[block id=”bo-sung-1″]


Các nghiên cứu trong lâm nghiệp gần đây đã khẳng định, giống là yếu tố
hàng đầu quyết định đến năng suất và chất lượng rừng trồng. Trong các công
nghệ tạo giống: Nhân giống bằng hạt khó có thể đáp ứng được yêu cầu chất
lượng; nhân giống bằng công nghệ mô cho chất lượng giống rất cao nhưng cần
có trang thiết bị hiện đại, chi phí lớn; công nghệ giâm hom cho phép nhân
nhanh với số lượng lớn cây giống có chất lượng, đảm bảo đầy đủ tính trội từ
cây mẹ, kỹ thuật không phức tạp, phù hợp với điều kiện sản xuất lâm nghiệp
nuớc ta. Theo kết quả điều tra đánh giá thực trạng hệ thống vườn ươm và năng
lực cung cấp cây giống hiện nay [2] cho thấy, hiệu quả hoạt động của các vườn
ươm giống cây lâm nghiệp còn rất hạn chế, chỉ đạt bình quân dưới 65% công
suất thiết kế. Nguyên nhân chủ yếu là do quy mô, công nghệ và kết cấu vườn
ươm chưa phù hợp với điều kiện sản xuất cụ thể của từng địa phương.
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của rừng đối với sự phát triển
bền vững của vùng Tây Nguyên, trong Quyết định 168/2001/QÐ-TTg của Thủ
tướng Chính phủ về phát triển kinh tế – xã hội Tây Nguyên 2001-2005 đã đặt
ra yêu cầu “phát triển mạnh lâm nghiệp Tây Nguyên là nhiệm vụ trước mắt và
lâu dài. “. Quyết định 304/2005/QÐ-TTg ngày 23/11/2005 của Thủ tướng
Chính phủ về việc thí điểm giao rừng, khoán bảo vệ rừng cho hộ gia đình và
cộng đồng trong buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, nhằm huy
động đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ tham gia vào quá trình xã hội hoá nghề
rừng theo hướng bền vững. Thực hiện chủ trương đó, các tỉnh Tây Nguyên đã
và đang triển khai nhiều dự án trồng rừng, hàng chục nghìn héc ta rừng được
trồng mỗi năm theo những hình thức và qui mô khác nhau [2]. Riêng dự án
“Phát triển Lâm nghiệp để cải thiện đời sống vùng Tây nguyên” do ADB tài
trợ đã có diện tích rừng trồng mới là 44.558 ha, trong đó diện tích trồng rừng
sản xuất phân cho cộng đồng và hộ gia đình là 18.358ha. Như vậy, nhu cầu cây
giống có chất lượng cao cho trồng rừng tại các tỉnh Tây Nguyên là rất lớn. Tuy
nhiên, để cung cấp cây giống có chất lượng, giá thành thấp cho trồng rừng tại
vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên cần có các giải pháp
kỹ thuật phù hợp, thiết bị sử dụng cần đơn giản, dễ sử dụng, giá thành thấp mới
đáp ứng được yêu cầu sản xuất.


pdf61 trang | Chia sẻ: thientruc20 | Ngày: 09/08/2021 | Lượt xem: 20 | Lượt tải: 0download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Nghiên cứu xây dựng vườn giâm hom cây trồng lâm nghiệp quy mô thôn / bản tại Tây Nguyên, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

1
MỤC LỤC
MỤC LỤC……………………………………………………………………………………………………. i
DANH MỤC CÁC BẢNG……………………………………………………………………………… iii
DANH MỤC CÁC HÌNH……………………………………………………………………………….. iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT………………………………………………………………….. iv
THÔNG TIN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI 1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………………………………………………………………… 3
II. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI…………………………………………………………………………… 4
1. Mục tiêu tổng quát…………………………………………………………………………… 4
2. Mục tiêu cụ thể………………………………………………………………………………… 4
III. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC.. 5
1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước……………………………………… 5
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước……………………………………… 8
IV. NỘI DUNG, VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU………………. 13
1. Nội dung nghiên cứu…………………………………………………………………………
13
2. Thiết bị phục vụ nghiên cứu………………………………………………………… 14
3. Phương pháp nghiên cứu………………………………………………………………….. 14
3.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu……………………………………………… 14
3.2. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết………………………………………………….. 14
3.3. Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm…………………………………………….. 17
V. KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI………………………………………………………… 20
1. Kết quả nghiên cứu khoa học……………………………………………………………. 20
1.1. Kết quả điều tra kinh tế xã hội, đánh giá thực trạng sản xuất và nhu
cầu cây giống trồng rừng ở Tây Nguyên………………………………………………..
20
1.1.1. Kết quả điều tra kinh tế xã hội của vùng nghiên cứu…………………….. 20
1.1.2. Kết quả thu thập các số liệu về khí hậu thuỷ văn ảnh hưởng trực tiếp
đến sản xuất cây con……………………………………………………………………………..
22
1.1.3. Đất đai, phân bón, giá thể, tạo cây con ở Tây Nguyên………………… 25
1.1.4. Tình trạng sản xuất cây giống phục vụ trồng rừng trong vùng………… 27
2
1.1.5. Vườn giâm hom sản xuất cây giống ở Tây Nguyên…………………………. 29
1.2. Nghiên cứu công nghệ giâm hom quy mô thôn/bản tại Tây Nguyên….
33
1.2.1. Kết quả xác định đặc tính kỹ thuật của một số thiết bị hệ thống tưới.. 33
1.2.2. Lựa chọn máy bơm thích hợp cho hệ thống tưới…………………………….. 35
1.2.3. Nghiên cứu kỹ thuật che sáng và tưới phun thích hợp cho cây Keo
lai và bạch đàn trong vườn giâm hom quy mô thôn bản tại Tây Nguyên…….
35
1.2.3.1. Xác định chế độ tưới và cường độ ánh sáng thích hợp cho Keo lai và
Bạch đàn tại Tây Nguyên………………………………………………………………………..
35
1.2.3.2. Kỹ thuật che sáng thích hợp cho Keo lai và Bạch đàn trong vườn
giâm hom………………………………………………………………………………………………
37
1.3. Xây dựng mô hình thử nghiệm công nghệ giâm hom quy mô thôn bản…. 39
1.3.1. Thuyết minh thiết kế mô hình vườn giâm hom……………………………… 39
1.3.2. Xây dựng mô hình vườn giâm hom………………………………………….. 41
2. Tổng hợp các sản phẩm đề tài…………………………………………………………… 44
2.1. Các sản phẩm khoa học…………………………………………………………………. 44
2.2. Kết quả đào tạo/tập huấn cho cán bộ hoặc nông dân………………………. 44
3. Đánh giá tác động của kết quả nghiên cứu………………………………………… 45
3.1. Hiệu quả môi trường……………………………………………………………………… 45
3.2. Hiệu quả kinh tế – xã hội………………………………………………………………… 46
4. Tổ chức thực hiện và sử dụng kinh phí……………………………………………… 49
4.1.Tổ chức thực hiện…………………………………………………………………………… 49
4.2. Sử dụng kinh phí…………………………………………………………………………… 49
VI. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ………………………………………………………………… 52
6.1. Kết luận………………………………………………………………………………………… 52
6.2. Đề nghị………………………………………………………………………………………….. 53
TÀI LIỆU THAM KHẢO. 54
PHẦN PHỤ LỤC…………………………………………………………………………………………. 55
3
DANH MỤC CÁC BẢNG
TT Tên bảng Trang
Bảng 1 Các công thức thí nghiệm xác định chế độ tưới và che sáng 19
Bảng 2 Đặc điểm dân số vùng Tây Nguyên 20
Bảng 3 tích rừng trồng tập trung phân theo địa phương 28
Bảng 4 Tóm tắt tình hình sản xuất cây giống tại Tây Nguyên…………. 29
Bảng 5 Kết quả điều tra các loại vườn giâm hom ở Tây Nguyên…….. 30
Bảng 6 Các thông số kỹ thuật P, Q, R, T của các loại vòi phun và sự
biến thiên của Q, R, T theo P
34
Bảng 7 Sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm không khí môi trường giâm hom
theo chế độ tưới trong vườn giâm hom tại K’bang – Gia Lai..
35
Bảng 8 Cường độ ánh sáng trong VGH theo các công thức kỹ thuật
che sáng
36
Bảng 9 Kết quả giâm hom Keo lai và Bạch đàn ở các công thức thí
nghiệm về chế độ tưới, kỹ thuật che sáng
37
Bảng 10 Tổng hợp các sản phẩm khoa học của đề tài 44
Bảng 11 Tình hình sử dụng kinh phí thực hiện đề tài 50
DANH MỤC CÁC HÌNH
TT Tên hình Trang
Hình 1 Sơ đồ bố trí thí nghiệm xác định đặc tính của vòi phun. 17
Hình 2 Thí nghiệm xác định đặc tính của vòi phun 18
Hình 3 Vườn giâm hom quy mô nhỏ cho các hộ gia đình tại Kontum 30
Hình 4 Vườn giâm hom có khung mái che tại Gia Lai 32
Hình 5 Vòi phun Toro (Úc) được lựa chọn cho hệ thống tưới phun
sương.
34
Hình 6 Hom Keo lai sau 15 ngày giâm thí nghiệm tại VGH thôn/bản.. 38
Hình 7 Cây hom bạch đàn đạt tiêu chuẩn xuất vườn tại VGH
thôn/bản.
38
Hình 8 Mô hình VGH được nghiên cứu thiết kế 40
Hình 9 Bộ điều khiển tưới tự động được trang bị cho VGH thôn/bản.. 42
Hình 10 VGH cây lâm nghiệp quy mô thôn bản xây dựng tại K’bang,
Gia Lai
42
Hình 11 Tập huấn chuyển giao công nghệ tại vườn giống gốc 45
DANH MỤC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT DÙNG TRONG BÁO CÁO
4
Ký hiệu Chú thích Đơn vị tính
VGH Vườn giâm hom –
NGH Nhà giâm hom –
MTGH Môi trường giâm hom –
Q Lưu lượng phun l/ph
R Bán kính phun mm
T Độ phun sương %
P Áp suất phun Pa
Tp Thời gian phun giây
Tn Thời gian ngừng phút
d Đường kính ống nước mm
H Cột áp mH20
IRR Chỉ tiêu tỷ suất lãi nội tại
BCR Chỉ tiêu tỷ số lợi ích – chi phí
NPV Lợi nhuận ròng
5
THÔNG TIN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI
1. Tên đề tài: Nghiên cứu xây dựng vườn giâm hom cây trồng lâm nghiệp quy
mô thôn/bản tại Tây Nguyên.
2. Thuộc chương trình: Nghiên cứu KHCN Nông nghiệp hướng tới khách
hàng (vốn vay ADB)
3. Cơ quan chủ quản: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
4. Cơ quan chủ trì đề tài: Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
5. Đơn vị thực hiện: Văn phòng Viện
6. Chủ nhiệm đề tài: KS. Nguyễn Chí Trung (9/9/2009 – 1/5/2011).
ThS. Tô Quốc Huy (1/5/2011 – 31/12/2011).
7. Thời gian thực hiện: Từ tháng 9 năm 2009 đến tháng 12 năm 2011.
8. Kinh phí thực hiện:
– Kinh phí được duyệt: 450 triệu đồng (Bốn trăm năm mươi triệu đồng)
– Kinh phí được cấp 450 triệu đồng, trong đó:
+ Năm 2009: 70 triệu đồng;
+ Năm 2010: 230 triệu đồng;
+ Năm 2011: 150 triệu đồng.
9. Các đơn vị thực hiện chính:
– Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam;
– Trung tâm Khuyến nông Gia Lai;
– Sở Nông nghiệp &PTNT Gia Lai;
– Trung tâm Nghiên cứu và Chuyển giao công nghệ Công nghiệp rừng;
– Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt đới.
10. Các cộng tác viên đề tài:
– KS. Chu Văn Vinh; Sở Nông nghiệp &PTNT Gia Lai
– KS. Trịnh Quốc Việt; Trung tâm Khuyến nông Gia Lai
– ThS: Đoàn Thị Mai; Trung tâm N/C Giống cây rừng, Viện KH Lâm nghiệp
– ThS. Lê Xuân Phúc; Trung tâm N/C và Chuyển giao CN Công nghiệp rừng
– ThS. Nguyễn Trọng Tuân; Tr.tâm N/C & Chuyển giao CN Công nghiệp rừng
6
– KS. Nguyễn Văn Cường; Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt đới
– ThS: Ngô Văn Cầm; Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt đới
– KS. Nguyễn Mộng Hằng; Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt đới
11. Mục tiêu đề tài:
11.1 Mục tiêu tổng quát
Góp phần sản xuất nhanh một số cây trồng lâm nghiệp (chủ yếu là keo
và bạch đàn) bằng phương pháp giâm hom có chất lượng tốt để phục vụ các
chương trình trồng rừng ở Tây Nguyên.
11.2 Mục tiêu cụ thể
+ Hoàn thiện được quy trình công nghệ giâm hom cây lâm nghiệp quy
mô thôn/bản (100.000 cây/năm)
+ Xây dựng được mô hình vườn giâm hom qui mô thôn/bản và chuyển
giao kỹ thuật tạo cây con trong vườn giâm hom để người dân có thể tự sản xuất
được cây con từ hom có chất lượng tốt phục vụ trồng rừng.
12. Nội dung nghiên cứu
Nội dung 1. Điều tra kinh tế xã hội, đánh giá thực trạng sản xuất và nhu cầu
cây giống trồng rừng ở Tây Nguyên
Nội dung 2. Nghiên cứu công nghệ giâm hom quy mô thôn/bản
Nội dung 3. Xây dựng mô hình thử nghiệm công nghệ giâm hom qui mô
thôn/bản.
13. Sản phẩm của Đề tài
– 01 Dự thảo quy trình công nghệ giâm hom keo và bạch đàn quy mô thôn
bản phù hợp điều kiện Tây Nguyên;
– 01 Mô hình vườn giâm hom cây trồng lâm nghiệp quy mô thôn/bản tại
Tây Nguyên
– 01 Báo cáo thực trạng về kinh tế xã hội, tình hình sản xuất và nhu cầu
giống ở Tây Nguyên
– 01 Bài báo khoa học đăng trên tạp chí khoa học lâm nghiệp
– 01 Lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật xây dựng vườn giâm hom và công
nghệ giâm hom cho các hộ tại Tây Nguyên.
7
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Các nghiên cứu trong lâm nghiệp gần đây đã khẳng định, giống là yếu tố
hàng đầu quyết định đến năng suất và chất lượng rừng trồng. Trong các công
nghệ tạo giống: Nhân giống bằng hạt khó có thể đáp ứng được yêu cầu chất
lượng; nhân giống bằng công nghệ mô cho chất lượng giống rất cao nhưng cần
có trang thiết bị hiện đại, chi phí lớn; công nghệ giâm hom cho phép nhân
nhanh với số lượng lớn cây giống có chất lượng, đảm bảo đầy đủ tính trội từ
cây mẹ, kỹ thuật không phức tạp, phù hợp với điều kiện sản xuất lâm nghiệp
nuớc ta. Theo kết quả điều tra đánh giá thực trạng hệ thống vườn ươm và năng
lực cung cấp cây giống hiện nay [2] cho thấy, hiệu quả hoạt động của các vườn
ươm giống cây lâm nghiệp còn rất hạn chế, chỉ đạt bình quân dưới 65% công
suất thiết kế. Nguyên nhân chủ yếu là do quy mô, công nghệ và kết cấu vườn
ươm chưa phù hợp với điều kiện sản xuất cụ thể của từng địa phương.
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của rừng đối với sự phát triển
bền vững của vùng Tây Nguyên, trong Quyết định 168/2001/QÐ-TTg của Thủ
tướng Chính phủ về phát triển kinh tế – xã hội Tây Nguyên 2001-2005 đã đặt
ra yêu cầu “phát triển mạnh lâm nghiệp Tây Nguyên là nhiệm vụ trước mắt và
lâu dài… “. Quyết định 304/2005/QÐ-TTg ngày 23/11/2005 của Thủ tướng
Chính phủ về việc thí điểm giao rừng, khoán bảo vệ rừng cho hộ gia đình và
cộng đồng trong buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, nhằm huy
động đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ tham gia vào quá trình xã hội hoá nghề
rừng theo hướng bền vững. Thực hiện chủ trương đó, các tỉnh Tây Nguyên đã
và đang triển khai nhiều dự án trồng rừng, hàng chục nghìn héc ta rừng được
trồng mỗi năm theo những hình thức và qui mô khác nhau [2]. Riêng dự án
“Phát triển Lâm nghiệp để cải thiện đời sống vùng Tây nguyên” do ADB tài
trợ đã có diện tích rừng trồng mới là 44.558 ha, trong đó diện tích trồng rừng
sản xuất phân cho cộng đồng và hộ gia đình là 18.358ha. Như vậy, nhu cầu cây
giống có chất lượng cao cho trồng rừng tại các tỉnh Tây Nguyên là rất lớn. Tuy
nhiên, để cung cấp cây giống có chất lượng, giá thành thấp cho trồng rừng tại
vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số tại Tây Nguyên cần có các giải pháp
kỹ thuật phù hợp, thiết bị sử dụng cần đơn giản, dễ sử dụng, giá thành thấp mới
đáp ứng được yêu cầu sản xuất.
8
Xuất phát từ thực tế trên, việc nghiên cứu Xây dựng vườn giâm hom cây
trồng lâm nghiệp quy mô thôn bản là cần thiết, nhằm hoàn thiện công nghệ
giâm hom giống cây lâm nghiệp và ứng dụng có hiệu quả vào điều kiện sản
xuất lâm nghiệp vùng Tây Nguyên.
II. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
1. Mục tiêu tổng quát
Góp phần sản xuất nhanh một số cây trồng lâm nghiệp (chủ yếu là keo và
bạch đàn) bằng phương pháp giâm hom có chất lượng tốt để phục vụ các
chương trình trồng rừng ở Tây Nguyên
2. Mục tiêu cụ thể
– Hoàn thiện được quy trình công nghệ giâm hom cây lâm nghiệp quy mô
thôn bản (100.000cây/năm)
– Xây dựng mô hình vườn giâm hom (VGH) quy mô thôn bản và chuyển
giao kỹ thuật tạo cây con trong VGH để người dân có thể tự sản xuất được cây
con từ hom có chất lượng tốt phục vụ trồng rừng
9
III. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
Cho đến nay, việc sản xuất giống cây lâm nghiệp phục vụ cho trồng rừng
trên thế giới cũng như ở Việt Nam đều bằng 3 phương pháp chính là gieo hạt,
giâm hom và nuôi cấy mô. Sự khác nhau giữa các quốc gia chủ yếu ở tỷ lệ cây
con giữa các phương pháp và mức độ tiên tiến của công nghệ nhân giống được
áp dụng. Do có nhiều ưu điểm như di truyền đầy đủ các đặc tính từ cây mẹ, có
thể sản xuất được một số lượng lớn trong 1 thời gian ngắn (so với gieo hạt),
công nghệ đơn giản và giá thành thấp hơn (so với nuôi cấy mô) nên phương
pháp sản xuất cây con từ giâm hom ngày càng được áp dụng rộng rãi và chiếm
tỷ trọng lớn.
1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước
Công nghệ nhân giống bằng hom được nghiên cứu nhiều từ sau chiến
tranh thế giới lần thứ 2. Tuy vậy, cho đến năm 1974, toàn thế giới chỉ có 3
chương trình nhân giống bằng hom[9]. Do hom chỉ cần một thời gian ngắn để
ra rễ và phát triển, phương pháp này đã nhanh chóng trở thành một công cụ
quan trọng trong quản lý vườn ươm. Từ đó số lượng chương trình đã tăng lên
một cách đột ngột cùng với nhận thức về lợi ích tiềm tàng mà sự tăng trưởng
và chất lượng gỗ mà phương pháp này mang lại [9]. Nhật Bản được xem như
nhà sản xuất hom lớn nhất. Năm 1985, nước này đã trồng 31 triệu cây được tạo
từ hom và có kế hoạch tiếp tục theo hướng cải thiện khả năng kháng bệnh [9].
Ở Úc, mỗi năm cũng tạo ra hơn 10 triệu cây thông Radiata từ hom và dự định
sẽ sản xuất toàn bộ cây con từ hom. Họ đang chuẩn bị cho sự chuyển đổi này
bằng cách xây dựng những vườn cây thụ phấn có kiểm soát cùng với các vườn
ươm để nuôi dưỡng hom.
Để rút ngắn thời gian ra rễ, tăng tỷ lệ ra rễ và tỷ lệ sống của hom, các
nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến nhân giống bằng hom đã được tiến
hành. Các yếu tố chính được xác định là: giá thể, độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng và
chất lượng nước tuới [13]. Để tạo ra môi trường lý tưởng cho giâm hom và một
số cây trồng khác, các nghiên cứu tập trung chủ yếu vào cấu trúc nhà kính /nhà
lưới và công nghệ tưới. Đi đầu trong lĩnh vực này là các nước như: Israel, Hà
Lan, Mỹ.
10
* Hệ thống nhà kính
Israel là quốc gia có hệ thống nhà kính (gồm nhà lưới, nhà màng
Polyetilen và nhà kính) đa dạng và tiên tiến nhất thế giới. Các giải pháp công
nghệ được nghiên cứu tỉ mỉ đáp ứng hầu hết các yêu cầu của cây trồng ở các
vùng khí hậu khác nhau trên thế giới. Những khung nhà này có thể chịu được
gió cấp 10 và được lắp ghép theo các modul để có thể thay đổi diện tích theo
yêu cầu của khách hàng. Những nghiên cứu về vật liệu che phủ để điều chỉnh
ánh sáng và nhiệt độ như tấm lưới đen của Polysack Plastic Industries có độ
chính xác cao về tỷ lệ bóng râm từ 12% đến 90% và chất lượng bảo hành đến 8
năm. Polysack có 3 loại lưới chính là lưới lưu trữ năng lượng, lưới phản nhiệt
để làm giảm nhiệt độ và lưới ngăn thời gian chiếu sáng ban ngày dùng cho việc
trồng hoa. Với sản phẩm mới của Polysack-ChromatiNet, người ta không
những có thể điều khiển được lượng ánh sáng và bóng râm mà còn điều khiển
được chất lượng ánh sáng để đạt được năng suất cây trồng cao và chất lượng
tốt hơn[7]. Các nhà lưới thường có vách lưới chống côn trùng, phía ngoài
được che nilon trong suốt để ngăn mưa và gió. Đóng mở rèm che nilon ở 4 mặt
xung quanh vách bằng hệ thống mô tơ điện và trục cuốn, tự động hoá hoàn
toàn thông qua cảm biến tốc độ gió, hoặc bức xạ, Chế độ tưới và bón phân
được điều khiển tự động bằng chương trình máy tính ở trung tâm theo yêu cầu
nông học của cây trồng.
Hà Lan cũng là quốc gia xuất khẩu nhà kính lớn với công nghệ hiện đại
nhưng chủ yếu là để trồng hoa và rau quả vùng có khí hậu ôn đới. Trung Quốc,
Thái Lan, Đài Loan cũng nghiên cứu và xuất khẩu các loại nhà lưới, vật liệu
che sáng chuyên dụng cho vườn ươm nhưng trình độ công nghệ còn thấp
Úc đã nghiên cứu ứng dụng vườn ươm dạng treo, giâm hom cây rừng
trong các khay nhựa hình tổ ong. Các khay không tiếp đất mà được xếp lên
trên khung giá bằng ống thép không gỉ, liên kết bằng bu lông để dễ tháo dời, di
chuyển. Che sáng cho cây bằng lưới nilon chuyên dụng, tháo lắp thủ công.
Tưới nước bằng các vòi phun lắp trên các trụ cố định. Đến khi hom ra rễ và đã
đủ sức chống chịu với môi trường ngoài trời thì lưới được tháo bỏ, cây được
nuôi tiếp ngoài trời đến khi đủ tiêu chuẩn trồng. Do đáy giá thể giâm được treo
lơ lửng trên không trung, đảm bảo thoát nước rất tốt và làm cho rễ cây không
phát triển dài ra khỏi cốc đựng hỗn hợp ruột bầu, giúp cho quá trình vận
chuyển và trồng rất thuận lợi. Loại vườn ươm này phát huy hiệu quả tốt trong
11
điều kiện khí hậu, thời tiết ôn hoà, ít biến động, đòi hỏi quy trình kỹ thuật
nghiêm ngặt nhất là hỗn hợp ruột bầu phải rất tơi xốp, giữ ẩm tốt và nhẹ.
* Công nghệ tưới trong nhà kính và vườn ươm
Israel, Mỹ, Úc, Hà Lan là các quốc gia có nhiều thành tựu trong nghiên
cứu công nghệ và thiết bị tưới cho nhà kính, vườn ươm. Hai phương pháp tưới
được dùng phổ biến hiện nay là tưới phun và tưới nhỏ giọt.
Tưới phun có 3 dạng chính là tưới phun sương, tưới phun mưa cường độ
nhỏ và trung bình và phun mưa cường độ lớn.
Israel đã chế tạo rất nhiều loại vòi phun khác nhau thích hợp cho từng
chế độ tưới. Ví dụ tưới phun sương để làm mát, giữ ẩm cho nấm, vườn cấy
mô-hom… có vòi Coolnet vói đầu phun đơn 7,5l/h, đầu phun 4 góc 20l/h. Phun
mưa cường độ nhỏ và trung bình để cho vườn ươm, vườn cây ăn trái… có
SuperNet 20l/h, GyroNet HF 300l/h và phun mưa cường độ lớn để tưới phong
cảnh, cỏ, cây trồng ngoài đồng… có N-85 350-1400l/h.
Tưới nhỏ giọt có 2 dạng chính là đường ống nhỏ giọt tổ hợp và đầu nhỏ
giọt lắp trên đường ống.
Riêng đường ống nhỏ giọt tổ hợp đã có nhiều loại như đường ống nhỏ
giọt bù áp UniRam với lưu lượng từ 1,0-3,5l/h, đường ống nhỏ giọt vách mỏng
không bù áp Streamline với lưu lượng 0,72-1,60l/h v.v…
Đầu nhỏ giọt lắp trên đường ống có hàng chục loại khác nhau phù hợp với
các loại cây trồng khác nhau như Pot Dripper, Arrow Dripper với lưu lượng từ 1
đến 8 lít/h.
Để tự động hóa quá trình tưới, nhiều bộ điều khiển tưới đã được nghiên
cứu chế tạo phù hợp với quy mô và yêu cầu khác nhau như MNC-64, Miracle,
Flori, NMC JUNIOR. Các phụ kiện kèm theo như senser độ ẩm để tuới theo độ
ẩm, van điện Aquanet để bù áp, bình lọc để tránh tắc đầu nhỏ giọt, vòi phun…
Như vậy, các nghiên cứ

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Đề tài Nghiên cứu xây dựng vườn giâm hom cây trồng lâm nghiệp quy mô thôn / bản tại Tây Nguyên

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *