[block id=”bo-sung-1″]

Mục đích cao nhất của nguyên tắc hai cấp xét xử vụ án hình sự là xét xử đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật, không đê lọt tội phạm, không xử oan người vô tội. Việc tổ chức tố tụng để xét xử các vụ án hình sự như thế nào để có thể đạt được mục đích trên là nhiệm vụ đặt ra cho quá trình lập pháp của mọi quốc gia trên thế giới. Vấn đề đặt ra là một vụ án nên được xét xử ở mấy cấp xét xử là phù hợp? Quan điểm phổ biến là một vụ án đã được xét xử có thể được xét xử lại một hay nhiều lần nữa để đảm bảo việc xét xử chính xác, khách quanh. Vì vậy các quốc gia trên thế giới đều có những quy định mang tính nguyên tắc nhằm đảm bảo cho việc thực hiện quan điểm này. Tuy nhiên, do có sự khác biệt nhất định về nhiều mặt, hính thức tổ chức tố tụng để xét xử có sự khác biệt nhất định về nhiều mặt, hình thức tổ chức tố tụng để xét xử có sự khác nhau giữa các hệ thống pháp luật. Ở Việt Nam để đạt được mục đích xét xử nói trên, quan điểm về tổ chức tố tụng để xét xử hiện nay là một vụ án hình sự đã được xét xử ở cấp sơ thẩm có thể được xét xử lại một lần nữa ở cấp phúc thẩm. Quán triệt quan điêm này, pháp luật tố tụng hình sự (TTHS) quy định thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử trong TTHS. Vậy ý nghĩa của nguyên tắc hai cấp xét xử là gì? Để đảm bảo cho việc thực hiện nguyên tắc này có hiệu quả thì ta cần những điều kiện gì? Những nội dung sau sẽ trả lời cho hai câu hỏi trên.

Tải tài liệu miễn phí - My WordPress Blog2

Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Nguyên tắc hai cấp xét xử trong tố tụng hình sự, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Lời Mở đầu
Mục đích cao nhất của nguyên tắc hai cấp xét xử vụ án hình sự là xét xử đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật, không đê lọt tội phạm, không xử oan người vô tội. Việc tổ chức tố tụng để xét xử các vụ án hình sự như thế nào để có thể đạt được mục đích trên là nhiệm vụ đặt ra cho quá trình lập pháp của mọi quốc gia trên thế giới. Vấn đề đặt ra là một vụ án nên được xét xử ở mấy cấp xét xử là phù hợp? Quan điểm phổ biến là một vụ án đã được xét xử có thể được xét xử lại một hay nhiều lần nữa để đảm bảo việc xét xử chính xác, khách quanh. Vì vậy các quốc gia trên thế giới đều có những quy định mang tính nguyên tắc nhằm đảm bảo cho việc thực hiện quan điểm này. Tuy nhiên, do có sự khác biệt nhất định về nhiều mặt, hính thức tổ chức tố tụng để xét xử có sự khác biệt nhất định về nhiều mặt, hình thức tổ chức tố tụng để xét xử có sự khác nhau giữa các hệ thống pháp luật. Ở Việt Nam để đạt được mục đích xét xử nói trên, quan điểm về tổ chức tố tụng để xét xử hiện nay là một vụ án hình sự đã được xét xử ở cấp sơ thẩm có thể được xét xử lại một lần nữa ở cấp phúc thẩm. Quán triệt quan điêm này, pháp luật tố tụng hình sự (TTHS) quy định thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử trong TTHS. Vậy ý nghĩa của nguyên tắc hai cấp xét xử là gì? Để đảm bảo cho việc thực hiện nguyên tắc này có hiệu quả thì ta cần những điều kiện gì? Những nội dung sau sẽ trả lời cho hai câu hỏi trên.
Nội dung
I. LÝ LUẬN CHUNG
1. Khái niệm chung
Xét xử là hoạt động của Tòa án, một hoạt động đặc trưng của việc thực hiện chức năng Tư pháp của Nhà nước. Hoạt động này được tiến hành theo cách thức (thủ tục) nhất định dựa trên các nguyên tắc tố tụng hết sức nghiêm ngặt. Bởi lẽ kết quả của nó ảnh hưởng rất lớn đến quyền và lợi ích của cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan. Pháp luật tố tụng hình sự hiện hành quy định hai cấp xét xử và đảm bảo thực hiện bằng việc quy định về thủ tục tố tụng và tổ chức hệ thống Tòa án theo cấp xét xử. Tương ứng với việc tổ chức hệ thống Tòa án xét xử ở cấp phúc thẩm có các quy định về thủ tục tố tụng phúc thẩm.
Từ khái niệm xét xử nói chung thì xét xử vụ án hình sự được hiểu là dạng hoạt động đặc biệt của Nhà nước, do Tòa án tiến hành theo trình tự thủ tục và các nguyên tắc nhất định nhằm giải quyết các vụ án hình sự bằng việc ra bản án, quyết định theo quyết định của pháp luật.
Cấp xét xử là hình thức tổ chức tố tụng để xét xử và xét xử lại các vụ án, hình thức tổ chức tố tụng này được bảo đảm thực hiện bằng việc quy định các thủ tục tố tụng xét xử cụ thể và tổ chức hệ thống tòa án có thẩm quyền xét xử theo các thủ tục tố tụng xét xử khác nhau, nhằm xét xử các vụ án hình sự, dân sự, kinh tế, hành chính, lao động..v..v.. được đúng đắn khách quan.
1.1.Khái niệm xét xử sơ thẩm và cấp xét xử sơ thẩm
1.1.1. Khái niệm xét xử Sơ thẩm
Xét xử Sơ Thẩm có thể được hiểu là: “Xét xử lần đầu vụ án hình sự, khi xét xử Tòa án giải quyết mọi vấn đề thuộc nội dung vụ án bằng việc ra bản án, quyết định, bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm có thể bị kháng cáo, kháng nghị để xét xử lại Tòa án cấp phúc thẩm theo quy định của Pháp luật tố tụng”
1.1.2. Cấp xét xử Sơ thẩm
Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam chúng ta có hai cấp xét xử là cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm, từ khái niệm về cấp xét xử đã nêu trên, thì cấp sơ thẩm được hiểu là: “ Cấp sơ thẩm là hình thức tổ chức tố tụng để xét xử lần đầu vụ án hình sự, bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm có thể bị kháng cáo, kháng nghị để xét xử lại một lần nữa ở cấp phúc thẩm.
1.2. Xét xử phúc thẩm và cấp xét xử phúc thẩm
1.2.1. Xét xử phúc thẩm
Xét xử phúc thẩm là việc Tòa án cấp phúc thẩm xét xử lại vụ án đã được xét xử tại Tòa án cấp sơ thẩm mà bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng khi xét xử Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết vụ án theo nội dung kháng cáo, kháng nghị, bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay sau khi ra quyết định.
1.2.2 Cấp xét xử phúc thẩm
Cấp xét xử phúc thẩm là hình thức tố tụng để xét xử lại vụ án hình sự mà bản án, quyết định của cấp sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật, bản án, quyết định của Tòa án cấp phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay.
2. Mối quan hệ giữa cấp xét xử sơ thẩm và cấp xét xử phúc hẩm
– Xét xử ở cấp sơ thẩm là xét xử lần đầu vụ án hình sự, tại cấp xét xử này tất cả những vấn đề thuộc nội dung vụ án lần đầu được xem xét, đánh giá và kết luận.
– Xét xử ở cấp phúc thẩm là xét xử lại vụ án được xét xử ở sơ thẩm mà bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng.
– Mục đích của sơ thẩm là xét xử đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật, bảo đảm lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
– Cơ sở pháp lý làm phát sinh hoạt động xét xử tại cấp sơ thẩm là quy định truy tố của Viện kiểm sát. Nội dung kháng cáo, kháng nghị cũng đồng thời xác định phạm vi xét xử của Tòa án cấp phúc thẩm. Tuy nhiên, vì phúc thẩm là xét xử lại vụ án mà cấp sơ thẩm đã xét xử, để đánh giá tính có căn cứ của các phán quyết mà cấp sơ thẩm đã đưa ra, vì vậy Tòa án cấp phúc thẩm không thể xét xử vượt ra ngoài phạm vi những vấn đề mà cấp Sơ thẩm đã xem xét và quyết định
3. Khái niệm nguyên tắc hai cấp xét xử
Nguyên tắc hai cấp xét xử trong tố tụng hình sự là tư tưởng chủ đạo, có tính bắt buộc chung thể hiện quan điểm có tính định hướng của Nhà nước trong việc tổ chức tố tụng để xét xử các vụ án hình sự, được quy định trong pháp luật TTHS, trong đó xác định một vụ án hình sự được xét xử lần đầu ở cấp sơ thẩm (cấp xét xử thứ nhất) có thể được xét xử lại và chỉ có thể được xét xử lại một lần nữa ở cấp phúc thẩm (cấp xét xử thứ hai) nếu có kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật TTHS, nhằm giải quyết đúng đắn, kịp thời vụ án, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.
4. Nội dung của nguyên tắc hai cấp xét xử
Theo Điều 20 BLTTH năm 2003 nguyên tắc hai cấp xét có nội dung như sau:
– Bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của BLTTHS này. Xét xử sơ thẩm là cấp xét xử thứ nhất, khi xác định Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm phải căn cứ vào những quy định của pháp luật về thẩm quyền theo sự việc, thẩm quyền theo đối tượng và thẩm quyền theo lãnh thổ. Sau khi xét xử sơ thẩm, bản án và quyết định của Tòa án chưa có hiệu lực pháp luật ngay, Viện kiểm sát có quyền kháng nghị, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật để yêu cầu Tòa án cấp trên trực tiếp xét xử lại vụ án một lần nữa.
– Bản án, quyết định sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn do Bộ Luật TTHS năm 2003 quy định thì có hiệu lực pháp luật. Đối với bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị vụ án phải được xét xử phúc thẩm. Tòa án cấp phúc thẩm là cấp xét xử thứ hai. Khi xét xử lại vụ án, Tòa án cấp phúc thẩm không chỉ kiểm tra tính hợp pháp và tính có căn cứ của bản án và quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm mà còn xét xử lại vụ án về mặt nội dung bản án, quyết định phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ngay sau khi tuyên án và được đưa ra thi hành.
– Đối với bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật mà phát hiện có vi phạm pháp luật hoặc có tình tiết mới thì được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm. Tòa án cấp giám đốc thẩm và tái thẩm không phải là một cấp xét xử, không xét xử lại vụ án về nội dung mà chỉ xét lại bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật, kiểm tra tính hợp pháp và tính có căn cứ của các bản án và quyết định đó. Khi giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, Tòa án không thực hiện chức năng xét xử mà thực hiện chức năng việc giám đốc xét xử của Tòa án cấp trên đối với hoạt động xét xử của Tòa án cấp dưới.
II .Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN TẮC HAI CẤP XÉT XỬ
1.Ý nghĩa pháp lý
Khi một vụ án hình sự được đưa ra để xét xử, nếu Tòa án cấp sơ thẩm mà xét xử sai thì khi đó quyền và lợi ích của bị cáo và những người tham gia tố tụng khác sẽ ra sao? Vậy khi đó họ phải làm thế nào để bảo vệ được quyền và lợi ích chính đáng của mình?
Để trả lời cho câu hổi đó, pháp luật quy định và thực hiện nguyên tắc 2 cấp xét xử trong tố tụng hình sự. Điều này tạo cơ sở pháp lý quan trọng để Viện kiểm sát, bị cáo, người tham gia tố tụng khác có quyền và lợi ích pháp lý liên quan đến vụ án thể hiện thái độ không đồng tình với việc xét xử của Tòa án bằng việc kháng cáo, kháng nghị của bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án theo quy định của Pháp luật tố tụng hình sự, để vụ án được xét xử lại ở cấp phúc thẩm. Thông qua đó các chủ thể của quyền kháng cáo, kháng nghị có thể bảo vệ được quyền và lợi ích của mình, và trong nhiều trường hợp lợi ích của Nhà nước và xã hội cũng được bảo đảm.
Mặt khác, việc quy định một vụ án hình sự có thể được xét xử qua hai cấp là một đảm bảo pháp lý cần thiết cho việc xét xử của Tòa án được chính xác và đúng đắn. Thông qua đó, những vấn đề thuộc về nội dung vụ án sẽ một lần nữa được xem xét, phân tích và đánh giá kỹ càng hơn, đầy đủ hơn. Trên cơ sở đó các phán quyết mà Tòa án đưa ra sẽ đảm bảo độ chính xác cao hơn.
Luật Tố tụng hình sự không những quy định trong mọi trường hợp các vụ án hình sự có thể được xét xử ở hai cấp mà còn quy định về việc sơ thẩm có thể bị sửa, bị hủy bản án, quyết định ở cấp phúc thẩm sẽ kịp thời sửa chữa những sai lầm hoặc các vi phạm pháp luật mà cấp sơ thẩm đã mắc phải, góp phần nâng cao trách nhiệm của Hội đồng xét xử sơ thẩm giúp họ có thái độ thận trọng và có trách nhiệm hơn trước khi đưa ra phán quyết của mình.
Việc quy định xét xử vụ án qua hai cấp xét xử, để thông qua hoạt động xét xử ở cấp phúc thẩm (cấp xét xử thứ hai), Tòa án cấp phúc thẩm sẽ kịp thời chỉ ra những sai lầm, thiếu sót mà Tòa án cấp sơ thẩm sửa chữa những sai lầm của mình. Đây cũng chính là một hình thức hướng dẫn áp dụng pháp luật có hiệu quả to lớn giữa Tòa án cấp phúc thẩm với Tòa án cấp sơ thẩm. Nhờ đó mà chất lượng xét xử tại các cấp xét xử ngày càng được nâng cao. Việc xét xử lại vụ án mà Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử sẽ giúp tìm ra nguyên nhân dẫn đến những sai lầm hay những vi phạm pháp luật trong việc áp dụng pháp luật của cơ quan tiến hành tố tụng nói chung và Tòa án nói riêng. Từ đó giúp tìm ra các giải pháp thích hợp để sửa chữa, khắc phục về lập pháp cũng như về việc hướng dẫn áp dụng pháp luật, tổ chức các cơ quan tiến hành tố tụng, nhất là hoàn thiện tổ chức Tòa án đáp ứng yêu cầu của nguyên tắc hai cấp xét xử và yêu cầu cải cách tư pháp.
2. Ý nghĩa chính trị – xã hội
2.1.Ý nghĩa chính trị:
Việc quyết định và thực hiện hai cấp xét xử trong TTHS đáp ứng những yêu cầu của Nhà nước Pháp quyền với việc bảo đảm các quyền và lợi ích chính đáng của công dân, đảm bảo dân chủ, đảm bảo xét xử đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật, không để lọt tội phạm, không làm oan người vô tội, là sự thể hiện nhận thức khoa học về hoạt động xét xử của Tòa án phù hợp với nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin về nhận thức thế giới. Đó là, nhận thức luôn có sự vận động và phát triển, không phải trong mọi trường hợp nhận thức của con người về một sự vật, hiện tượng đã đúng đắn ngay từ lần nhận thức đầu tiên.Việc quyết định một vụ án hình sự có thể được xét xử ở hai cấp xét xử khác nhau là phù hợp quy luật của nhận thức nhằm đảm bảo tính đúng đắn, khách quan của hoạt động xét xử. Quy định nguyên tắc hai cấp xét xử thể hiện thái độ thận trọng của Nhà nước trong việc đưa ra phán xét về số phận pháp lý, sinh mạng chính trị, quyền lợi của người đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hình sự và những người khác có liên quan, là sự thể hiện rõ ràng nhất bản chất của Nhà nước Pháp quyền Việt Nam là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân vì nhân dân trong đó vấn đề tôn trọng và bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng và hợp pháp của công dân là một nội dung quan trọng của Nhà nước Pháp quyền. Tòa án với nhiệm vụ thực hiện quyền tư pháp của Nhà nước, trong phạm vi hoạt động của mình phải xét xử đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật, đảm bảo các quyền lợi và lợi ích hợp pháp của công dân, “Hơn bất kỳ một dạng hoạt động nào của Nhà nước hoạt động xét xử phản ánh trực tiếp và sâu sắc bản chất của Nhà nước, sai lầm của Tòa án trong việc giải quyết các vụ án chính là sai lầm của Nhà nước.Vì thế đòi hỏi xét xử phải chính xác, công minh, thể hiện được í chí, nguyện vọng của nhân dân”. Đây cũng là một hình thức thực hiện có hiệu quả chức năng giám đốc xét xử của Tòa án cấp trên đối với Tòa án cấp dưới.
Việc quy định và thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử trong tố tụng hình sự thể hiện sự tôn trọng và đảm bảo thực hiện một cách có hiệu quả các quyền con người trong lĩnh vực tư pháp, một lĩnh vực mà từ xưa đến nay bất kỳ một quốc gia nào cũng phải thừa nhận là vô cùng quan trọng của đời sống xã hội. Việc quy định và thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử trong TTHS tạo điều kiện để các chủ thể tham gia tố tụng có thể trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích của mình nhiều lần tại các phiên tòa xét xử khác. Đồng thời với việc đảm bảo quyền lợi của người tham gia tố tụng, việc xét xử ở hai cấp giúp cho họ nhận thức rõ trách nhiệm của mình trong vụ án để có thái độ hợp tác tích cực với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong việc thực hiện nghĩa vụ pháp lý của mình. Việc quy định nguyên tắc hai cấp xét xử trong TTHS với nội dung cơ bản là một vụ án hình sự có thể được xét xử và chỉ có thể được xét xử ở hai cấp xét xử là cấp sơ thẩm và phúc thẩm, giúp tránh tình trạng vụ án được (bị) xét xử ở quá nhiều cấp làm cho quá trình tố tụng kéo dài, ảnh hưởng tới hiệu lực của bản án, quyết định, nhất là những bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp lực.
2.2. Ý nghĩa xã hội:
Việc quyết định và thực hiện nguyên tắc hai cấp xét xử trong TTHS góp phần rất lớn vào việc đảm bảo công bằng xã hội, nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức pháp luật và phòng ngừa tội phạm, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân vào hoạt động xét xử của Tòa án, nâng cao uy tín của các cơ quan tiến hành tố tụng nói chung và Tòa án nói riêng. Bởi lẽ việc xét xử phải nhằm tới mục đích cao nhất là đúng người, đúng tội, áp dụng đúng pháp luật tránh oan, sai, đảm bảo quyền bình đẳng của mọi công dân trong TTHS. Do vậy sẽ là không công bằng nếu như là tước bỏ quyền bảo vệ, quyền và lợi ích của bị cáo, người tham gia tố tụng có quyền và lợi ích pháp lý liên quan đến vụ án một lần nữa tại phiên tòa xét xử khác, nếu như chưa thể có các điều kiện thực tế để khẳng định hay đảm bảo rằng : phán quyết của lần xét xử đầu tiên là chính xác. Với việc quy định và thực hiện nguyên tắc xét xử công khai ở hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm, người dân có điều kiện biết rõ về điều kiện. Mặt khác, khi biết được kết quả của hoạt động xét xử Phúc thẩm, thấy được sự đánh giá về tính đúng đắn hay không đúng đắn của xét xử sơ thẩm người dân mới thực hiện được triệt để quyền giám sát hoạt động xét xử của Tòa án các cấp.
Trên cơ sở đó mới có thái độ chính xác nhất về tính khách quan của hoạt động này trong việc bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của công dân, lợi ích chung của xã hội và cộng đồng.
III. ĐIỀU KIỆN ĐẢM BẢO THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC HAI CẤP XÉT XỬ
1. Điều kiện để thực hiện có hiệu quả nguyên tắc hai cấp xét xử trong tố tụng hình sự
1.1. Trên phương diện lập pháp:
Để thực hiện có hiệu quả nguyên tắc hai cấp xét xử, các quy định về thủ tục cần thỏa mãn các điều kiện sau:
Thứ nhất, phải đảm bảo đầy đủ các cơ sở pháp lý cho việc xét xử sơ thẩm, Tòa án chỉ xét xử khi có quyết định truy tố của Viện kiểm sát và quyết định đưa vụ án ra xét xử của Thẩm phán.
Các quy định pháp luật cần đảm bảo đầy đủ các điều kiện thuận lợi cho việc xét xử thật sự khách quan, toàn diện, chính xác ngay từ lần xét xử đầu tiên. Tòa án phải đảm bảo cho tất cả những người tham gia tố tụng có quyền và lợi ích pháp lý liên quan đến vụ án có điều kiện được bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa, hạn chế xét xử vắng mặt những người thuộc diện này bằng việc giao quyết định đưa vụ án ra xét xử của Thẩm phán, thông báo thời gian, địa điểm mở phiên tòa, lịch xét xử…đúng thời hạn, đúng đối tượng.
Thủ tục tố tụng tại phiên tòa cần đảm bảo đề cao yếu tố tranh tụng, tôn trọng và đảm bảo quyền bình đẳng giữa các chủ thể tham gia tranh tụng tại phiên tòa; mọi vấn đề thuộc nội dung vụ án đều được cấp sơ thẩm giải quyết, tránh phiến diện làm mất thời gian, không kịp thời khắc phục những hậu quả do hành vi phạm tội gây ra.
Ví dụ: Những vấn đề về dân sự trong vụ án hình sự cần giải quyết và có thể giải quyết đồng thời với những vấn đề hình sự nếu có yêu cầu của những người tham gia tố tụng có liên quan tại phiên tòa, mặc dù trước khi mở phiên tòa họ không yêu cầu.
Thứ hai, quyền kháng cáo của bị cáo, người tham gia tố tụng có quyền và lợi ích pháp lý liên quan, quyền kháng nghị của Viện kiểm sát đối với bản án, quyết định sơ thẩm phải được đảm bảo tối đa. Sự đảm bảo này phải được thể hiện trong các quy định liên quan đến thẩm quyền kháng cáo, kháng nghị.
Các quy định pháp luật cần xác định rõ ràng diện đối tượng có quyền kháng cáo, điều kiện để họ có thể được thực hiện quyền này (nếu có), trách nhiệm của Tòa án trong việc bảo đảm cho các chủ thể có quyền kháng cáo biết được quyền của mình và có thể thực hiện quyền này một cách thuận lợi, có hiệu quả nhất; phạm vi thực hiện quyền kháng cáo, kháng nghị phải được quy định sao cho mọi vấn đề mà Tòa án cấp sơ thẩm đã kết luận và phán quyết nếu liên quan, ảnh hưởng đến quyền lợi của bất cứ chủ thể tham gia tố tụng nào cũng có thể được xem xét, đánh giá lại một lần nữa ở cấp phúc thẩm, nếu các chủ thể đó có yêu cầu.
Thủ tục kháng cáo phải thật sự dễ dàng, thuận tiện, quy định đa dạng hóa hình thức kháng cáo; thời hạn kháng cáo, kháng nghị cần cụ thể, nhất là thời hạn kháng cáo đối với các trường hợp khác nhau như trường hợp người có quyền kháng cáo có mặt hoặc vắng mặt tại phiên tòa. Hiệu lực của kháng cáo, kháng nghị đối với bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị hoặc đối với phần bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị…
Thứ ba, các quy định pháp luật phải thực hiện rõ ràng và đầy đủ rằng phúc thẩm một cấp xét xử (cấp xét xử thứ hai). Xác định chính xác tính chất của phúc thẩm là việc xét xử lại vụ án mà bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm đối với vụ án ấy bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn luật định. Thủ tục phiên tòa phúc thẩm phải được tiến hành tương tự như phiên tòa sơ thẩm, tức là cũng phải tiến hành tuần tự theo các bước giống như các bước tại phiên tòa sơ thẩm, đủ điều kiện để xem xét, đánh giá đưa ra những kết luận đúng đắn, chính xác.
Các nguyên tắc tố tụng xét xử cần được áp dụng thống nhất tại hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm. Tuy nhiên, cách thức tiến hành xét xử tại phiên tòa phúc thẩm chắc chắn sẽ không thể rập khuôn như phiên tòa sơ thẩm do có sự khác nhau giữa hai phiên tòa về phạm vi những vấn đề cần xem xét, thành phần tham gia tố tụng, các quy định của pháp luật về thủ tục phiên tòa phúc thẩm phải quy định cụ thể sự khác biệt đó….
Thứ tư, phạm vi xét xử phúc thẩm phải được xác định rõ ràng không vượt quá những vấn đề đã được cấp sơ thẩm xét xử và kết luận, đồng thời không vượt quá yêu cầu của kháng cáo, kháng nghị để đảm bảo tính ổn định của phần bản án, quyết định không có kháng cáo hoặc không bị kháng cáo, kháng nghị; quyền hạn của Tòa án cấp phúc thẩm khi xét xử lại vụ án về nguyên tắc không được quy định vượt quá yêu cầu của kháng cáo, kháng nghị, vì cơ sở pháp lý làm phát sinh thủ tục phúc thẩm chính là kháng cáo, kháng nghị. Do vậy, nội dung các yêu cầu đặt ra trong kháng cáo, kháng nghị phải được coi là sự giới hạn quyền được xem xét và xử của Tòa án cấp phúc thẩm.
Mặt khác, do phúc thẩm là xét xử lại vụ án đã xử lần đầu ở cấp sơ thẩm cho nên về nguyên tắc khi xét xử và đưa ra phán quyết về nội dung vụ án, Tòa án cấp phúc thẩm không được có nưhngx phán quyết vi phạm giới hạn sét xử ở cấp sơ thẩm. Với việc quy định tại BLTTHS cho phép Hội đồng xét xử phúc thẩm có thể sửa bản án sơ thẩm theo hướng đổi tội danh khác nặng hơn tội danh mà Viện kiểm sát truy tố và Tòa án cấp sở thẩm đã áp dụng đối với bị cáo, trong thực tế hiện nay, điều kiện này đã không được đ

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Đề tài Nguyên tắc hai cấp xét xử trong tố tụng hình sự

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *