[block id=”bo-sung-1″]

Ở bất kỳ giai đoạn phát triển nào, pháp luật luôn đóng một vai trò rất quan trọng. Nó là tiêu chuẩn pháp lý cho mọi hoạt động trong đời sống xã hội. Trong hệ thống pháp luật đó có pháp luật về hợp đồng kinh tế, nó điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực hoạt động kinh tế.
Hiện nay, khi đã chuyển đổi sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN thì pháp luật về hợp đồng kinh tế đã và đang là một vấn đề hết sức phức tạp . Nền kinh tế càng phát triển thì các quan hệ kinh tế càng đa dạng và phức tạp hơn nhiều, nó không chỉ dừng lại ở các quan hệ kinh tế trong nước mà còn có sự tham gia bởi các nhân tô nước ngoài.
Song cho đến nay, pháp luật hiện hành về chế độ hợp đồng kinh tế của chúng ta vẫn là pháp lệnh hợp đồng kinh tế ngày 25/9/1989 cùng với các văn bản cụ thể hoá và hướng dẫn thi hành pháp lệnh. Thực tế cho thấy pháp lệnh này còn có nhiều điểm chưa phù hợp với yêu cầu và đòi hỏi của nền kinh tế hiện nay. Những hạn chế và thiếu sót đó đã gây khó khăn cho các chủ thể kinh doanh trong quá trình ký kết và thực hiện hợp đồng kinh tế và đồng thời cũng gây trở ngại cho h của các cơ quan quản lý về hợp đồng kinh tế.
Bên cạnh đó, trong điều kiện nước ta hiện nay, Bộ luật dân sự và Luật thương mại là hai văn bản rất quan trọng đã được thông qua và có hiệu lực đã đáp ứng được những đòi hỏi trong đời sống xã hội. Trong khi đó pháp lệnh hợp đồng kinh tế sau mọt thời gian dài không còn phù hợp, không còn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn sôi động của nền kinh tế thị trường. Vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra những điểm hạn chế và đưa ra phương hướng sửa đổi bổ sung là rất cần thiết.
Xuât phát từ những đòi hỏi đó, bằng những kiến thức đã được trang bị cùng với nhận thức về thực tiễn trong quá trình thực tập tại Công ty quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRI), tôi chọn đề tài : “Hợp đồng thuê nhà xưởng tại công ty Quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRT), chế độ pháp lý và thực tiễn áp dụng” để làm đề tài chuyên đề thực tập cho mình, nhằm nghiên cứu và góp phần vào công cuộc hoàn thiện pháp luật về hợp đồng kinh tế.
Đề tài được kết cấu thành 3 chương :
Chương I : Chế độ pháp lý về hợp đồng kinh tế.
Chương II : Thực trạng ký kết và thực hiện hợp đồng kinh tế áp dụng với việc thuê nhà xưởng tại công ty quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRI)
Chương III : Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật hợp đồng kinh tế về việc thuê nhà xưởng tại công ty quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRI)

Tải tài liệu miễn phí - My WordPress Blog35

Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Hợp đồng thuê nhà xưởng ở công ty Quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRT), chế độ pháp lý và thực tiễn áp dụng, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Lêi nãi ®Çu
ë bÊt kú giai ®o¹n ph¸t triÓn nµo, ph¸p luËt lu«n ®ãng mét vai trß rÊt quan träng. Nã lµ tiªu chuÈn ph¸p lý cho mäi ho¹t ®éng trong ®êi sèng x· héi. Trong hÖ thèng ph¸p luËt ®ã cã ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ, nã ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ x· héi ph¸t sinh trong lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh tÕ.
HiÖn nay, khi ®· chuyÓn ®æi sang nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN th× ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ ®· vµ ®ang lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc phøc t¹p . NÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn th× c¸c quan hÖ kinh tÕ cµng ®a d¹ng vµ phøc t¹p h¬n nhiÒu, nã kh«ng chØ dõng l¹i ë c¸c quan hÖ kinh tÕ trong n­íc mµ cßn cã sù tham gia bëi c¸c nh©n t« n­íc ngoµi.
Song cho ®Õn nay, ph¸p luËt hiÖn hµnh vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ cña chóng ta vÉn lµ ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ ngµy 25/9/1989 cïng víi c¸c v¨n b¶n cô thÓ ho¸ vµ h­íng dÉn thi hµnh ph¸p lÖnh. Thùc tÕ cho thÊy ph¸p lÖnh nµy cßn cã nhiÒu ®iÓm ch­a phï hîp víi yªu cÇu vµ ®ßi hái cña nÒn kinh tÕ hiÖn nay. Nh÷ng h¹n chÕ vµ thiÕu sãt ®ã ®· g©y khã kh¨n cho c¸c chñ thÓ kinh doanh trong qu¸ tr×nh ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ vµ ®ång thêi còng g©y trë ng¹i cho h cña c¸c c¬ quan qu¶n lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ.
Bªn c¹nh ®ã, trong ®iÒu kiÖn n­íc ta hiÖn nay, Bé luËt d©n sù vµ LuËt th­¬ng m¹i lµ hai v¨n b¶n rÊt quan träng ®· ®­îc th«ng qua vµ cã hiÖu lùc ®· ®¸p øng ®­îc nh÷ng ®ßi hái trong ®êi sèng x· héi. Trong khi ®ã ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ sau mät thêi gian dµi kh«ng cßn phï hîp, kh«ng cßn ®¸p øng ®­îc yªu cÇu thùc tiÔn s«i ®éng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. V× vËy, viÖc nghiªn cøu t×m ra nh÷ng ®iÓm h¹n chÕ vµ ®­a ra ph­¬ng h­íng söa ®æi bæ sung lµ rÊt cÇn thiÕt.
Xu©t ph¸t tõ nh÷ng ®ßi hái ®ã, b»ng nh÷ng kiÕn thøc ®· ®­îc trang bÞ cïng víi nhËn thøc vÒ thùc tiÔn trong qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i C«ng ty quan hÖ quèc tÕ – §Çu t­ s¶n xuÊt (CIRI), t«i chän ®Ò tµi : “Hîp ®ång thuª nhµ x­ëng t¹i c«ng ty Quan hÖ quèc tÕ – §Çu t­ s¶n xuÊt (CIRT), chÕ ®é ph¸p lý vµ thùc tiÔn ¸p dông” ®Ó lµm ®Ò tµi chuyªn ®Ò thùc tËp cho m×nh, nh»m nghiªn cøu vµ gãp phÇn vµo c«ng cuéc hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ.
§Ò tµi ®­îc kÕt cÊu thµnh 3 ch­¬ng :
Ch­¬ng I : ChÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ.
Ch­¬ng II : Thùc tr¹ng ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ ¸p dông víi viÖc thuª nhµ x­ëng t¹i c«ng ty quan hÖ quèc tÕ – §Çu t­ s¶n xuÊt (CIRI)
Ch­¬ng III : Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt hîp ®ång kinh tÕ vÒ viÖc thuª nhµ x­ëng t¹i c«ng ty quan hÖ quèc tÕ – §Çu t­ s¶n xuÊt (CIRI)
Ch­¬ng I
ChÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ
I. §Æc ®iÓm h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hîp ®ång kinh tÕ
Do ®Æc ®iÓm cña nÒn kinh tÕ ë c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau mµ ®Æc ®iÓm h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hîp ®ång kinh tÕ còng kh¸c nhau trong c¸c giai ®o¹n sau :
1. Hîp ®ång kinh tÕ trong thêi kú kh«i phôc nÒn kinh tÕ vµ c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa nÒn kinh tÕ quèc d©n (1954 – 1959)
Thêi kú nµy nÒn kinh tÕ gåm nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ ho¹t ®éng ®an xen lÉn nhau. V× thÕ, chÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ ®­îc thùc hiÖn theo nghÞ ®Þnh sè 738/TTg ngµy 10/4/1956 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ ban hµnh §iÒu lÖ t¹m thêi vÒ lËp hîp ®ång kinh doanh, qui ®Þnh mèi quan hÖ hîp ®ång trong lÜnh vùc kinh doanh gi÷a c¸c ®¬n vÞ kinh doanh cña Nhµ n­íc, hîp t¸c x·, c«ng ty hîp doanh vµ t­ doanh.
§Æc ®iÓm cña hîp ®ång kinh doanh lµ rÊt coi träng ý chÝ tù do, tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, thËt thµ, cïng cã lîi cña c¸c ®­¬ng sù tham gia hîp ®ång trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. Tuy nhiªn, ph¶i chÞu sù kiÓm so¸t cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc nh­ : hîp ®ång ph¶i ®¨ng ký t¹i c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn, quyÒn huû bá hîp ®ång bÞ h¹n chÕ.v.v….
2. Hîp ®ång kinh tÕ trong thêi kú b­íc ®Çu x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi theo c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung (1960 – 1974)
Lµ thêi kú c¶i t¹o x· héi chñ nghÜa nÒn kinh tÕ quèc d©n ®· c¨n b¶n hoµn thµnh. Nhµ n­íc chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ theo kÕ ho¹ch , chÞu sù ®iÒu hµnh cña Nhµ n­íc. V× thÕ, chÕ ®é hîp ®ång kinh doanh còng ®­îc thay ®æi. §iÒu lÖ t¹m thêi vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ do ChÝnh phñ ban hµnh theo NghÞ ®Þnh sè 004/TTg ngµy 4/1/1960 quy ®Þnh mét kiÓu hîp ®ång míi, hîp ®ång ®­îc ký kÕt trªn c¬ së kÕ ho¹ch Nhµ n­íc.
§Æc ®iÓm cña ®iÒu lÖ t¹m thêi lµ nh»m t¨ng c­êng mèi quan hÖ kinh tÕ gi÷a c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh vµ c¬ quan Nhµ n­íc. Coi ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ lµ kû luËt Nhµ n­íc trong quan hÖ kinh tÕ vµ chØ ®­îc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ trong ph¹m vi chØ tiªu kÕ ho¹ch Nhµ n­íc, ®ång thêi còng kh«ng ®­îc tù ý th­¬ng l­îng ®iÒu chØnh hîp ®ång kinh tÕ nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn…. Do ®ã, chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ ®­îc chia lµm hai lo¹i : hîp ®ång nguyªn t¾c vµ hîp ®ång cô thÓ.
Bªn c¹nh ®ã, §iÒu lÖ t¹m thêi – còng qui ®Þnh viÖc thµnh lËp Héi ®ång träng tµi víi t­ c¸ch lµ c¬ quan tµi ph¸n Nhµ n­íc cã chøc n¨ng gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp trong viÖc ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ.
Nh­ vËy, chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ th­êng kú nµy lµ c«ng cô ph¸p lý cña viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch Nhµ n­íc, víi b¶n chÊt mang ®Ëm yÕu tè kÕ ho¹ch cßn yÕu tè tµi s¶n lµ thø yÕu.
3. Hîp ®ång kinh tÕ trong thêi kú thùc hiÖn chñ tr­¬ng c¶i tiÕn qu¶n lý kinh tÕ (1975 – 1988)
§©y lµ thêi kú nÒn kinh tÕ thùc hiÖn viÖc qu¶n lý theo ph­¬ng thøc kinh doanh x· héi chñ nghÜa. §Ó t­¬ng øng víi nã chÝnh phñ ®· ban hµnh §iÒu lÖ vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ kÌm theo NghÞ ®Þnh sè 54/CP ngµy 10/3/1975 cña Héi ®ång ChÝnh phñ, qui ®Þnh kiÓu hîp ®ång kinh tÕ míi, thay thÕ cho b¶n ®iÒu lÖ t¹m thêi vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ tr­íc ®ã.
§Æc ®iÓm chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ thêi kú nµy lµ : Hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ký kÕt ngay sau khi cã sæ kiÓm tra kÕ ho¹ch vµ sau ®ã ®­îc ®iÒu chØnh l¹i khi Nhµ n­íc gao chØ tiªu kÕ ho¹ch chÝnh thøc, viÖc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ c¨n cø vµo ph­¬ng h­íng, nhiÖm vô , kÕ ho¹ch hoÆc v¨n b¶n chØ ®¹o, h­íng dÉn cña c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc cÊp trªn, bªn c¹nh ®ã c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ cßn cã thÓ ký kÕt c¸c hîp ®ång kinh tÕ ngoµi chØ tiªu ph¸p lÖnh, v× thÕ mµ chñ thÓ cña hîp ®ång kinh tÕ ®­îc më réng h¬n, thÓ lo¹i hîp ®ång còng ®­îc ®a d¹ng h¬n nhiÒu….
4. Hîp ®ång kinh tÕ trong thêi kú ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ (tõ n¨m 1989 ®Õn nay)
Sau ®¹i héi VI, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta chñ tr­¬ng ®æi míi nÒn kinh tÕ vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ còng ®­îc chuyÓn ®æi hoµn toµn theo nÒn kinh tÕ. ChÝnh v× thÕ, chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ – còng ®­îc chuyÓn ®æi. Tren c¬ së ®ã, ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ do Héi ®ång Nhµ n­íc , th«ng qua ngµy 25/9/1989 ®­îc ban hµnh.
§Æc ®iÓm cña ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ gåm :
+ Hîp ®ång kinh tÕ ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së tù nguyÖn, b×nh ®¼ng vÒ quyÒn vµ nghÜa vô, cïng cã lîi vµ kh«ng tr¸i ph¸p luËt.
+ chñ thÓ tham gia hîp ®ång kinh tÕ lµ tÊt c¶ c¸c ph¸p nh©n, c¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh, ngoµi ra cßn ®­îc më réng trong mét sè tr­êng hîp ®Æc biÖt
+ Chñ thÓ cã quyÒn tù quyÕt trong viÖc ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ
+ ThÓ lo¹i hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ®a d¹ng ho¸, bªn c¹nh ®ã cßn qui ®Þnh mét sè hîp ®ång kinh tÕ theo chØ tiªu ph¸p lÖnh ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ho¹t ®éng theo chØ tiªu ph¸p lÖnh Nhµ n­íc giao vµ chÝnh phñ còng cã v¨n b¶n qui ®Þnh riªng (QuyÕt ®Þnh sè 18/H§BT ngµy 16/1/1990 cña Héi ®ång bé tr­ëng)
Nh­ vËy, nh÷ng ®iÓm ®æi míi cña chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ thêi kú nµy ®· ®¸p øng yªu cÇu cña c¬ chÕ qu¶n lý nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, b­íc ®Çu x©y dùng nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN.
Sau ®©y, chóng ta sÏ nghiªn cøu chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ theo Ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ ngµy 25/9/1989.
II. Kh¸i qu¸t vÒ hîp ®ång kinh tÕ
1. Kh¸i niÖm hîp ®ång kinh tÕ
Trong c¸c mèi quan hÖ x· héi cã nh÷ng quan hÖ ®­îc c¸c bªn tho¶ thuËn thiÕt lËp nh»m môc ®Ých lµm ph¸t sinh nh÷ng ®æi thay chÊm døt quyÒn vµ nghÜa vô – gi÷a c¸c bªn víi nhau. Nh÷ng mèi quan hÖ thuéc lo¹i nµy ®­îc gäi chung lµ quan hÖ hîp ®ång. Còng nh­ vËy quan hÖ hîp ®ång trong lÜnh vùc kinh tÕ ®­îc gäi lµ quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ . Trong khoa häc ph¸p lý, hîp ®ång kinh tÕ th­êng ®­îc hiÓu theo hai nghÜa. §ã lµ nghÜa kh¸ch quan vµ chñ quan.
– Theo nghÜa kh¸ch quan (tøc lµ d­íi gãc ®é ý chÝ Nhµ n­íc ) : hîp ®ång kinh tÕ lµ tæng hîp c¸c quy ph¹m ph¸p luËt do Nhµ n­íc ban hµnh ®Ó ®iÒu chØnh c¸c quan hÖ kinh tÕ ph¸t sinh trªn c¬ së tù nguyÖn vµ b×nh ®¼ng gi÷a c¸c bªn chñ thÓ kinh doanh víi nhau (cßn gäi lµ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ hay ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ). ChÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ cña n­íc ta mang ®Æc thï cña ph¸p luËt x· héi chñ nghÜa nã bao gåm c¸c quy ph¹m ph¸p luËt vÒ nguyªn t¾c ký kÕt t­ c¸ch chñ thÓ tham gia; tr×nh tù vµ thñ tôc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ; c¸c ®iÒu kiÖn cã hiÖu lùc cña hîp ®ång còng nh­ c¸c nguyªn t¾c vµ néi dung thùc hiÖn; c¸c ®iÒu kiÖn vµ c¸ch thøc gi¶i quyÕt hËu qu¶ cña viÖc thay ®æi, huû bá, ®×nh chØ vµ thanh lý hîp ®ång kinh tÕ; quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c bªn trong viÖc thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ; tr¸ch nhiÖm vËt chÊt do vi ph¹m hîp ®ång kinh tÕ.
Cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ , sù thay ®æi cña quan hÖ kinh tÕ, chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ còng ®­îc thay ®æi vµ ph¸t triÓn.
– Theo nghÜa chñ quan (tøc lµ theo ý chÝ cña c¸c bªn ký kÕt hîp ®ång) : “Hîp ®ång kinh tÕ lµ sù tho¶ thuËn b»ng v¨n b¶n hoÆc tµi liÖu giao dÞch gi÷a c¸c bªn ký kÕt vÒ thùc hiÖn c«ng viÖc s¶n xuÊt trao ®æi hµng ho¸, dÞch vô, nghiªn cøu , øng dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c¸c tho¶ thuËn kh¸c cã môc ®Ých kinh doanh víi sù qui ®Þnh râ rµng vÒ quyÒn vµ nghÜa vô cña mçi bªn ®Ó x©y dùng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch cña m×nh” (§iÒu 1 – Ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ ngµy 25/9/1989). Theo nghÜa nµy, hîp ®ång lµ sù thèng nhÊt ý chÝ cña c¸c chñ thÓ hîp ®ång kinh tÕ.
Nh­ vËy, xÐt vÒ thùc chÊt hîp ®ång kinh tÕ , còng nh­ c¸c lo¹i hîp ®ång kh¸c, ®Òu lµ sù thay ®æi gi÷a c¸c chñ thÓ vÒ viÖc x¸c lËp, thay ®æi hoÆc chÊm døt quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c chñ thÓ trong c¸c quan hÖ cô thÓ. Tuy nhiªn, cã mét sè ®iÓm kh¸c nhau gi÷a hîp ®ång kinh tÕ víi c¸c lo¹i hîp ®ång kh¸c vÒ t­ c¸c chñ thÓ, môc ®Ých, h×nh thøc ký kÕt, thùc hiÖn….
2. §Æc ®iÓm hîp ®ång kinh tÕ
Nh÷ng thay ®æi c¬ b¶n trong nÒn kinh tÕ còng nh­ chÕ ®é qu¶n lý kinh tÕ theo sù thay ®æi nh÷ng qui ®Þnh cña chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ ®Ó phï hîp víi t×nh h×h diÔn biÕn míi trong c¸c quan hÖ kinh tÕ. V× thÕ, nh÷ng qui ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ hîp ®ång kinh tÕ hiÖn nay cã c¸c ®Æc ®iÓm ®Ó chóng ta ph©n biÖt víi nh÷ng qui ®Þnh hîp ®ång kinh tÕ tr­íc ®©y. §ång thêi còng ph©n biÖt víi c¸c lo¹i hîp ®ång kh¸c. Nh÷ng ®Æc ®iÓm ®ã lµ :
2.1 §Æc ®iÓm vÒ môc ®Ých cña hîp ®ång kinh tÕ
Hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ký kÕt nh»m môc ®Ých kinh doanh. Môc ®Ých nµy ®­îc thÓ hiÖn trong néi dung c«ng viÖc mµ c¸c bªn tho¶ thuËn trong hîp ®ång nh­ lµ : thùc hiÖn ho¹t ®éng s¶n xuÊt , trao ®æi hµng ho¸, dÞch vô…. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ hîp ®ång kinh tÕ ph¶i g¾n víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ t¸i s¶n xuÊt cña c¸c chñ thÓ kinh doanh, trong ®ã Ýt nhÊt mét bªn ký hîp ®ång ph¶i cã môc ®Ých kinh doanh cßn bªn kia cã thÓ kh«ng cã môc ®Ých kinh doanh nh­ng kh«ng cã môc ®Ých ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng vµ sinh ho¹t. §Æc ®iÓm nµy dïng ®Ó ph©n biÖt hîp ®ång kinh tÕ víi hîp ®ång d©n sù, h¬n n÷a môc ®Ých kinh doanh lµ ®Æc tr­ng cña c¸c quan hÖ kinh tÕ.
2.2 §Æc ®iÓm vÒ chñ thÓ hîp ®ång kinh tÕ :
Theo §iÒu 2 – ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ, th× hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ký kÕt gi÷a c¸c bªn : ph¸p nh©n víi ph¸p nh©n; ph¸p nh©n víi c¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh theo qui ®Þnh cña ph¸p luËt. Nh­ vËy theo qui ®Þnh nµy th× chñ thÓ ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ph¶i lµ chñ thÓ cã ®iÒu kiÖn tæ chøc, ph¶i lµ ph¸p nh©n vµ lu«n ph¶i lµ mét bªn ký kÕt, cßn bªn kia cã thÓ lµ c¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh.
C¸ nh©n cã ®¨ng ký kinh doanh ®­îc hiÓu lµ c¸ nh©n ®­îc c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh.
2.3 §Æc ®iÓm vÒ h×nh thøc hîp ®ång kinh tÕ
Hîp ®ång kinh tÕ cã thÓ ký kÕt d­íi h×nh thøc v¨n b¶n hîp ®ång hoÆc tµi liÖu giao dÞch (nh­ c«ng v¨n, ®iÖn b¸o, ®¬n chµo hµng, ®Æt hµng). Ngoµi ra c¸c bªn cã thÓ ký kÕt c¸c v¨n b¶n phô lôc hîp ®ång cô thÓ ho¸ c¸c ®iÒu kiÖn trong hîp ®ång hoÆc biªn b¶n bæ sung nh÷ng ®iÒu kho¶n míi tho¶ thuËn vµo v¨n b¶n hîp ®ång. Phô lôc hîp ®ång vµ biªn b¶n bæ sung cã gi¸ trÞ ph¸p lý nh­ hîp ®ång kinh tÕ.
3. Ph©n lo¹i hîp ®ång kinh tÕ
Dùa trªn nh÷ng c¨n cø kh¸c nhau mµ hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ph©n thµnh nhiÒu lo¹i kh¸c nhau.
3.1 C¨n cø vµ tÝnh chÊt cña quan hÖ hîp ®ång, hîp ®ång kinh tÕ gåm c¸c lo¹i sau:
* Hîp ®ång kinh tÕ mang tÝnh chÊt ®Òn bï :
Lµ lo¹i hîp ®ång mµ theo ®ã quyÒn vµ nghÜa vô cña c¸c bªn t­¬ng xøng nhau (quyÒn cña bªn nµy lµ nghÜa vô cña bªn kia vµ ng­îc l¹i). Trong quan hÖ hîp ®ång, mét bªn cã nghÜa vô giao hµng ho¸, thùc hiÖn dÞch vô hoÆc kÕt qu¶ c«ng viÖc ®· tho¶ thuËn, bªn kia cã nghÜa vô nhËn hµng ho¸ hoÆc kÕt qu¶ ®ã vµ thanh to¸n tiÒn. §©y lµ lo¹i hîp ®ång ph¶n ¸nh quan hÖ hµng ho¸ – tiÒn tÖ víi b¶n chÊt lµ quan hÖ ngang gi¸ vµ ®­îc sö dông trong c¸c lÜnh vùc nh­ la trao ®æi hµng ho¸; vËn chuyÓn hµng ho¸…..
* Hîp ®ång kinh tÕ mang tÝnh tæ chøc :
Lµ lo¹i hîp ®ång ®­îc x¸c lËp trªn c¬ së sù ®ång ý cña c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn, c¸c chñ thÓ kinh doanh cã thÓ tho¶ thuËn víi nhau lËp ra mét c¬ së kinh tÕ – kü thuËt míi ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých chung. Hîp ®ång nµy kh«ng ph¶n ¸nh quan hÖ hµng ho¸ tiÒn tÖ, kh«ng mang tÝnh chÊt ®Òn bï. C¸c bªn chñ thÓ cã thÓ tho¶ thuËn gãp vËt chÊt, gãp søc lao ®éng ®Ó lËp ra c¬ së kinh doanh míi. Song chñ thÓ cña lo¹i hîp ®ång nµy ph¶i cã t­ c¸ch ph¸p nh©n ®Çy ®ñ. Tuú theo tÝnh chÊt cña tæ chøc, hîp ®ång kh«ng chØ cã 2 bªn chñ thÓ mµ cã nhiÒu bªn cïng tham gia.
3.2 C¨n cø vµo thêi h¹n thùc hiÖn hîp ®ång, hîp ®ång kinh tÕ chia lµm 2 lo¹i :
* Hîp ®ång kinh tÕ dµi h¹n :
Lµ nh÷ng hîp ®ång kinh tÕ cã thêi h¹n thùc hiÖn tõ 1 n¨m trë lªn nh»m thùc hiÖn kÕ ho¹ch dµi h¹n
* Hîp ®ång kinh tÕ ng¾n h¹n :
Lµ nh÷ng hîp ®ång kinh tÕ cã thêi h¹n thùc hiÖn tõ 1 n¨m trë xuèng, gåm hîp ®ång n¨m, nöa n¨m, quý, th¸ng ®Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch n¨m vµ nh÷ng phÇn kÕ ho¹ch trong n¨m.
Nh­ vËy, tuú theo ®èi t­îng cña hîp ®ång, tÝnh chÊt cña mèi quan hÖ, gi¸ c¶ thÞ tr­êng…. mµ c¸c chñ thÓ cã thÓ ký kÕt hîp ®ång ng¾n h¹n hay dµi h¹n.
3.3. C¨n cø vµo tÝnh kÕ ho¹ch cña hîp ®ång, hîp ®ång kinh tÕ gåm:
* Hîp ®ång kinh tÕ theo chØ tiªu ph¸p lÖnh :
Lµ nh÷ng hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ký kÕt nh»m thùc hiÖn chØ tiªu ph¸p lÖnh do c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn giao cho c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. ViÖc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ gi÷a nh÷ng ®¬n vÞ kinh tÕ ®­îc giao nhiÖm vô kÕ ho¹ch lµ nghÜa vô, lµ kû luËt cña Nhµ n­íc. Hîp ®ång nµy mang tÝnh kÕ ho¹ch cao, v× thÕ, tÝnh tù nguyÖn vµ b×nh ®¼ng gi÷a c¸c chñ thÓ cña hîp ®ång bÞ h¹n chÕ. Tuy nhiªn, trong c¬ chÕ míi lo¹i hîp ®ång nµy kh«ng cßn ®­îc ¸p dông phæ biÕn n÷a mµ chØ nh÷ng doanh nghiÖp Nhµ n­íc ho¹t ®éng c«ng Ých míi thùc hiÖn nhiÖm vô kÕ ho¹ch Nhµ n­íc giao.
* Hîp ®ång kinh tÕ th«ng th­êng :
Lo¹i hîp ®ång nµy ®­îc ký kÕt theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, c¸c bªn cïng cã lîi . ViÖc ký kÕt hîp ®ång lµ quyÒn tù do ý chÝ cña c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ , kh«ng mét tæ chøc hay c¸ nh©n nµo ®­îc ¸p ®Æt ý chÝ cña m×nh cho c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ kh¸c. Trong c¬ chÕ míi nµy, lo¹i hîp ®ång nµy ®­îc ¸p dông rÊt phæ biÕn.
3.4 C¨n cø vµo néi dung giao dÞch cña quan hÖ hîp ®ång gåm:
* Hîp ®ång mua b¸n hµng ho¸
Lµ hîp ®ång mµ theo ®ã bªn b¸n cã nghÜa vô chuyÓn giao hµng ho¸ vµ quyÒn së h÷u ®èi víi hµng ho¸ ®ã cho bªn mua theo ®óng ®iÒu kiÖn ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång, cßn bªn mua cã nghÜa vô nhËn hµng ho¸ vµ thanh to¸n tiÒn hµng. Quan hÖ hîp ®ång nµy lµ quan hÖ trao ®æi hµng ho¸, gäi lµ quan hÖ hµng ho¸ – tiÒn tÖ
* Hîp ®ång vËn chuyÓn hµng ho¸
Lµ hîp ®ång mµ theo ®ã bªn vËn t¶i hµng ho¸ cã nghÜa vô vËn chuyÓn hµng ho¸ nhÊt ®Þnh ®Õn ®Þa ®iÓm ®· Ên ®Þnh ®Ó giao cho bªn nhËn hµng, cßn bªn thuª vËn chuyÓn cã nghÜa vô tr¶ cho bªn vËn t¶i mét kho¶n tiÒn nhÊt ®Þnh gäi lµ c­íc phÝ vËn chuyÓn.
* Hîp ®ång x©y dùng c¬ b¶n :
Lµ hîp ®ång kinh tÕ trong ®ã bªn nhËn thÇu cã nghÜa vô x©y dùng vµ bµn giao cho bªn giao thÇu toµn bé c«ng tr×nh theo ®óng ®å ¸n thiÕt kÕ vµ thêi h¹n nh­ ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång, cßn ben giao thÇu cã nghÜa vô bµn giao mÆt b»ng x©y dùng , c¸c b¶n thiÕt kÕ vµ ®Çu t­ x©y dùng ®óng tiÕn ®é ®ång thêi cã nghÜa vô nghiÖm thu c«ng tr×nh vµ thanh to¸n cho bªn nhËn thÇu. Hîp ®ång nµy mang tÝnh chÊt ®Òn bï.
* Hîp ®ång dÞch vô :
Lµ hîp ®ång kinh tÕ theo ®ã bªn cung c¸p dÞch vô cã nghÜa vô thùc hiÖn hµnh vi nhÊt ®Þnh phï hîp víi ngµnh nghÒ ®· ®¨ng ký ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu cña bªn thuª dÞch vô vµ ®­îc h­ëng kho¶n tiÒn c«ng nhÊt ®Þnh gäi lµ phÝ dÞch vô, cßn bªn thuª dÞch vô cã nghÜa vô tiÕp nhËn kÕt qu¶ dÞch vô vµ thanh to¸n cho bªn thuª dÞch vô phÝ nh­ ®· tho¶ thuËn.
Tãm l¹i, trªn ®©y lµ nh÷ng hîp ®ång kinh tÕ cô thÓ ®­îc ¸p dông phæ biÕn trong thùc tiÔn ®êi sèng kinh tÕ cña n­íc ta hiÖn nay.
4. Nguån v¨n b¶n hiÖn hµnh cña chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ
1- NghÞ ®Þnh sè 735/TTg ngµy 10/4/1960 ban hµnh ®iÒu lÖ vÒ hîp ®ång kinh doanh.
2- NghÞ ®Þnh 04/TTg ngµy 04/1/1960 ban hµnh ®iÒu lÖ t¹m thêi vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ gi÷a c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh vµ c¬ quan Nhµ n­íc.
3- NghÞ ®Þnh 54/CP ngµy 10/3/1975 ban hµnh ®iÒu lÖ vÒ chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ
4- Ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ ngµy 25/9/1989
5- NghÞ ®Þnh 17/H§BT ngµy 16/1/1990 cña Héi ®ång bé tr­ëng qui ®Þnh chi tiÕt thi hµnh ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ
6- QuyÕt ®Þnh 18/H§BT ngµy 16/1/1990 cña Héi ®ång bé tr­ëng vÒ viÖc ký kÕt vµ thùc hiÖn hîp ®ång kinh tÕ theo chØ tiªu ph¸p lÖnh.
Sau ®©y chóng ta sÏ t×m hiÓu s©u h¬n vÒ chÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ
III. ChÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ
1. ChÕ ®é ký kÕt vÒ hîp ®ång kinh tÕ
1.1 Nguyªn t¾c ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ
Theo ®iÒu 3 – Ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ : “§Ó b¶o vÖ quyÒn vµ nghÜa vô chÝnh ®¸ng cña c¸c bªn tham gia quan hÖ hîp ®ång, b¶o vÖ lîi Ých cña x· héi, viÖc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ®­îc ph¸p luËt quy ®Þnh, ph¶i tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh ®­îc quy ®Þnh trong chÕ ®é ph¸p lý vÒ hîp ®ång kinh tÕ” th× ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ph¶i tu©n thñ c¸c nguyªn t¾c sau :
1.1.1 Nguyªn t¾c tù nguyÖn
Nguyªn t¾c nµy lµ quyÒn tù do ý chÝ (tù do khÕ ­íc) cña c¸c chñ thÓ kinh doanh ®­îc ph¸p luËt cho phÐp ®Ó lµm ph¸t sinh quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ mµ kh«ng cã sù ¸p ®Æt ý chÝ cña c¸c bªn víi nhau hoÆc cña tæ chøc, c¸ nh©n kh¸c nhau. ViÖc tham gia hîp ®ång hay kh«ng lµ do c¸c bªn toµn quyÒn ®Þnh ®o¹t. Mäi sù Ðp buéc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ gi÷a bªn nµy ®èi víi bªn kia – ®Òu lµm cho hîp ®ång kinh tÕ v« hiÖu.Do ®ã, tù nguyÖn lµ nguyªn t¾c b¾t buéc ph¶i cã vµ còng lµ nguyªn t¾c cña hÇu hÕt c¸c lo¹i hîp ®ång. Theo nguyªn t¾c nµy , viÖc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ph¶i lµ mong muèn thùc sù cña c¸c bªn tham gia nh»m ®¹t ®­îc môc ®Ých nhÊt ®Þnh. Theo ®ã, c¸c bªn cã quyÒn lùa chän b¹n hµng, lùa chän ®Þa chØ cung øng vËt t­, thêi ®iÓm ký kÕt hîp ®ång còng nh­ néi dung ký kÕt…. Quan hÖ hîp ®ång kinh tÕ chØ ®­îc coi lµ h×nh thµnh vµ cã gi¸ trÞ ph¸p lý nÕu cã sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së tù nguyÖn cña c¸c bªn.
T¹i ®iÒu 4 – Ph¸p lÖnh hîp ®ång kinh tÕ qui ®Þnh : “Ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ lµ quyÒn cña c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ. Kh«ng mét c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n nµo ®­îc ¸p ®Æt ý chÝ cña m×nh cho ®¬n vÞ kinh tÕ khi ký kÕt hîp ®ång. Kh«ng mét ®¬n vÞ nµo ®­îc phÐp lîi dông ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ®Ó ho¹t ®éng tr¸i ph¸p luËt”. §©y lµ mét quy ®Þnh thÓ hiÖn sù ®æi míi râ rÖt cña chÕ ®é hîp ®ång kinh tÕ , nh»m ®¶m b¶o thùc sù quyÒn tù chñ, tù do ký kÕt hîp ®ång, ®ã lµ “quyÒn cña c¸c chñ thÓ – chø kh«ng ph¶i lµ “nghÜa vô” cña hä nh­ tr­íc ®©y.
Nguyªn t¾c nµy kh«ng ¸p dông ®èi víi hîp ®ång kinh tÕ theo chØ tiªu ph¸p lÖnh cña Nhµ n­íc, bëi v× theo lo¹i hîp ®ång nµy bÞ chØ tiªu ph¸p lÖnh chi phèi rÊt cao. Vµ hiÖn nay, quyÒn tù do giao kÕt hîp ®ång kinh tÕ chØ bÞ giíi h¹n bëi c¸c ®iÒu kiÖn sau :
– ViÖc ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ph¶i phôc vô ho¹t ®éng kinh doanh ®· ®¨ng ký, tøc lµ c¸c chñ thÓ chØ ®­îc ho¹t ®éng kinh doanh trong ph¹m vi chøc n¨ng cña m×nh.
– C¸c bªn kh«ng ®­îc lîi dông quyÒn tù do ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ ®Ó ho¹t ®éng tr¸i ph¸p luËt , cã nghÜa c¸c bªn kh«ng ®­îc lµm nh÷ng g× mµ ph¸p luËt cÊm.
– ViÖc ký hîp ®ång kin

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Đề tài Hợp đồng thuê nhà xưởng ở công ty Quan hệ quốc tế – Đầu tư sản xuất (CIRT), chế độ pháp lý và thực tiễn áp dụng

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *