[block id=”bo-sung-1″]

Báo cáo do Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE) – Bộ Công Thương thực hiện nhằm cung cấp thông tin hỗ trợ cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng rau quả Việt Nam mong muốn đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Nội dung báo cáo tập trung:
– Đánh giá tình hình sản xuất, xuất khẩu rau quả của Việt Nam và tình hình xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản;
– Cung cấp thông tin cụ thể về đặc điểm thị trường, xu hướng thị trường, tình hình tiêu thụ, giá cả, kênh phân phối, cạnh tranh, sản xuất và xuất nhập khẩu rau quả của Nhật Bản;
– Đánh giá các quy định trong nhập khẩu rau quả của thị trường Nhật Bản.

Ngoài Phần I giới thiệu chung, báo cáo có thêm ba phần nội dung chính. Phần II sẽ cung cấp thông tin cụ thể về đặc điểm thị trường, xu hướng thị trường, tình hình tiêu thụ, giá cả, kênh phân phối, tình hình cạnh tranh, sản xuất và xuất nhập khẩu rau quả của Nhật Bản Tiếp theo, Phần III nêu lên các quy định thị trường như thuế suất nhập khẩu rau quả, thủ tục nhập khẩu, quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, bao bì đóng gói, nhãn mác và các quy định khác. Phần IV sẽ đánh giá tình hình xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Nhật Bản và cách tiếp cận thị trường Nhật Bản. Cuối cùng Phần V cung cấp những nguồn thông tin hữu ích, danh sách một số nhà nhập khẩu rau quả tại Nhật Bản và các sự kiện xúc tiến thương mại trong ngành tại Nhật Bản để các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thể tham khảo.

bao_cao_thi_truong_rau_qua_nhat_ban

doc55 trang | Chia sẻ: duongneo | Ngày: 26/07/2017 | Lượt xem: 1349 | Lượt tải: 7download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Báo cáo Thị trường rau quả Nhật Bản, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

BÁO CÁO
THỊ TRƯỜNG RAU QUẢ NHẬT BẢN
Hà Nội, 2015
Mục lục
Danh mục từ viết tắt
Đvt: Đơn vị tính
USD: Đồng đô la Mỹ
WTO: Tổ chức Thương mại Thế giới
ASEAN: Hiệp hội các nước Đông Nam Á
EU: Liên minh Châu Âu
ITC: Trung tâm Thương mại Thế giới
GAP: Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt
TPP: Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương
CAGR: Tốc độ tăng trưởng hàng năm
MRLs: Mức dư lượng hóa chất tối đa
Danh mục bảng
TT
Tên bảng
Trang
Bảng 1.1
Các mặt hàng rau quả
6
Bảng 2.1
Doanh thu và thị phần bán lẻ rau quả Nhật Bản theo mô hình phân phối
17
Bảng 2.2
Nhập khẩu rau quả của Nhật Bản theo quốc gia giai đoạn 2010 – 2015
19
Bảng 2.3
Nhập khẩu rau quả của Nhật Bản theo sản phẩm giai đoạn 2010 – 2015
19
Bảng 2.4
Các công ty bán lẻ thực phẩm trên thị trường Nhật, theo thương hiệu và thị phần
23
Bảng 3.2
Danh sách các cơ quan chức năng liên quan tới việc nhập khẩu rau quả
27
Bảng 4.1
Kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam giai đoạn 2010 – 2014
40
Bảng 4.2
Những mặt hàng rau quả xuất khẩu chủ lực của Việt Nam giai đoạn 2010 – 2014
41
Bảng 4.3
Số liệu thống kê sơ bộ xuất khẩu rau quả 10 tháng đầu năm 2015
43
Bảng 4.4
Nhóm 10 nước xuất khẩu mặt hàng rau quả hàng đầu thế giới
44
Bảng 4.5
Xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Nhật Bản
46
Danh mục biểu đồ
TT
Tên biểu đồ
Trang
Biểu đồ 3.1
Quy trình nhập khẩu
26
Biểu đồ 3.2
Nhãn giúp phân loại rác
35
I. GIỚI THIỆU CHUNG
1.1. Mục đích và phương pháp
Báo cáo do Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE) – Bộ Công Thương thực hiện nhằm cung cấp thông tin hỗ trợ cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng rau quả Việt Nam mong muốn đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.
Nội dung báo cáo tập trung:
– Đánh giá tình hình sản xuất, xuất khẩu rau quả của Việt Nam và tình hình xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản;
– Cung cấp thông tin cụ thể về đặc điểm thị trường, xu hướng thị trường, tình hình tiêu thụ, giá cả, kênh phân phối, cạnh tranh, sản xuất và xuất nhập khẩu rau quả của Nhật Bản;
– Đánh giá các quy định trong nhập khẩu rau quả của thị trường Nhật Bản.
Ngoài Phần I giới thiệu chung, báo cáo có thêm ba phần nội dung chính. Phần II sẽ cung cấp thông tin cụ thể về đặc điểm thị trường, xu hướng thị trường, tình hình tiêu thụ, giá cả, kênh phân phối, tình hình cạnh tranh, sản xuất và xuất nhập khẩu rau quả của Nhật Bản Tiếp theo, Phần III nêu lên các quy định thị trường như thuế suất nhập khẩu rau quả, thủ tục nhập khẩu, quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm, bao bì đóng gói, nhãn mác và các quy định khác. Phần IV sẽ đánh giá tình hình xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Nhật Bản và cách tiếp cận thị trường Nhật Bản. Cuối cùng Phần V cung cấp những nguồn thông tin hữu ích, danh sách một số nhà nhập khẩu rau quả tại Nhật Bản và các sự kiện xúc tiến thương mại trong ngành tại Nhật Bản để các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam có thể tham khảo.
Phương pháp thực hiện báo cáo chủ yếu là thu thập, xử lý các nguồn thông tin đáng tin cậy của các tổ chức kinh tế, các tổ chức xúc tiến thương mại Việt Nam và quốc tế như:Cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại Nhật Bản, Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE), Tổng cục Hải quan Việt Nam, Hiệp hội rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO)… Đặc biệt, các kết quả trong báo cáo được đưa ra trên cơ sở sử dụng phần mềm công cụ nghiên cứu thị trường của cổng thông tin “Bản đồ thương mại – Trade Map” của ITC, có kết hợp với việc thu thập thông tin, ý kiến từ các chuyên gia và các doanh nghiệp thông qua các buổi hội thảo, tọa đàm xúc tiến thương mại.
1.2 Nhóm sản phẩm nghiên cứu
Nhóm sản phẩm rau quả (rau quả tươi và rau quả chế biến) bao gồm tất cả các sản phẩm thuộc Chương 07, Chương 08 và Chương 20 trong Hệ thống phân loại HS. Nhóm sản phẩm nghiên cứu được thống kê với các mã HS như sau:
Bảng 1.1: Các mặt hàng rau quả
Mã hàng
Mô tả hàng hoá
0701
Khoai tây, tươi hoặc ướp lạnh
0702
Cà chua, tươi hoặc ướp lạnh
0703
Hành, hành tăm, tỏi, tỏi tây, các loại rau họ hành, tỏi khác, tươi hoặc ướp lạnh
0704
Bắp cải, hoa lơ, su hào, cải xoăn và các loại rau ăn được tương tự, tươi hoặc ướp lạnh
0705
Rau diếp, xà lách (lactuca sativa) và rau diếp, xà lách xoăn (cichorium spp), tươi hoặc ướp lạnh.
0706
Cà rốt, củ cải, củ cải đỏ làm rau trộn (sa-lát), cần củ, diếp củ, củ cải ri và các loại củ rễ ăn được tương tự, tươi hoặc ướp lạnh
0707
Dưa chuột và dưa chuột ri, tươi hoặc ướp lạnh
0708
Rau đậu đã hoặc chưa bóc vỏ, tươi hoặc ướp lạnh
0709
Rau khác, tươi hoặc ướp lạnh
0710
Rau các loại (đã hoặc chưa hấp chín hoặc luộc chín trong nước), đông lạnh.
0711
Rau các loại đã bảo quản tạm thời (ví dụ, bằng khí sunphurơ, ngâm nước muối, ngâm nước lưu huỳnh hoặc ngâm trong dung dịch bảo quản khác), nhưng không ăn ngay được.
0712
Rau khô, ở dạng nguyên, cắt, thái lát, vụn hoặc ở dạng bột, nhưng chưa chế biến thêm.
0713
Các loại rau đậu khô, đã bóc vỏ quả, đã hoặc chưa bóc vỏ hạt hoặc làm vỡ hạt.
0714
Sắn, củ dong, củ lan, a-ti-sô Jerusalem, khoai lang và các loại củ và rễ tương tự có hàm lượng tinh bột hoặc inulin cao, tươi, ướp lạnh, đông lạnh hoặc khô, đã hoặc chưa thái lát hoặc làm thành dạng viên; lõi cây cọ sago.
0801
Dừa, quả hạch Brazil (Brazil nut) và hạt điều, tươi hoặc khô, đã hoặc chưa bóc vỏ hoặc lột vỏ.
0802
Quả hạch (nut) khác, tươi hoặc khô, đã hoặc chưa bóc vỏ hoặc lột vỏ.
0803
Chuối, kể cả chuối lá, tươi hoặc khô
0804
Quả chà là, sung, vả, dứa, bơ, ổi, xoài và măng cụt, tươi hoặc khô
0805
Quả thuộc chi cam quýt, tươi hoặc khô
0806
Quả nho, tươi hoặc khô
0807
Các loại dưa (kể cả dưa hấu) và đu đủ, tươi
0808
Quả táo, lê và qủa mộc qua, tươi
0809
Quả mơ, anh đào, đào (kể cả xuân đào), mận và mận gai, tươi
0810
Quả khác, tươi
0811
Quả và quả hạch (nut), đã hoặc chưa hấp chín hoặc luộc chín trong nước, đông lạnh, đã hoặc chưa thêm đường hoặc chất làm ngọt khác.
0812
Quả và quả hạch (nut), được bảo quản tạm thời (ví dụ, bằng khí sunphurơ, ngâm nước muối, nước lưu huỳnh hoặc dung dịch bảo quản khác), nhưng không ăn ngay được.
0813
Quả, khô, trừ các loại quả thuộc nhóm 08.01 đến 08.06; hỗn hợp các loại quả hạch (nut) hoặc quả khô thuộc Chương này.
0814
Vỏ các loại quả thuộc chi cam quýt, hoặc các loại dưa (kể cả dưa hấu), tươi, đông lạnh, khô hoặc bảo quản tạm thời trong nước muối, nước lưu huỳnh hoặc trong các dung dịch bảo quản khác.
2001
Rau, quả, quả hạch (nut) và các phần ăn được khác của cây, đã chế biến hoặc bảo quản bằng giấm hoặc axit acetic.
2002
Cà chua đã chế biến hoặc bảo quản bằng cách khác trừ loại bảo quản bằng giấm hoặc axít axetic.
2003
Nấm và nấm cục, đã chế biến hoặc bảo quản bằng cách khác trừ bảo quản bằng giấm hoặc axít axetic.
2004
Rau khác, đã chế biến hoặc bảo quản bằng cách khác trừ bảo quản bằng giấm hoặc axít axetic, đã đông lạnh, trừ các sản phẩm thuộc nhóm 20.06.
2005
Rau khác, đã chế biến hoặc bảo quản bằng cách khác trừ bảo quản bằng giấm hoặc axít axetic, không đông lạnh, trừ các sản phẩm thuộc nhóm 20.06.
2006
Rau, quả, quả hạch (nut), vỏ quả và các phần khác của cây, được bảo quản bằng đường (dạng khô có tẩm đường, ngâm trong nước đường hoặc bọc đường).
2007
Mứt, thạch trái cây, mứt từ quả thuộc chi cam quýt, bột nghiền và bột nhão từ quả hoặc quả hạch (nut), thu được từ quá trình đun nấu, đã hoặc chưa pha thêm đường hay chất làm ngọt khác.
2008
Quả, quả hạch (nut) và các phần ăn được khác của cây, đã chế biến hoặc bảo quản bằng cách khác, đã hoặc chưa pha thêm đường hay chất làm ngọt khác hoặc rượu, chưa được chi tiết hoặc ghi ở nơi khác.
2009
Các loại nước ép trái cây (kể cả hèm nho) và nước rau ép, chưa lên men và chưa pha thêm rượu, đã hoặc chưa pha thêm đường hoặc chất làm ngọt khác.
II. ĐẶC ĐIỂM THỊ TRƯỜNG RAU QUẢ NHẬT BẢN
2.1. Đặc điểm, xu hướng thị trường
Tác động của yếu tố nhân khẩu học
Sự suy giảm dân số Nhật Bản từ năm 2013 cũng như cơ cấu nhân khẩu rất già của Nhật Bản là xu hướng chính ảnh hưởng đến doanh thu bán rau quả trong những năm gần đây. Số người tiêu dùng suy giảm và thực tế là người tiêu dùng già hơn thường yêu cầu đồ ăn ít calo hơn, có nghĩa là nhiều khu vực có sự suy giảm. Với tỷ lệ sinh đẻ suy giảm và thấp, gần như không có dấu hiệu cho thấy chính sách nhập cư sẽ thay đổi sớm trong thời gian tới, cơ cấu nhân khẩu học của Nhật Bản sẽ tiếp tục dẫn dắt xu thế thực phẩm, kể cả hiện tại và trong trung và dài hạn.
Tiêu thụ thực phẩm bị tác động lớn bởi cấu trúc kinh tế-xã hội Nhật Bản. Dân số Nhật đạt đỉnh cao nhất vào năm 2010 và bắt đầu suy giảm từ đó. Ngoài ra, dân số già hóa nhanh chóng và đang suy giảm (35% dân số trên 65 tuổi vào năm 2014) cũng tác động đến mô thức tiêu dùng. Trong khi những người tiêu dùng già thường dùng ít calo hơn những người trẻ tuổi, họ cũng hạn chế về tài chính và nhiều người tiêu dùng phải cắt giảm chi tiêu hàng ngày đối với mặt hàng thực phẩm.
Người tiêu dùng Nhật cũng phân cực về độ tuổi và tiêu dùng, với những người già còn khá là truyền thống trong mua sắm thực phẩm tươi và những người trẻ hơn thích mạo hiểm hơn và sẵn sàng thử mọi loại thực phẩm ngoại. Đó gọi là quốc tế hóa cách ăn uống của người Nhật trong hai đến ba thập kỷ qua.
Lượng người tiêu dùng đang suy giảm cũng như nhu cầu về calo giảm bớt của những người tiêu dùng giã trong xã hội Nhật đã có tác động to lớn đến thực phẩm và tạo ra sự suy giảm trong hầu hết các lĩnh vực, ngoại trừ thịt và các loại hạt. Việc nấu cơm tại nhà suy giảm, phụ thuộc nhiều hơn vào những địa điểm bán thực phẩm giá rẻ như là cửa hàng ăn nhanh và sự bùng nổ thực phẩm chế biến tiện lợi đã có tác động lên thực phẩm tươi. Những cửa hàng bán thực phẩm giá rẻ và nhanh đã đưa ra nhiều lựa chọn thuận tiện hơn và tiếp tục tăng trưởng nhanh chóng và cho người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm giá thấp với chất lượng chấp nhận được.
Nếu không có sự di cư quy mô lớn, vấn đề nhân chủng học của Nhật Bản sẽ vẫn tồn tại với dân số suy giảm hàng năm vào khoảng 1% trong trung hạn và tỷ lệ người trên 65 tuổi trong dân số sẽ tăng lên 40% và hơn nữa vào cuối thập kỷ này.
Sự chia tách giữa những người tiêu dùng giá và trẻ sẽ tiếp tục, đặc biệt là trong trường hợp thực phẩm sử dụng nhiều. Tuy nhiên, điều thú vị là những người già lại phụ thuộc vào dịch vụ kiểu cấp thực phẩm theo bữa. Cả hai loại này đều phụ thuộc vào bữa ăn chế biến sẵn, một loại không phù hợp, loại khác thì phù hợp với sống độc lập. Xu hướng này tiếp tục với việc phân chia thành gia đình nhỏ và khả năng bố mẹ sống cùng con cái đang suy giảm.
Xét về trung hạn, trào lưu về nhân chủng học này sẽ thúc đẩy gần như toàn bộ ngành thực phẩm tươi suy giảm.
Sức khỏe và an toàn
Do dân số đang già đi của Nhật Bản, nên xu hướng chủ yếu về nhu cầu thực phẩm sẽ liên quan tới sức khỏe và an toàn. Cho dù có kinh tế có suy giảm hay không, những thực phẩm có thành phần tốt cho sức khỏe sẽ tiếp tục là xu hướng chính của người tiêu dùng Nhật Bản. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả thêm cho những sản phẩm như vậy. Kết quả là, mặc dù ngân sách tiêu dùng của các hộ gia đình đang thu hẹp lại, người tiêu dùng nói chung sẵn sàng vui vẻ chi tiêu cho những sản phẩm có lợi về sức khỏe.
Những quan ngại về sức khỏe chủ yếu là vấn đề hạt nhân ở Fukushima tiếp tục có ảnh hưởng đến niềm tin người tiêu dùng về thực phẩm tươi, sạch, trong khi vấn đề bệnh bò điên (BSE) kéo dài cũng như khuẩn xan-mô-nen-la trong trứng và gia cầm cũng đang có tác động tiêu cực. Tuy mức rủi ro được xem là thấp, nhưng bất kỳ rủi ro nào được đề cập trên các phương tiện truyền thông và báo đài sẽ có tác động sâu sắc và lâu dài đối với khả năng tiêu thụ thực phẩm tại Nhật Bản.
Sản phẩm nội địa là tốt nhất
An toàn sản xuất trong nước vẫn có ý nghĩa quan trọng nhất, nhưng thực tế là Nhật Bản đã phải nhập khẩu cho gần 40% lượng calorin tiêu thụ (theo đánh giá thì đó là con số thấp), đặt người tiêu dùng Nhật Bản vào vị trí không dễ dàng để dựa vào tiêu chuẩn sản xuất quốc tế thường được xem là thấp hơn tiêu chuẩn trong nước của Nhật Bản. Trong khi sản phẩm trong nước thường được ưu tiên, hàng nhập khẩu có xu hướng rẻ hơn nhiều, do đó làm cho nhiều người tiêu dùng lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, tức là cân nhắc vấn đề giá cả so với vấn đề an toàn. Thực tế là người tiêu dùng Nhật Bản đang ngày càng quan tâm tới những sản phẩm “ngoại lai” và mở rộng thực đơn hàng ngày của họ.
Xu hướng suy giảm trong tương lai
Với tình hình dân số Nhật Bản đang ngày một già trong trung hạn, doanh số bán thực phẩm tươi cũng sẽ tiếp tục suy giảm. Khi những nhóm người tiêu dùng trẻ và già phụ thuộc nhiều hơn vào thực phẩm chế biến, một điều rõ ràng là ngành thực phẩm tươi của Nhật Bản đang phải đối mặt với một giai đoạn thay đổi. Điều này cũng xảy ra tương tự đối với ngành trồng trọt của Nhật Bản vốn đang rất cần hiện đại hóa và đang phải chịu áp lực của việc Nhật Bản tham gia Hiệp định TPP, đòi hỏi mở cửa thị trường cho ngành hàng này.
Những nhà bán lẻ và khả năng chi tiêu
Thi trường thực phẩm Nhật Bản tiếp tục phát triển trong năm 2014 với hệ thống bán lẻ có sự chuyển biến trong dài hạn với các siêu thị cũng như các kênh bán lẻ thay thế khác được chào đón, gây thua thiệt cho những cửa hàng bán rau quả độc lập truyền thống. Điều ngạc nhiên trên thị trường bán lẻ Nhật Bản là thị phần của các các chuỗi siêu thị bán lẻ khá thấp. Những nhà bán lẻ độc lập vẫn chiếm một thị phần lớn, đặc biệt là đối với bán rau quả mặc dù số lượng đang giảm đi nhanh chóng vì những chủ cửa hàng nghỉ hưu và những thế hệ trẻ hơn thường thích mua ở những siêu thị và cửa hàng tiện lợi mở cửa 24/24 giờ thường được mở ở gần như tất cả các góc phố.
Xét về tiêu thụ thực phẩm tươi, người tiêu dùng ngày càng tìm tới những khu vực ngoại ô của nông dân như là một nguồn cung thay thế về thực phẩm. Những chợ bán quy mô lớn chủ yếu là nhà của các nông trang hay hợp tác xã bán sản phẩm trực tiếp cho người tiêu dùng đã cho thấy sự phổ biến hình thức này tới người tiêu dùng. So với những kênh bán lẻ khác, hình thức này có giá cả thấp hơn, với việc bán trực tiếp và loại bỏ kênh trung gian. Với ngân sách đang hạn chế ở Nhật, chiến lược giá thấp này có vẻ hấp dẫn với người tiêu dùng và “kinh nghiệm” mua trực tiếp từ nông dân có thể được coi như là xu hướng hợp lý bắt đầu từ khoảng một thập kỷ trước đây, khi các nông trại và nông dân trưng bày nhiều thực phẩm tươi. Do những vấn đề về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và chuỗi cung ứng phù hợp với thị trường thực phẩm Nhật Bản, người tiêu dùng đang tìm cách mua trực tiếp từ các nông dân.
Điều thú vị là trong khi xu hướng trong năm 2013 với các cửa hàng tiện lợi đóng vai trò chính trong ngành thực phẩm tươi, nhưng đến năm 2014 hình thức lại suy giảm với lý do chủ yếu là thuế doanh thu tăng từ 5% lên 8%, khiến cho người tiêu dùng đến siêu thị và mua bán lẻ qua mạng có giá thấp hơn. Giá thực phẩm tươi tăng lên cũng do bị tác động bởi đồng yên giảm giá ảnh hưởng tới giả các mặt hàng thực phẩm nhập khẩu.
Cung cấp tại nhà và bán hàng qua mạng đặc biệt tốt trong năm 2014, làm gia tăng hơn nữa lợi nhuận với tốc độ 2 con số vì người tiêu dùng Nhật Bản cảm thấy sự hợp lý của cung cấp tại nhà. Những chuỗi siêu thị lớn giờ đây đang thống trị kênh bán hàng như là Daiei và Seiyu tìm cách tăng cường dịch vụ và đưa ra dịch vụ cung cấp tại nhà đến những khu vực xa hơn.
Thay đổi dây chuyền cung ứng
Nhật Bản coi trọng nguồn cung ứng thực phẩm nội địa vì đất đai cho nông nghiệp bị hạn chế do địa hình của đất nước và giá cả thực phẩm nội địa thường cao hơn nhiều so với ở phương Tây. Giá cả thực phẩm nội địa cao làm cho thị trường nội địa bị phân tầng, do đó giúp cho nhiều người tiêu dùng nhận thức rõ hơn về chế biến thực phẩm thủ công. Trong khi quy trình vận chuyển thực phẩm chậm và gia tăng các loại thực phẩm có thể truy nguyên nguồn gốc trở nên phổ biến ở phương Tây chỉ trong một thập kỷ qua, nhưng những nguyên tắc này đã nằm sâu trong văn hóa thực phẩm của Nhật Bản, tập trung vào một số vụ mùa nhất định và một số loại rau quả nhất định.
Vấn đề đối với nông nghiệp Nhật Bản là khả năng cung cấp cho 120 triệu dân của quốc gia này. Một tình huống mà hơn 200 năm trước, đã khuyến khích người Nhật tìm kiếm ở nước ngoài nguồn cung cấp để hỗ trợ cho trong nước. Tuy nhiên, nhập khẩu mặc dù là cần thiết, vẫn bị nhiều người tiêu dùng nhìn nhận một cách nghi ngờ, một phần do cách nhìn thủ công về nông nghiệp của Nhật. Tuy nhiên, xét về lượng calorin, ngành nông nghiệp nội địa chỉ cung cấp được khoảng 40% (thấp theo tiêu chuẩn lịch sử), do đó minh chứng rằng nhập khẩu quan trọng như thế nào với đất nước này. Trong khi người tiêu dùng tìm kiếm những sản phẩm nội địa có chất lượng cao, xu hướng mua hàng nhập khẩu giảm giá so với hàng nội địa giá cao rất hấp dẫn, bất chấp những quan ngại về chất lượng và độ an toàn thực phẩm.
Kết quả là việc phụ thuộc vào thị trường nước ngoài với hàng thực phẩm nhập khẩu khiến cho người tiêu dùng Nhật Bản cảm thấy không yên tâm về chất lượng và sự an toàn của thực phẩm. Đa số người tiêu dùng Nhật Bản thích mua thực phẩm trong nước sau khi xảy ra liên tiếp những vụ scandal về chất lượng thực phẩm dẫn đến cái chết của một số người tiêu dùng do bị ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, tình trạng nguồn cung nội địa bị hạn chế và nền kinh tế trong nước khó khăn đã thúc đẩy nhiều người tìm kiếm nguồn thực phẩm nhập khẩu rẻ hơn.
Xu hướng thị trường
Việc bán hàng trực tuyến thành công là một minh chứng cho thấy sự khác biệt không chỉ về cơ sở hạ tầng của cửa hàng mà còn về các chủng loại sản phẩm đem lại sự an toàn và nhất quán. Chức năng của sản phẩm cũng là yếu tố trong kinh doanh và người sản xuất tìm cách bổ sung thêm những lợi ích “chức năng” với sản phẩm của họ. Người tiêu dùng Nhật Bản có đầu óc gợi mở và sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm có lợi ích về sức khỏe liên quan đến thực phẩm và những nhà chế biến thực phẩm đang tìm kiếm những nhu cầu lớn hơn này.
Xu hướng thị trường thực phẩm Nhật Bản sẽ là thực phẩm chức năng. Rau như cây bông cải xanh, cà chua và giá đậu với vitamin và khoáng chất bổ sung cũng như cây lai đem lại lợi ích cho sức khỏe đã xuất hiện vào đầu năm 2014 và sẽ là một cơ hội cho ngành công nghiệp thực phẩm. Thành công của nước uống chức năng và thực phẩm chức năng đóng gói trong 2 thập kỷ qua là một minh chứng rõ nét về xu hướng này.
Tương lai của Hiệp định TPP và tác động của hiệp định đến tự do hóa nhập khẩu nông nghiệp sẽ có tác động to lớn đến nguồn cung ứng và sẽ làm cho thị phân nông nghiệp trong nước thu hẹp hơn nữa. Với việc nền kinh tế Nhật có thể chỉ hồi phục chậm trễ trong trung hạn, hàng nhập khẩu rẻ sẽ trở nên hấp dẫn hơn với người tiêu dùng bị hạn chế về ngân sách, đặc biệt là những người thuộc thế hệ cũ đang đến tuổi về hưu.
Rõ ràng là cần cải cách mạnh mẽ ngành nông nghiệp nội địa của Nhật. Trong thực tế, năm 2014 có khoảng 10% đất trồng trọt được bị bỏ hoang và tuổi trung bình của các nông dân Nhật khá là cao, 66 tuổi. Kết quả là ngành nông nghiệp Nhật có thể bị sụp đổ nếu không có cải cách, kể cả khi không có những đe dọa hoặc cạnh tranh về giá cả từ bên ngoài. Với tình trạng không có việc làm ở lớp thanh niên trẻ ở đô thị, có cơ hội để tái phát triển ngành nông nghiệp nội địa với những trợ cấp và khuyến khích để thử và giới thiệu những ý tưởng mới cho ngành nông nghiệp trong nước.
Do tính chất bấp bênh của nền nông nghiệp Nhật, một điều gần như chắc chắn là Nhật vẫn phải dựa vào nhập khẩu hơn nữa trong trung và dài hạn. Sáng kiến của Chính phủ để tái khởi động ngành nông nghiệp mặc dù có định hướng tốt nhưng dường như không có tác động nhiều đến toàn bộ hệ thống. Với việc đồng yên suy yếu trong năm 2013 và 2014, chi phí nhập khẩu đang tăng lên – một điều có thể tốt phần nào cho ngành nông nghiệp trong nước. Tuy nhiên, nguồn cung chưa tăng lên và diện tích đất khá lớn vẫn bị bỏ hoang, sự khác biệt giá cả bị thu hẹp giữa hàng trong nước và hàng nhập khẩu không có tác dụng nhiều. Cho dù Nhật có tham gia TPP hay không, những năm cuối của thập kỷ này sẽ là mấu chốt cho an ninh lương thực của Nhật và niềm tin vào dây chuyền

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Báo cáo Thị trường rau quả Nhật Bản

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *