[block id=”bo-sung-1″]


Qua khảo sát, đánh giá của Viện nghiên cứu Dầu thực vật cho thấy các
vườn dừa ở nước ta hiện nay nhìn chung đa số còn trẻ so với tuổi giới hạn khai
thác, do được phục hồi và phát triển chủ yếu sau năm 1975. Tuy nhiên, ở Duyên
hải miền Trung và Khu vực Nam Trung bộ (Phú Yên, Bình Thuận, Khánh Hòa,
Bình Định, Quảng Ngãi.), diện tích dừa lão chiếm tới 50% trong tổng số
32.000 ha, có thể khai thác thân cây dừa theo chương trình trồng lại các vườn
dừa lão. Đối với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, nơi tập trung phần lớn
diện tích trồng dừa cả nước, nhưng chiếm tới 80% trồng mới sau chiến tranh.
Các vườn dừa này có tuổi 25 đến 30 năm còn lại là dừa lão. Như vậy, hiện nay
cả nước có từ 30.000 đến 50.000 ha dừa trong giai đoạn dừa lão (tương đương
với 4,2 đến 7 triệu cây dừa), năng suất giảm, cần đốn đi và trồng lại bằng các
giống mới cao sản. Nếu tính trung bình mỗi cây dừa lão sau khi được đốn ngã
có chiều dài khoảng 10 m, đường kính 25 cm, tương đương 0,49 m3. Với diện
tích dừa lão tạm tính như trên sẽ có khoảng 2.058.000 – 3.430.000 m3 gỗ dừa và
tiếp tục có những diện tích đến tuổi khai thác tiếp theo.
Hàng năm, có một khối lượng đáng kể thân cây dừa được chặt để trồng
mới. Theo thống kê của các địa phương, nhiều tỉnh chặt hạ từ 2000 – 3000 ha
dừa, những tỉnh chặt hạ ít, khoảng 500 – 1500 ha dừa. Tương đương 137.000 m3
– 247.000m3 gỗ dừa có thể khai thác hàng năm.
Thông thường trước khi chặt người ta đã trồng một cây con thay thế trước
đó vài năm, nên vườn dừa luôn có một mật độ ổn định.
Cho đến nay, việc sử dụng gỗ dừa để sản xuất hàng gia dụng là cá biệt,
chưa hình thành một thị trường ổn định nên hầu hết thân gỗ dừa già đều bị bỏ đi
hoặc dùng làm củi


pdf84 trang | Chia sẻ: thientruc20 | Ngày: 09/08/2021 | Lượt xem: 8 | Lượt tải: 0download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Nghiên cứu sử dụng thân cây dừa để sản xuất ván dán làm vật liệu xây dựng tại tỉnh Đồng Nai, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
CƠ SỞ 2 TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
——————————-
BÁO CÁO TỔNG KẾT
KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI THUỘC DỰ ÁN KHOA HỌC
CÔNG NGHỆ NÔNG NGHIỆP VỐN VAY ADB
NĂM 2010
Tên đề tài: NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG THÂN CÂY DỪA ĐỂ SẢN XUẤT
VÁN DÁN LÀM VẬT LIỆU XÂY DỰNG TẠI TỈNH ĐỒNG NAI
Cơ quan chủ quản: Bộ Nông nghiệp và PTNT
Cơ quan chủ trì: Cơ sở 2 trường Đại học Lâm nghiệp
Chủ nhiệm đề tài: Th.S Lê Văn Tung
Thời gian thực hiện đề tài: 9/2009 – 12/2010
Đồng Nai – 2010
2
TÓM TẮT KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI NĂM 2010
Đề tài đã hoàn xây dựng và hoàn thành mục tiêu đã đề ra, cụ thể:
– Đã nghiên cứu cấu tạo, tính chất cơ học, tính chất vật lý, thành phần hoá
học của thân cây dừa, phân tích đánh giá để làm cơ sở cho việc ứng dụng các
giải pháp công nghệ chế biến hợp lý.
– Đã hoàn xây dựng được qui trình công nghệ sản xuất ván dán từ thân
cây dừa, sử dụng trong sản xuất đồ mộc xây dựng; Qui trình đã đáp ứng được
tiêu chuẩn ISO 2426 – 2: 200(E) và tiêu chuẩn ΓOCT 962472
– Đã xây dựng được 01 mô hình dây chuyền công nghệ sản xuất ván dán
từ thân cây dừa, công suất: 1500 m3 sản phẩm/năm; Sản phẩm sản xuất thử
nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 2426 – 2: 200(E) và tiêu chuẩn ΓOTC 962472 dùng
cho sản xuất đồ mộc thông dụng;
– Đã đào tạo, chuyển giao công nghệ cho 42 nông dân trong đó có 18 nữ.
3
MỤC LỤC
(Mục lục bao gồm danh mục các phần chia nhỏ của báo cáo cùng với số trang)
TT Các danh mục trong BC Trang
DANH MỤC CÁC BẢNG 5
DANH MỤC CÁC HÌNH 7
BẢNG CHÚ GIẢI CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU, ĐƠN VỊ ĐO
LƯỜNG, TỪ NGẮN, THUẬT NGỮ
8
I. ĐẶT VẤN ĐỀ 10
II. MỤC TIÊU 12
2.1 Mục tiêu tổng quát 12
2.2 Mục tiêu cụ thể 12
III. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 12
3.1 Nội dung nghiên cứu 12
3.2 Vật liệu và phương pháp nghiên cứu 13
IV. KÉT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 13
4.1 Kết quả nghiên cứu khoa học 13
4.1.1 Nghiên cứu cấu tạo thân cây dừa 13
4.1.2 Nghiên cứu công nghệ sản xuât ván dán tư thân cây dừa 28
4.1.3 Kiểm tra kết quả 46
4.1.4 Nhận xét 49
4.1.5 Xây dựng mô hình thử nghiệm sản xuất ván dán từ thân cây dừa 50
4.2 Đánh giá tác động của kết quả nghiên cứu 57
4.2.1 Hiệu quả về xã hội 57
4.2.2 Hiệu quả về môi trường 58
4
4.3 Các sản phẩm đề tài 58
4.3.1 Các sản phẩm khoa học 58
4.3.2 Kết quả đào tạo/tập huấn cho cán bộ hoặc nông dân 58
4.4 Tình hình sử dụng kinh phí năm 2010 59
V. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 61
1 Kết luận 61
2 Đề nghị 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO 63
PHỤ LỤC VÀ ẢNH MINH HOẠ 65
5
DANH MỤC CÁC BẢNG
Danh mục Trang
1 Bảng 4.1 Thông số 5 thân dừa 30 năm tuổi được chọn để
khảo nghiệm..
14
2 Bảng 4.2 Cắt khúc thân dừa. 14
3 Bảng 4.3 Số lượng và số liệu mẫu của thân dừa số 1.. 14
4 Bảng 4.4 Số lượng và số liệu mẫu của thân dừa số 2 15
5 Bảng 4.5 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 3. 15
6 Bảng 4.6 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 4. 15
7 Bảng 4.7 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 5. 16
8 Bảng 4.8 Phương pháp thí nghiệm và kích thước mẫu thí
nghiệm
16
9 Bảng 4.9. Một số thành phần hoá học gỗ dừa. 21
10 Bảng 4.10 Tỷ lệ co rút của phần biên gỗ dừa.. 22
11 Bảng 4.11: Khối lượng thể tích thân cây dừa 24
12 Bảng 4.12: Tổng hợp cứng tĩnh thân cây dừa 25
13 Bảng 4.13: Tổng hợp uốn tĩnh thân cây dừa.. 25
14 Bảng 4.14: Tổng hợp nén ngang thân cây dừa… 26
15 Bảng 4.15: Tổng hợp nén dọc thân cây dừa… 26
16 Bảng 4.16 Cắt khúc thân dừa………………………………………….. 28
17 Bảng 4.17. Thông số góc mài dao bóc khảo nghiệm thân dừa 29
18 Bảng 4.18. Độ bền trượt màng keo………………………………….. 32
19 Bảng 4.19. Thông số chế độ sấy……………………………………… 34
20 Bảng 4.20. Khối lượng và chiều rộng ván mỏng. 34
21 Bảng 4.21. Chiều dày ván bóc trước khi sấy.. 35
22 Bảng 4.22. Kết quả quan sát các khuyết tật trên bề mặt ván 38
23 Bảng 4.23. Chiều dày ván bóc sau khi sấy. 38
24 Bảng 4.24. Độ nhẵn chiều mặt ván mỏng từ thân.. 36
6
25 Bảng 4.25 Bảng qui cách kích thước ván.. 38
26 Bảng 4.26. Định mức tiêu hao keo khi ép trong sản xuất ván 38
27 Bảng 4.27. Lực ép.. 41
28 Bảng 4.28.Thời gian truyền nhiệt theo chiều dày. 41
29 Bảng 4.29. Quy hoạch thực nghiệm.. 42
30 Bảng 4.30: Kết quả ván ép dọc – ngang (±).. 46
31 Bảng 4.31: Kết quả ván ép dọc. 47
32 Bảng 4.32. So sánh các thông số của 2 kiểu xếp ván 48
33 Bảng 4.33. Các thông số nhiệt độ, lượng keo, áp lực ép 49
7
DANH MỤC CÁC HÌNH
Danh mục Trang
1 Hình 4.1. Mặt cắt ngang thân cây dừa 17
2 Hình 4.2. Hình bó mạch cây dừa 18
3 Hình 4.3. Hình ảnh cấu tạo hiển vi thân cây dừa 19
4 Hình 4.4. Đồ thị tỷ lệ co rút theo các vùng và các chiều 23
5 Hình 4.5. Mặt cắt khối lượng thể tích thân cây dừa 24
6 Hình 4.6. Đồ thị khối lượng thể tích 24
7 Hình 4.7. Đồ thị cứng tĩnh thân cây dừa 25
8 Hình 4.8. Đồ thị uốn tĩnh thân cây dừa 25
9 Hình 4.9. Đồ thị nén ngang thân cây dừa 26
10 Hình 4.10. Đồ thị nén dọc thân cây dừa 26
11 Hình 4.11. Mẫu trượt màng keo 31
12 Hình 4.12. Đồ thị mối quan hệ độ bền kéo trượt màng keo
và các vùng gỗ dán ép
32
13 Hình 4.13. Vị trí đo chiều dày của ván mỏng 35
14 Hình 4.14. Vị trí đo độ nhẵn chiều mặt của ván mỏng 37
15 Hình 4.15.a: Ván ép dọc – ngang; Hình 4.15.b: Ván ép dọc 39
16 Hình 4.16. Vá ván bằng băng keo 44
17 Hình 4.17. Tráng keo xếp ván 44
18 Hình 4.18. Máy ép 6 tầng 45
19 Hình 4.19. Biểu đồ ép 45
20 Hình 4.20. Ván dán từ thân Dừa xén theo quy cách 49
8
BẢNG CHÚ GIẢI CÁC CHỮ VIẾT TẮT, KÝ HIỆU, ĐƠN VỊ ĐO
LƯỜNG, TỪ NGẮN, THUẬT NGỮ
Stt Ký hiệu Tên gọi Đơn vị
1 P-F Keo Phenol formaldehyde –
2 U-F Keo Urea formaldehyde –
3 PVAc Keo Polyvinyl Acetate –
5 TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam –
7 MC Độ ẩm của sản phẩm %
8 l Chiều dài mm
9 t Chiều dày mm
10 w Chiều rộng mm
11 T Nhiệt độ 0C
12 P áp suất MPa
13  Thời gian Phút
14 C Chu vi mm
15 W Độ cong vênh %
16  Khối lượng thể tích g/cm3
17 ∆S Độ trương nở chiều dày %
18 VM Ván mỏng –
20 ĐBT Độ bong tách màng keo %
21 MOE Mô đun đàn hồi uốn tĩnh MPa
22 f Độ võng sản phẩm mm
23 ix Các giái trị ngẫu nhiên của mẫu thí nghiệm –
9
24 
x Trị số trung bình mẫu –
25 n Mẫu thí nghiệm quan sát –
26 P% Hệ số chính xác %
27 S% Hệ số biến động %
28 C(95%) Sai số cực hạn của ước lượng với độ tịn cậy 95% %
10
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Qua khảo sát, đánh giá của Viện nghiên cứu Dầu thực vật cho thấy các
vườn dừa ở nước ta hiện nay nhìn chung đa số còn trẻ so với tuổi giới hạn khai
thác, do được phục hồi và phát triển chủ yếu sau năm 1975. Tuy nhiên, ở Duyên
hải miền Trung và Khu vực Nam Trung bộ (Phú Yên, Bình Thuận, Khánh Hòa,
Bình Định, Quảng Ngãi…), diện tích dừa lão chiếm tới 50% trong tổng số
32.000 ha, có thể khai thác thân cây dừa theo chương trình trồng lại các vườn
dừa lão. Đối với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, nơi tập trung phần lớn
diện tích trồng dừa cả nước, nhưng chiếm tới 80% trồng mới sau chiến tranh.
Các vườn dừa này có tuổi 25 đến 30 năm còn lại là dừa lão. Như vậy, hiện nay
cả nước có từ 30.000 đến 50.000 ha dừa trong giai đoạn dừa lão (tương đương
với 4,2 đến 7 triệu cây dừa), năng suất giảm, cần đốn đi và trồng lại bằng các
giống mới cao sản. Nếu tính trung bình mỗi cây dừa lão sau khi được đốn ngã
có chiều dài khoảng 10 m, đường kính 25 cm, tương đương 0,49 m3. Với diện
tích dừa lão tạm tính như trên sẽ có khoảng 2.058.000 – 3.430.000 m3 gỗ dừa và
tiếp tục có những diện tích đến tuổi khai thác tiếp theo.
Hàng năm, có một khối lượng đáng kể thân cây dừa được chặt để trồng
mới. Theo thống kê của các địa phương, nhiều tỉnh chặt hạ từ 2000 – 3000 ha
dừa, những tỉnh chặt hạ ít, khoảng 500 – 1500 ha dừa. Tương đương 137.000 m3
– 247.000m3 gỗ dừa có thể khai thác hàng năm.
Thông thường trước khi chặt người ta đã trồng một cây con thay thế trước
đó vài năm, nên vườn dừa luôn có một mật độ ổn định.
Cho đến nay, việc sử dụng gỗ dừa để sản xuất hàng gia dụng là cá biệt,
chưa hình thành một thị trường ổn định nên hầu hết thân gỗ dừa già đều bị bỏ đi
hoặc dùng làm củi.
Trong năm 2004, nước ta đã xuất khẩu sản phẩm gỗ chế biến đạt 1 tỷ
USD. Tuy nhiên, có tới 85% nguồn nguyên liệu gỗ dùng trong sản xuất chế biến
11
phải nhập khẩu. Để mục tiêu xuất khẩu sản phẩm gỗ chế biến đạt giá trị 3 tỷ
USD vào năm 2010, vấn đề nguyên liệu sẽ là một thách thức lớn.
Vì vậy, việc nghiên cứu chế biến sử dụng cây dừa theo các hướng khác
nhau đang đặt ra là vấn đề hết sức cấp bách và hết sức cần thiết.
Vấn đề nghiên cứu sử dụng thân cây dừa chẳng những đa dạng hóa nguồn
sản phẩm, tăng giá trị sử dụng, mà còn giúp người nông dân tăng nguồn thu,
bảo vệ môi trường và sống bằng nghề của mình.
Khi nghiên cứu sử dụng thân cây dừa có thể theo các hướng sau:
– Nghiên cứu về đặc điểm cấu tạo, các tính chất cơ học, vật lý, hóa học.
Vì qua các chỉ tiêu đó mới định hướng sử dụng thân cây dừa;
– Nghiên cứu sử dụng thân cây dừa vào làm đồ mộc dân dụng và mộc mỹ
nghệ;
– Nghiên cứu công nghệ bóc thân cây dừa;
– Sử dụng ván mỏng thân cây dừa vào công nghệ sản xuất ván dán và
công nghệ sản xuất ván LVL (Laminated Veneer Lumber);
– Nghiên cứu sử dụng thân cây dừa vào làm ván block dùng làm khuôn
cửa;
– Nghiên cứu công nghệ biến tính lõi thân cây dừa bằng phương pháp
nhiệt – cơ, phương pháp hóa cơ.
Xuất phát từ nhu cầu của thực tế sản xuất Đề tài: “Nghiên cứu sử dụng
thân cây dừa để sản xuất ván dán làm vật liệu xây dựng tại tỉnh Đồng Nai” là
cần thiết và cấp bách nhằm nhanh chóng đưa các công nghệ chế biến sử dụng
thân cây dừa vào làm ván dán sử dụng làm vật liệu xây dựng.
12
II. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
2.1. Mục tiêu tổng quát
Mục đích chính của đề tài là ứng dụng công nghệ bóc ván mỏng từ gỗ để
bóc ván mỏng từ thân cây dừa, nhằm tạo ra một dạng nguyên liệu mới bổ sung
vào nguồn nguyên liệu sản xuất ván dán. Đồng thời, nghiên cứu công nghệ sản
xuất ván dán từ ván mỏng thân dừa, nhằm tạo ra một loại sản phẩm ván nhân
tạo mới và thay thế cho gỗ tự nhiên, mở rộng phạm vi sử dụng của thân cây dừa.
2.2 Mục tiêu cụ thể
– Xác định tính chất vật lý của thân cây dừa;
– Xác định tính chất cơ học của thân cây dừa;
– Nghiên cứu công nghệ tạo ván mỏng từ thân cây dừa;
– Xác định khả năng dán dính của gỗ thân cây dừa;
– Nghiên cứu công nghệ sấy và bảo quản ván mỏng;
– Nghiên cứu công nghệ ép ván từ thân cây dừa.
III. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Nội dung nghiên cứu
Nội dung 1: Nghiên cứu cấu tạo, tính chất cơ học, tính chất vật lý, thành phần
hoá học của thân cây dừa, làm cơ sở cho việc ứng dụng các giải pháp công nghệ
chế biến hợp lý.
Nội dung 2: Nghiên cứu công nghệ sản xuất ván dán từ thân cây dừa
– Xác định khả năng dán dính của gỗ thân cây dừa;
– Nghiên cứu công nghệ sấy và bảo quản ván mỏng;
– Nghiên cứu xác định loại keo, lượng keo hợp lý khi sản xuất ván dán từ thân
cây dừa;
– Nghiên cứu công nghệ ép ván dán từ thân cây dừa.
13
Nội dung 3: Chuyển giao công nghệ
3.2 Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
+ Vật liệu nghiên cứu: Thân cây dừa tại các tỉnh Đồng Nai.
+ Phương pháp nghiên cứu:
– Phương pháp kế thừa: Thu thập và kế thừa các kết quả nghiên cứu, thông tin
thứ cấp liên quan đến đề tài.
– Phương pháp chuyên gia được thực hiện thông qua các Hội thảo khoa học, Hội
thảo chuyên đề.
– Nghiên cứu lý thuyết để xác định trị số tối ưu của các thông số công nghệ.
– Thực nghiệm (theo các quy hoạch thực nghiệm).
– Xây dựng quy trình công nghệ (sơ bộ) → Khảo nghiệm quy trình → Hoàn
thiện quy trình.
– Sử dụng các tiêu chuẩn Quốc tế để kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm.
– Xử lý số liệu bằng thống kê toán học.
IV. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
4.1 Kết quả nghiên cứu khoa học
4.1.1. Nghiên cứu cấu tạo thân cây dừa
4.1.1.1. Địa điểm lấy mẫu nghiên cứu
Cây dừa được lấy tại: Trảng Bom – Đồng Nai
Đặc điểm của cây lấy mẫu nghiên cứu
Số thứ tự cây: 1;2;3;4;5
Tên cây: Cocos nucfera L, tên địa phương: dừa ta.
Chọn cây lấy mẫu thí nghiệm và cắt khúc theo TCVN 355-70-sửa
đổi, số lượng cây là 05, Kích thước cây được ghi trong bảng(4.1)
14
Bảng 4.1 Thông số 5 thân dừa 30 năm tuổi được chọn để khảo nghiệm
STT
Đường kính gốc
(cm)
Đường kính ngọn
(cm)
Chiều dài (m)
1 40 26 12
2 39 28,5 10
3 40 31 9
4 40 26 11
5 33,5 25 12
Sau khi kiểm tra khuyết tật, kích thước, vật lạ trên thân dừa. Chia thân
cây dừa thành 3 đoạn: gốc, thân, ngọn dựa trên kết quả nghiên cứu cấu tạo và
tính chất cơ lý ở trên. Cắt khúc cây dừa theo thứ tự trong bảng
Bảng 4.2 Cắt khúc thân dừa
Stt
Chiều dài
cây
Chiều dài đoạn thân
Gốc (m): Thân (m): ngọn (m)
Thứ tự cắt khúc 1 2 4 5 8 9
1 12 m 1 1,8 1 1,8 1 1,8
2 10m 1 1,8 1 1,8 1 1,8
3 9m 1 1,8 1 1,8 1 1,8
4 11m 1 1,8 1 1,8 1 1,8
5 12m 1 1,8 1 1,8 1 1,8
Bảng 4.3 Số lượng và số liệu mẫu của thân dừa số 1
Vị trí đoạn thân so với
gốc
Chiều dài
khúc (m)
D1- đường kính
đầu lớn (cm)
D2 – đường kính
đầu nhỏ (cm)
Gốc
1 40 39
1,8 39 37
Thân
1 36,0 34,0
1,8 34,0 32,5
Ngọn
1 29,0 28,0
1,8 28,0 26,0
15
Bảng 4.4 Số lượng và số liệu mẫu của thân dừa số 2
Vị trí đoạn thân so với
gốc
Chiều dài
khúc (m)
D1- đường kính
đầu lớn (cm)
D2 – đường kính
đầu nhỏ (cm)
Gốc
1 39 37
1,8 37,0 35,5
Thân
1 35,5 34,0
1,8 34,0 32,0
Ngọn
1 32,0 30,0
1,8 30,0 28,5
Bảng 4.5 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 3
Vị trí đoạn thân so với
gốc
Chiều dài
khúc (m)
D1- đường kính
đầu lớn (cm)
D2 – đường kính
đầu nhỏ (cm)
Gốc 1 40 39,5
1,8 39,5 37,5
Thân 1 37,5 36,0
1,8 36,0 34,5
Ngọn 1 34,5 32,5
1,8 32,5 31,0
Bảng 4.6 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 4
Vị trí đoạn thân so với
gốc
Chiều dài
khúc (m)
D1- đường kính
đầu lớn (cm)
D2 – đường kính
đầu nhỏ (cm)
Gốc 1 40 39
1,8 39 37
16
Thân 1 36,0 34,0
1,8 34,0 32,5
Ngọn 1 29,0 28,0
1,8 28,0 26,0
Bảng 4.7 Sốlượng và số liệu mẫu của thân dừa số 5
Vị trí đoạn thân so với
gốc
Chiều dài
khúc (m)
D1- đường kính
đầu lớn (cm)
D2 – đường kính
đầu nhỏ (cm)
Gốc 1 33,5 31,5
1,8 31,5 30,0
Thân 1 30,0 28,5
1,8 28,5 27,0
Ngọn 1 27,0 26
1,8 26,0 25
Bảng 4.8 Phương pháp thí nghiệm và kích thước mẫu thí nghiệm
TT Thông số Đơn vị Pp thử Kt mẫu
1 Modul đàn hồi MOE Kgf/cm2 Iso 3349:1975 20x20x300
2 Modul uốn tĩnh MOR Kgf/cm2 Iso 3133:1975 20x20x300
3 Nén dọc thớ Kgf/cm2 Iso 3133:1975 20x20x30
4 Nén Ngang thớ Kgf/cm2 Iso 3132:1976 20x20x60
5 Trượt dọc (XT) Kgf/cm2 Iso 3347:1976 20x30x50
6 Trượt dọc(TT) Kgf/cm2 Iso 3133:1975 20x30x50
7 Độ cứng tĩnh Kgf/cm2 Iso 3350:1975 50x50x50
8 Khối lượng thể tích g/cm3 Iso 3131:1975 20x20x30
9 Tỉ lệ co rút XT % Iso 4469:1981 20x20x30
10 Tỉ lệ co rút TT % Iso 4469:1981 20x20x30
17
4.1.1.2. Cấu tạo của cây dừa
*Ngoại hình
Cây dừa là cây có lớp vỏ màu nâu sáng và có cấu tạo dạng đốt do
cành sau khi rụng để lại, với độ tuổi 25-40 thì cây có độ cao trung bình
tương đối lớn 15-25 m, đường kính trung bình 20-25 cm. Độ thót ngọn
tương đối thấp nhỏ hơn 2 cm/m, hệ số tròn đều Kv lớn hơn 0,7.
 Cấu tạo thô đại
Gia công tiêu bản thô đại theo TCVN 356-70-sửa đổi, miêu tả cấu
tạo theo quan sát bằng mắt thường và kính lúp x10.
Hình 4.1. Mặt cắt ngang thân cây dừa
18
Gỗ cây dừa có cấu tạo gồm các bó mạch phân bố rải rác, xen kẽ giữa các
tế bào mô mềm.
Hình 4.2. Hình bó mạch cây dừa
Các bó mạch được tạo thành từ các ống mạch có tác dụng dẫn truyền
nhựa, các tế bào sợi gỗ là các tế bào vách dày có tác dụng chịu lực. Ngoài ra còn
có các tế bào liên kết khác. Mật độ các bó mạch thay đổi dần từ ngoài vào trong:
lớp ngoài dày đặc, lớp trong rất mềm – cấu tạo chủ yếu bởi các tế bào mô mềm.
Gỗ cây dừa không có tế bào tia gỗ (điều này hạn chế dẫn truyền nhựa theo
phương xuyên tâm). Trên mặt cắt ngang thân cây dừa khi loại bỏ phần vỏ thì
được chia thành ba vùng khác biệt:
Vùng ngoài (vùng 1): rộng 3-5 cm, là phần mặt ngoài cùng của gỗ dừa,
bao gồm các mạch gỗ màu nâu sẫm với mật độ rất dày so với vùng trong.
Vùng kế tiếp (vùng 2): rộng 3-6 cm, vùng này mật độ mạch gỗ giảm dần,
càng vào trong càng giảm, lượng tế bào mô mềm tăng dần.
19
Vùng tâm gỗ: lượng mạnh gỗ giảm mạnh, tế bào mô mềm tăng rất nhiều,
gỗ rất xốp và mềm.
Phần nối kết giữa phần ngoài (hay gọi là vỏ cây) với phần phía trong kề
nó là phần có sợi.
 Cấu tạo hiển vi
Cấu tạo hiẻn vi của thân cây dừa trên mặt cắt ngang được đặc trưng bởi
nhiều bó mạch nằm trong tổ chức tế bào mô mềm. Thân cây dừa gồm hai loại tế
bào: tế bào mô mềm và các bó mạch.
Các tế bào mô mềm hầu hết có vách mỏng và được liên hệ với nhau nhờ
các lỗ thông ngang đơn.
Hình 4.3. Hình ảnh cấu tạo hiển vi thân cây dừa
Bó mạch là tổ chức quan trọng nhất trong thân cây dừa. Nó bao gồm các
sợi gỗ, mạch gỗ, quản bào, tế bào dây, tế bào kèm và tế bào mô mềm dọc. Hình
dạng và kích thước của các bó mạch không theo qui luật. Bó mạch có chức năng
dẫn truyền và nâng đỡ. Các bó mạch nằm trong tổ chức mô mềm. Hầu hết các
bó mạch có một hoặc hai mạch gỗ.
20
Trên mặt cắt ngang, thân cây dừa có 3 vùng/phần phân biệt, gọi là phần
ngoài, phần trong và phần lõi. Các bó mạch có kích thước lớn ở phần lõi nhưng
lại nhỏ và có số lượng nhiều ở phần ngoài như chúng ta thấy trên hình
4.1.1.3. Thành phần hoá học thân cây dừa
Các thành phần hoá học chủ yếu của phần lõi thân cây dừa được phân
tích tại phòng thí nghiệm trường Đại học Lâm nghiệp.
 Hàm lượng cellulose
Hàm lượng cellulose là thành phần chính của gỗ dừa, nó không tồn tại
một cách độc lập mà nó có liên kết chặt chẽ với các thành phần hoá học khác
như: lignin, hemicelluloseđể xác định hàm lượng này bằng cách tách bỏ
lignin và hemicellulose ra khỏi gỗ dừa. Song bất kỳ dùng phương pháp nào thì
một phần cellulose bị phá hoại, chính vì vậy việc lựa chọn phương pháp sao cho
hạn chế phân huỷ cellulose là nhỏ nhất.
Để xác định hàm lượng cellulose chúng tôi chọn phương pháp Kiursher –
Hoffer.
Kết quả xác định hàm lượng này là: 34,55%
 Hàm lượng lignin
Lignin là một hỗn hợp các polime bao gồm các chất có đặc tính thơm.
Phương pháp xác định được tiến hành theo tiêu chuẩn TAPPI T 13-OS-54
Kết quả: hàm lượng lignin gỗ dừa là: 31,65%
 Hàm lượng tro
Để xác định hàm lượng tro, chúng tôi tiến hành theo tiêu chuẩn TAPPI T
15-OS-58. Trong tro là hợp chất của nguyên tố K, Na, Ca, Mg, Fe hàm lượng
này trong gỗ dừa là: 2,19%
 Thành phần các chất hoà tan trong nước nóng, nước lạnh
Thí nghiệm xác định hàm lượng các chất hoà tan trong nước nóng và
nước lạnh được tiến hành theo tiêu chuẩn TAPPI T 1-OS-59
Hàm lượng các chất tan trong nước nóng của gỗ dừa là: 2,26%
Hàm lượng các chất tan trong nước lạnh của gỗ dừa là: 6,61%
21
 Các chất thành phần hoà tan trong NaOH 1%
Phương pháp xác định hàm lượng các chất hoà tan trong NaOH 1% được
tiến hành theo tiêu chuẩn TAPPI T 4-OS-59.
Các chất hoà tan trong NaOH 1% bao gồm: các chất chiết suất hoà tan
trong nước nóng, nước lạnh, một phần lignin, đường panto, hexo, nhựa.
Kết quả hàm lượng các chất tan trong gỗ dừa là: 27,56%.
 Thành phần hoà tan trong dung môi hữu cơ
Phương pháp xác định hàm lượng các chất hoà tan trong cồn và benzen
được tiến hành theo tiêu chuẩn TAPPI T 6-OS-59. Những chất tan trong dung
dịch cồn – benzen gồm có dầu, nhựa, axit, sáp, hợp chất phenol, hợp chất không
xà phòng hoá.
Hàm lượng này trong gỗ dừa là: 2,07%.
 Độ pH
Kết quả xác định độ pH của gỗ dừa là: 6,2
Bảng tổng hợp thành phần các chất hoá học trong gỗ dừa được ghi ở bảng 2.9.
Bảng 4.9. Một số thành phần hoá học gỗ dừa
STT Thành phần Tỷ lệ (%)
1 Cellulose 34,55
2 Lignin 31,65
3 Các chất chiết suất trong cồn benzen 2,07
4 Chất tan trong nước nóng 6,61
5 Chất tan trong nước lạnh 2,26
6 Chất tan trong NaOH 26,56
7 Hàm lượng tro 2,19
8 pH 6,2
22
4.1.1.4. Tính chất vật lý của gỗ cây dừa
Tính chất vật lý của gỗ dừa là những tính chất x

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Đề tài Nghiên cứu sử dụng thân cây dừa để sản xuất ván dán làm vật liệu xây dựng tại tỉnh Đồng Nai

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *