đỉnh đang ở đâu? tỷ lệ của mỗi nhóm theo địa bàn và
nhóm dân tộc năm 2014 ………………………………………………………………………….19
Bảng 4: Bao nhiêu người rơi vào và thoát khỏi tình trạng nghèo trong thời gian qua?
Diễn biến về tình trạng nghèo từ 2010-2014 ……………………………………………….21
Bảng 5: Cả người nghèo và người giàu đều có sinh kế đa dạng: Nguồn thu nhập và
xu hướng tiêu dùng của các nhóm có hoàn cảnh kinh tế xã hội và
địa lý khác nhau ……………………………………………………………………………………..22
Bảng 6: Giáo dục là con đường để có việc làm tốt hơn, qua đó đem lại
phát triển đồng đều …………………………………………………………………………………33
Bảng 7: theo các chỉ số xã hội khác nhau, Việt Nam đã có nhiều tiến triển
trong thời gian qua ………………………………………………………………………………….46
Bảng 8: tăng trưởng bình quân hàng năm về năng suất tổng các yếu tố
trong nông nghiệp (%) …………………………………………………………………………….63
Bảng 9: tác động môi trường của các mặt hàng nông nghiệp chính, Việt Nam ……………66
Bảng 10: tổng hợp về ưu tiên ………………………………………………………………………………..78
Bảng 11: Những thách thức về quản trị nhà nước đối với cả ba định hướng ………………..118
Hình 1: thành tích rõ rệt về phát triển công bằng …………………………………………………….9
Hình 2: … và giảm nghèo ấn tượng ………………………………………………………………………..9
Hình 3: Báo cáo đánh giá quốc gia có hệ thống (SCD) tóm lược trong một trang ………..13
Hình 4: tỷ lệ nghèo, theo các ngưỡng nghèo khác nhau …………………………………………15
Hình 5: tỷ lệ nghèo hiện nay, theo ngưỡng nghèo 2,10$ một ngày …………………………..15
Hình 6: Hệ số Gini là chỉ tiêu đo lường bất bình đẳng ……………………………………………..16
Hình 7: Số lượng và tốc độ tăng của những người siêu giàu tại Việt Nam tương
đương với các quốc gia khác có cùng quy mô GDP và tăng trưởng GDP ………..17
Hình 8: tỷ lệ nghèo tại các huyện năm 2010 và 2014 …………………………………………….20
Hình 9: tăng trưởng của Việt Nam có tính chất thâm dụng lao động …………………………24
Hình 10: Cho dù bị chững lại trong thời gian qua, tăng trưởng của Việt Nam vẫn
cao hơn so với hầu hết các quốc gia thu nhập trung bình khác ……………………..24
Hình 11: tốc độ tăng trưởng GDP theo thành phần kinh tế ………………………………………..25
Hình 12: Đóng góp của các thành phần kinh tế cho tăng trưởng GDP (điểm phần trăm)..25
Hình 13: tỷ trọng việc làm theo ngành ……………………………………………………………………26
Hình 14: Năng suất lao động theo ngành (tỷ lệ % trên tổng năng suất lao động), 2013 ..26
Hình 15: Chỉ số tăng trưởng xuất khẩu theo giá so sánh, 1996=1 ……………………………….27
Hình 16: tỷ trọng trên tổng kim ngạch xuất khẩu ……………………………………………………..27
Tiếp bước thành côngiv
Hình 17: Hạ tầng của Việt Nam hiện tương đương với mức thu nhập,
nhưng cần theo kịp tốc độ tăng trưởng nhanh ……………………………………………..28
Hình 18: Doanh nghiệp nào tạo ra việc làm? …………………………………………………………..30
Hình 19: trình độ giáo dục của lực lượng lao động đã được nâng lên.. ………………………31
Hình 20: như nhu cầu về lao động có kỹ năng vẫn lớn …………………………………………….31
Hình 21: Nữ giới và người dân tộc thiểu số ít cơ hội có việc làm
hưởng lương như nam giới ngang hàng. Xác suất tương quan về việc làm
hưởng lương dành cho nữ giới và người dân tộc thiểu số. ……………………………..32
Hình 22: Nữ giới và người dân tộc thiểu số làm việc hưởng lương được
trả lương thấp hơn, nhưng khoảng cách với nữ giới đang bị thu hẹp
Chênh lệch lương đối với nữ giới và người dân tộc thiểu số …………………………..32
Hình 23: Việc làm năng suất cao hơn đem lại lương cao hơn ……………………………………..33
Hình 24: tăng trưởng bị chậm lại ………………………………………………………………………..35
Hình 25: và phụ thuộc vào tích lũy yếu tố sản xuất với sự đóng góp hạn chế của
tăng trưởng năng suất ……………………………………………………………………………..35
Hình 26: tăng trưởng năng suất lao động tại Việt Nam chững lại ……………………………….35
Hình 27: Lợi ích về cơ cấu dân số giảm xuống ………………………………………………………36
Hình 28: đòi hỏi phải nâng cao năng suất để duy trì tăng trưởng bền vững ……………….36
Hình 29: Đầu tư của khu vực công tuy vẫn quan trọng, nhưng tỷ trọng đầu tư của
khu vực tư nhân tăng lên nhanh chóng ………………………………………………………37
Hình 30: Bùng nổ đầu tư liên quan đến năng suất vốn giảm xuống …………………………….39
Hình 31: tỷ lệ tạo việc làm trong các ngành sản xuất và chế biến đang giảm xuống,
làm giảm chuyển đổi cơ cấu …………………………………………………………………….40
Hình 32: Hàm lượng nhập khẩu cao ……………………………………………………………………….42
Hình 33: Phân bố điểm môn toán PiSa so với các quốc gia khác ……………………………….47
Hình 34: Các chỉ tiêu về sức khoẻ trẻ em so với các quốc gia khác …………………………….47
Hình 35: Người dân Việt Nam bày tỏ sự hài lòng ở mức tương đối cao với hầu hết
các lĩnh vực liên quan đến dịch vụ công …………………………………………………….48
Hình 36: Hệ số Gini đối với các chỉ tiêu thu nhập qua đánh giá cam kết về
công bằng (CEQ) tại các quốc gia khác nhau……………………………………………..49
Hình 37: tổng thay đổi về bất bình đẳng qua điểm số Gini tại Việt Nam thông qua
can thiệp tài khóa, từ thu nhập thị trường sang thu nhập cuối cùng ………………..50
Hình 38: tỷ lệ người nhập cư theo nhóm thu nhập ……………………………………………………51
Hình 39: Nhiều người nhập cư đô thị không đăng ký thường trú: tỷ lệ người dân
không đăng ký thường trú tại địa phương sinh sống……………………………………..52
Hình 40: Việt Nam có tỷ lệ bất cân đối giới tính khi sinh cao, với 114 bé trai được
sinh ra trên 100 bé gái …………………………………………………………………………….54
Hình 41: Việt Nam chỉ mới bắt đầu giai đoạn dân số già đi nhanh chóng …………………….55
Hình 42: một nửa dân số sẽ gia nhập “tầng lớp trung lưu toàn cầu” trong vòng 20 năm …56
Hình 43: Bao phủ sinh thái hiện tại của Việt Nam chưa bền vững ……………………………….58
Hình 44: Việt Nam là một thành viên quan trọng trong các thị trường thương phẩm
quốc tế ………………………………………………………………………………………………….58
Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016 v
Hình 45: Việt Nam sẽ hấp thụ calo từ các thực phẩm khác nhau (2009 và 2030) ………….59
Hình 46: Lượng khí thải CO2 ở Việt Nam tăng 5 lần vào năm 2030 nếu không có các
lựa chọn cung cấp phân phối năng lượng khác và các biện pháp
giảm thiểu khí thải …………………………………………………………………………………..62
Hình 47: tài nguyên của Việt Nam đang bị suy kiệt nghiêm trọng ………………………………63
Hình 48: Sản lượng đánh bắt hải sản suy giảm ………………………………………………………..67
Hình 49: Việt Nam xếp hạng kém hơn hầu hết các quốc gia tương đương về
kinh tế khác về mức độ ô nhiễm không khí người dân phải chịu …………………….69
Hình 50: mức độ tiêu tốn năng lượng đối với những năng lượng chính …………………………69
Hình 51: Việt Nam có nguy cơ chịu tác động của nhiều rủi ro khí hậu …………………………71
Hình 52: Giảm thu nhập ròng từ nuôi tôm do biến đổi khí hậu mà không có
biện pháp thích ứng ………………………………………………………………………………..72
Hình 53: Giảm thu nhập ròng từ nuôi cá da trơn do biến đổi khí hậu …………………………..72
Hình 54: Khoảng cách lớn còn tồn tại với người dân tộc thiểu số ………………………………..81
Hình 55: Cải thiện chưa nhiều về dinh dưỡng, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh tăng lên ở
người dân tộc thiểu số ……………………………………………………………………………..82
Hình 56: tạo thuận lợi thương mại …………………………………………………………………………85
Hình 57: Đô thị của Việt Nam tiếp tục phát triển ………………………………………………………87
Hình 58: tăng trưởng được duy trì nhưng bất ổn định thường xuyên hơn …………………..91
Hình 59: Hệ thống tài chính của Việt Nam bị chi phối bởi khu vực ngân hàng lớn ………….93
Hình 60: Quyền tài sản …………………………………………………………………………………………95
Hình 61: Nền kinh tế dựa trên ưu đãi của Việt Nam ………………………………………………….97
Hình 62: Chi trả phi chính thức (thang điểm 1-7) …………………………………………………….97
Hình 63: Nghèo đói bần cùng và tỷ lệ bao phủ rừng ……………………………………………….100
Hình 64: Khoảng cách lớn về tỷ lệ đi học ở cấp trung học phổ thông: tháp đi học theo
độ tuổi và cấp học …………………………………………………………………………………103
Hình 65: Chi tiêu từ tiền túi đẩy nhiều hộ gia đình rơi vào cảnh nghèo……………………….106
Hình 66: Bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương chủ yếu được người giàu sử dụng ………….106
Hình 67: tỷ lệ bao phủ của bảo hiểm hưu trí còn thấp so với các quốc gia ở
mức thu nhập tương đương …………………………………………………………………….108
Hình 68: Việt Nam có một lượng lớn “nhóm giữa bị lãng quên” trong hỗ trợ người cao tuổi ….109
Hình 69: Người nghèo dễ bị tổn thương do các rủi ro về khí hậu ………………………………………111
Hình 70: thay đổi lượng khí thải CO2 và GDP theo năm ………………………………………………….114
Hình 71: tác động ô nhiễm không khí ……………………………………………………………………………115
Hình 72: mức tiêu dùng năng lượng trong một số ngành công nghiệp ở Việt Nam ……………..117
Hình 73: Điểm mạnh về chuẩn mực kiểm toán và báo cáo ………………………………………………121
hỘp
Hộp 1: Hội nhập vào các chuỗi giá trị toàn cầu – câu truyện của hai ngành …………………..43
Tiếp bước thành côngvi
QuY ĐỔi tiền tệ
tỷ giá hiệu lực tháng 12/ 2015
Đơn vị tiền tệ = Đồng Việt Nam
21.000 VND = 1.00 US$
Năm tài chính = tháng 1 đến tháng 12
từ viết tắt tiếnG anh
Eacc Kinh tế học về thích ứng với biến đổi
khí hậu
mic Quốc gia thu nhập trung bình
adb Ngân hàng Phát triển châu Á moF Bộ tài chính
aEc Cộng đồng kinh tế aSEaN monrE Bộ tài nguyên và môi trường
aSEan Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á mpi Bộ Kế hoạch và Đầu tư
bot Xây dựng – Khai thác – Chuyển giao moit Bộ Công thương
ch tây Nguyên niapp Viện Quy hoạch và thiết kế Nông
nghiệp Quốc gia
cEma Ủy ban Dân tộc nma Khu vực miền núi phía bắc
cEQ Cam kết về công bằng npL Nợ xấu
cmt Phương thức gia công giản đơn gồm
cắt may hoàn thiện
ntp Chương trình mục tiêu quốc gia
cp Sản xuất sạch hơn oadr tỷ lệ phụ thuộc của người già
cpi Chỉ số giá tiêu dùng oEcd tổ chức hợp tác Kinh tế và Phát
triển
Eap Đông Á và thái Bình Dương pFES Chi trả dịch vụ hệ sinh thái rừng
Eu Liên minh châu Âu rcEp Đối tác kinh tế toàn diện trong khu vực
Fao tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Scd Đánh giá quốc gia có hệ thống
Fdi Đầu tư trực tiếp nước ngoài SEdp Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
Gdp tổng sản phẩm quốc nội SoE Doanh nghiệp nhà nước
GSo tổng cục thống kê Việt Nam SSF Quỹ Bảo hiểm Xã hội
ict Công nghệ thông tin và truyền thông Sbv Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
iFc Công ty tài chính Quốc tế tpp Hiệp định Đối tác Xuyên thái Bình
Dương
imF Quỹ tiền tệ Quốc tế vhLSS Điều tra mức sống hộ gia đình
Việt Nam
Lic Quốc gia thu nhập thấp WSp Chương trình vệ sinh nước sạch
Ldc Quốc gia kém phát triển Wto tổ chức thương mại thế giới
Luc Chứng nhận sử dụng đất
Báo Cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016 vii
Báo cáo này hoàn thành do các tác giả (theo thứ tự bảng chữ cái): Diji Chandrasekharan
Behr (trưởng nhóm, tài nguyên & môi trường), Gabriel Demombynes (trưởng nhóm, Giảm
nghèo & Công bằng), và Sebastian Eckardt (trưởng nhóm, Quản lý tài khóa và Kinh tế
Vĩ mô), với sự đóng góp của: anjali acharya (tài nguyên & môi trường), alwaleed Fareed
alatabani (tài chính và thị trường), Paul Barbour (miGa), michael Crawford (Giáo dục), Đinh
tuấn Việt (Quản lý tài khóa và Kinh tế Vĩ mô), Franz Gerner (Năng lượng và Khai khoáng),
Giản thành Công (Quản lý tài khóa và Kinh tế Vĩ mô), Roxanne Hakim (Phát triển Xã hội),
Kari Hurt (Y tế, Dinh dưỡng, và Dân số), Chris Jackson (Nông nghiệp), Steve Jaffee (Nông
nghiệp), Sandeep mahajan (Công bằng, tài chính, thể chế), Catherine martin (iFC), iain
menzies (Nước sạch), Nguyễn Văn Làn (thương mại và Năng lực Cạnh tranh), Nguyễn thúy
Ngân (aCS), Jung Eun Oh (Giao thông, Công nghệ thông tin và truyền thông), Pip O’Keefe
(an sinh xã hội và Lao động), Yuling Zhou (Quản trị Nhà nước), madhu Raghunath (Đô thị,
Nông thôn, và Khả năng Chống chọi), Daniel Street (iFC), mauro testaverde (an sinh Xã
hội), trần thị Ngọc Hà (Giảm nghèo & Công bằng), trần thị Lan Hương (Quản trị Nhà
nước), michel Welmond (Phát triển Con người).
Nhóm xin cám ơn các ý kiến đóng góp cho các bản dự thảo trước đó từ phía các đồng nghiệp
của Nhóm Ngân hàng thế giới, bao gồm (theo thứ tự bảng chữ cái): ahmad ahsan, arturo
ardila, morgan Bazilian, Carter Brandon, Helle Buchhave, Christophe Crepin, Ousmane
Dione, Julia Fraser, Olivier P. Fremond, Keith E. Hansen, Ed Keturakis, irina i. Klytchnikova,
aphichoke (andy) Kotikula, Jana malinska, ambar Narayan, tenzin Dolma Norbhu, Phạm
Liên anh, massimiliano Santini, Sudhir Shetty, Stuart James Stephens, Gallina andronova
Vincelette, Vũ Lan anh, and Justin Yap.
Báo cáo cũng được hoàn thiện hơn qua tham vấn với Chính phủ, các chuyên gia tham mưu
chính sách, các đối tác phát triển, các tổ chức xã hội dân sự. Chúng tôi bày tỏ lòng cám

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Báo cáo Đánh Giá Quốc Gia Việt Nam 2016

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *