[block id=”bo-sung-1″]

Hiện nay, trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến công
nghệ định vị vệ tinh phục vụ quản lý các trang thiết bị, phương tiện thường xuyên di
chuyển. Các ứng dụng này dựa trên cơ sở các thiết bị định vị vệ tinh (GPS), các công
nghệ cảm biến( như cảm biến gia tốc, cảm biến rung động ) để đọc thông tin và xử lý
tại chỗ. Khi cần xử lý tập trung, thông tin được truyền về các trung tâm xử lý để tổ
chức quản lý và điều hành. Việc truyền nhận thông tin chủ yếu được thực hiện thông
qua hệ thống thông tin di động, điều này giới hạn phạm vi hoạt động cũng như tăng chi
phí vận hành của hệ thống. Bên cạnh đó, tại các trung tâm, các phần mềm ứng dụng hệ
thông tin địa lý cùng với việc số hóa dữ liệu địa lý chưa thực sự được ứng dụng sâu
sắc và hiệu quả

de_tai_xay_dung_thiet_bi_dau_cuoi_thu_phat_va_dong_goi

pdf23 trang | Chia sẻ: duongneo | Ngày: 31/07/2017 | Lượt xem: 753 | Lượt tải: 1download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Xây dựng thiết bị đầu cuối thu phát và đóng gói dữ liệu cho tàu cá sử dụng công nghệ định vị toàn cầu Gps, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
THUYẾT MINH
ĐỀ TÀI NCKH CẤP TRƯỜNG
ĐỀ TÀI
XÂY DỰNG THIẾT BỊ ĐẦU CUỐI THU PHÁT VÀ
ĐÓNG GÓI DỮ LIỆU CHO TÀU CÁ SỬ DỤNG CÔNG
NGHỆ ĐỊNH VỊ TOÀN CẦU GPS
Chủ nhiệm đề tài: NGUYỄN TRỌNG ĐỨC
Thành viên tham gia: NGÔ QUỐC VINH
Hải Phòng, tháng 5/2015
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
2
MỞ ĐẦU
Hiện nay, trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến công
nghệ định vị vệ tinh phục vụ quản lý các trang thiết bị, phương tiện thường xuyên di
chuyển. Các ứng dụng này dựa trên cơ sở các thiết bị định vị vệ tinh (GPS), các công
nghệ cảm biến( như cảm biến gia tốc, cảm biến rung động) để đọc thông tin và xử lý
tại chỗ. Khi cần xử lý tập trung, thông tin được truyền về các trung tâm xử lý để tổ
chức quản lý và điều hành. Việc truyền nhận thông tin chủ yếu được thực hiện thông
qua hệ thống thông tin di động, điều này giới hạn phạm vi hoạt động cũng như tăng chi
phí vận hành của hệ thống. Bên cạnh đó, tại các trung tâm, các phần mềm ứng dụng hệ
thông tin địa lý cùng với việc số hóa dữ liệu địa lý chưa thực sự được ứng dụng sâu
sắc và hiệu quả.
Đề tài tập trung đưa ra và thử nghiệm giải pháp thông tin cho hệ thống quản lý
các tàu cá được trang bị hệ thống định vị GPS. Các dữ liệu được thu thập từ module
GPS được đóng vào 1 khung bản tin 60 bytes và được điều chế theo phương pháp
GMSK. Tín hiệu này được đưa vào bộ đàm, điều tần để gửi về trung tâm. Tại trung
tâm, thông tin của tàu được xử lý và hiển thị ện trực quan và
dễ sử dụng, trung tâm có thể gửi các thông tin quản lý trở lại cho tàu.
Nội dung của bản báo cáo thuyết minh bao gồm phần mở đầu, 4 chương và
phần kết luận. Chương I – Tổng quan, tập trung vào việc phân tích các đặc tả và yêu
cầu của bài toán; chương II – Thiết kế hệ thống, đưa ra mô hình, kiến trúc hệ thống;
chương III – Xây dựng hệ thống, xây dựng hệ thống về phần cứng cũng như phần mềm
và chương cuối – chương IV là những đánh giá ban đầu cũng như hướng phát triển tiếp
theo của hệ.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
3
Chương 1. TỔNG QUAN
1.1. Hệ thống định vị toàn cầu GPS (Global Positioning System)
Vào những thập niên 60 và 70, Bộ quốc phòng Mỹ đã đầu tư nghiên cứu và xây
dựng hệ thống định vị toàn cầu GPS (Global Positioning System) [1]. Vệ tinh GPS đầu
tiên được phóng vào tháng 2 năm 1978. Đầu những năm 1990, GPS bắt đầu được sử
dụng trong dân sự. Chính phủ Mỹ dành riêng mức định vị chính xác cao nhất cho quân
đội, tuy nhiên họ cũng đã phát triển mã thu thô C/A cho mục đích dân dụng. Điều này
giúp bất cứ ai cũng có thể sử dụng GPS ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào. Ở Nga, với kỹ
thuật phóng vệ tinh khá tốt, Nga cũng đã xây dựng thành công hệ thống vệ tinh dẫn
đường quỹ đạo toàn cầu – GLONASS (Global Orbital Navigation Satellite System)
vào năm 1995. Hai hệ thống này ban đầu phục vụ cho mục đích quân sự là chính, và
hiện nay đã được đưa vào sử dụng cho các mục đích dân sự. Liên hiệp Âu Châu cũng
đã khởi công cho dự án hệ thống vệ tinh dẫn đường toàn cầu với tên gọi GALILEO
(đặt tên của nhà thiên văn học và vật lý học vĩ đại Galileo Galilei). Như vậy,
GPS/GNSS không chỉ dừng lại cho mục đích ứng dụng trong quân sự mà còn cho các
mục đích dân sự như: dẫn tàu thủy, dẫn máy bay, vũ trụ, dẫn các phương tiện giao
thông trên mặt đất, xây dựng, đặc biệt lắp đặt các thiết bị trên biển phục vụ ngành khai
thác dầu khí và thủy hải sải, cảm biến từ xa… mang lại hiệu quả thiết thực. Trong thời
gian tới ba hệ thống GPS, GLONASS và GALILEO sẽ được tiếp tục củng cố hoàn
thiện và tích hợp cho độ chính xác cao.
Hệ thống GPS bao gồm ba thành phần chính:
 Phân hệ Không gian.
 Phân hệ Người sử dụng.
 Phân hệ Điều khiển.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
4
Hình 1.1. Các thành phần của GPS
2.1.1. Phân hệ không gian
Phân hệ không gian bao gồm 24 vệ tinh hoạt động trên sáu quỹ đạo tròn cao
20200 km so với mặt đất với góc nghiêng là 55°, chu kì 12 giờ (11 giờ 58 phút). Các
vệ tinh được bố trí trên quỹ đạo sao cho ở bất cứ thời điểm nào cũng có ít nhất bốn đến
mười vệ tinh có thể được nhìn thấy bởi người sử dụng ở bất cứ đâu trên thế giới, nếu
xét góc ngẩng là 100.
2.1.2. Phân hệ người dùng
Phân hệ người sử dụng bao gồm tất cả các máy thu GPS trên mặt đất cho phép
người dùng nhận tín hiệu phát quảng bá từ vệ tinh và tính toán thời gian, vận tốc, tọa
độ của họ một cách chính xác. Máy thu của người dùng đo thời gian trễ để tín hiệu đi
tới máy thu; đây là cách đo trực tiếp khoảng cách biểu kiến tới vệ tinh. Các kết quả đo
thu thập đồng thời từ bốn vệ tinh được xử lý để tính toán tọa độ, vận tốc và thời gian.
GPS cung cấp hai cấp dịch vụ là Dịch vụ Định vị tiêu chuẩn (SPS) và Dịch vụ Định vị
chính xác (PPS).
2.1.3. Phân hệ điều khiển
Phân hệ điều khiển gồm một trạm điều khiển chủ ở Colorado Springs, Colorado
cùng năm trạm giám sát (ở Colorado Springs, đảo Ascension, đảo Diego Garcia,
Hawaii và đảo Kwajalein) và ba anten mặt đất đặt rải rác trên thế giới. Ba trạm ở
Ascension, Diego Garcia và Kwajalein dùng để triển khai tuyến lên, truyền thông tin
từ mặt đất lên vệ tinh, bao gồm các dữ liệu lịch thiên văn mới, hiệu chỉnh đồng hồ và
các bản tin quảng bá khác.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
5
2.1.4. Cấu trúc tín hiệu GPS
Mỗi vệ tinh GPS phát một tín hiệu radio cao tần gồm hai tần số sóng mang
được điều chế bởi hai mã số và một bản tin dẫn đường. Hai tần số sóng mang này
được phát ở tần số 1575.42 MHz (sóng mang L1) và 1227.60 MHz (sóng mang L2).
Theo đó, bước sóng tương ứng là 19 cm và 24.4 cm; kết quả này được rút ra từ quan
hệ giữa tần số sóng mang và vận tốc ánh sáng trong không gian. Việc sử dụng hai tần
số trên cho phép sửa một lỗi nghiêm trọng của GPS là trễ tầng điện ly. Tất cả các vệ
tinh GPS đều phát cùng tần số sóng mang L1 và L2. Tuy nhiên, mã điều chế là khác
nhau cho các vệ tinh, việc này làm giảm thiểu sự can nhiễu tín hiệu.
Hai mã GPS gọi là mã thu thô (mã C/A) và mã thu chính xác (mã P). Mỗi mã
chứa một luồng số nhị phân 0 và 1 gọi là các bít hay các chip. Các mã này được gọi
chung là mã PRN vì chúng giống như tín hiệu ngẫu nhiên. Nhưng thực tế, các mã này
được phát nhờ sử dụng một thuật toán. Mã C/A chỉ được điều chế vào sóng mang L1,
trong khi đó, mã P được điều chế vào cả sóng mang L1 và L2. Sự điều chế này gọi là
điều chế lưỡng pha, do pha của sóng mang được dịch đi 180o khi giá trị của mã thay
đổi từ 0 đến 1 hoặc từ 1 đến 0 .
Mã C/A là một luồng 1023 số nhị phân (1023 số 1 và 0) tự lặp lại mỗi giây.
Điều này có nghĩa là tốc độ chip của mã C/A là 1023 Mb/s. Nói cách khác, khoảng
thời gian của mỗi bít xấp xỉ 1ms, tương đương với quãng đường 300m. Mỗi vệ tinh
được gán cho một mã C/A duy nhất, mã này cho phép máy thu GPS nhận dạng vệ tinh
nào đang truyền một mã cụ thể. Khoảng cách đo được bằng mã C/A kém chính xác
hơn so với mã P. Tuy nhiên, mã C/A ít phức tạp hơn và được sử dụng cho mọi người
dùng.
Mã P là một chuỗi nhị phân dài, được lặp lại sau 266 ngày .Nó cũng nhanh hơn
mã C/A 10 lần (tốc độ bít của nó là 10.23 Mb/s). Nhân thời gian với số lần lặp lại, 266
ngày nhân tốc độ bit 10.23 Mb/s được luồng mã P dài khoảng 2.35×1014 chip! Mã dài
266 ngày được chia thành 38 đoạn, mỗi đoạn dài 1 tuần. Trong đó, có 32 đoạn được
gán cho các vệ tinh khác nhau. Mỗi vệ tinh truyền một đoạn một tuần duy nhất của mã
P, đoạn này được khởi tạo vào 0 giờ ngày chủ nhật hàng tuần. Sáu đoạn còn lại để dự
trữ cho các mục đích khác. Như vậy, mỗi vệ tinh GPS thường được xác định bởi một
đoạn 1 tuần duy nhất của mã P. Ví dụ, một vệ tinh GPS với số nhận dạng là PRN 20
tức là vệ tinh này được gán đoạn của tuần thứ 20 của mã PRN P. Mã P ban đầu được
thiết kế chủ yếu cho mục đích quân sự là chính. Sau đó, nó được sử dụng cho tất cả
người dùng vào ngày 31/1/1994. Vào thời điểm đó, mã P được mật mã hóa bằng cách
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
6
thêm vào nó một mã W không xác định. Mã đã được mật mã hóa gọi là mã Y, mã này
có tốc độ chip bằng với mã P. Việc mật mã hóa này gọi là việc chống làm giả (AS).
Bản tin dẫn đường GPS là một luồng dữ liệu được thêm vào cả sóng mang L1
và L2 khi điều chế lưỡng pha nhị phân ở tốc độ thấp 50 kbps. Nó chứa 25 khung, mỗi
khung 1500 bít, tổng số có 37500 bít. Nghĩa là để truyền dẫn bản tin dẫn đường hoàn
hỉnh phải mất 750 giây, hay 12.5 phút. Bản tin dẫn đường cùng với các thông tin khác
chứa tọa độ của vệ tinh GPS theo thời gian, tình trạng vệ tinh, tín hiệu hiệu chỉnh đồng
hồ, niên lịch vệ tinh và dữ liệu khí quyển. Mỗi vệ tinh truyền một bản tin dẫn đường
của riêng nó với các vệ tinh khác, như vị trí gần đúng và tình trạng hoạt động.
1.2. Hệ thống quản lí các tàu cá sử dụng công nghệ GPS
Như đã nêu trên, đề tài tập trung đưa ra và thử nghiệm giải pháp thông tin cho
hệ thống quản lý các tàu cá được trang bị hệ thống định vị GPS. Các dữ liệu được thu
thập từ module GPS được đóng vào 1 khung bản tin 60 bytes và được điều chế theo
phương pháp điều chế số GMSK. Tín hiệu này được đưa vào bộ đàm, điều tần để gửi
về trung tâm. Tại trung tâm, thông tin của tàu được xử lý và hiển thị
qua giao diện trực quan và dễ sử dụng, trung tâm có thể gửi các thông tin quản lý trở
lại cho tàu. Mô hình hệ thống được chỉ ra trong hình 1.2.
Hình 1.2. Mô hình hệ thống quản lí tàu cá sử dụng công nghệ GPS
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
7
Chương 2. THIẾT KẾ HỆ THỐNG
2.1. Mô hình kiến trúc hệ thống
Hệ thống quản lý, giám tàu cá sử dụng công nghệ định vị toàn cầu GPS và công
nghệ VHF như chỉ ra trong hình 1.2 bao gồm 2 phân hệ chính:
 Các thiết bị đầu cuối thu phát dữ liệu đặt trên các tàu (trạm Mobile Station –
MS)
 Trung tâm dữ liệu, điều khiển trên đất liền (trạm Base Station – BS).
2.3.1. Trạm Mobile Station
Trạm MS là một đầu cuối tích hợp, vừa có chức năng của một máy thu GPS,
đồng thời vừa có chức năng thu và phát tín hiệu điều chế số GMSK. Khối vi điều
khiển có vai trò điều khiển việc truyền dữ liệu hai chiều thông qua hoạt động như sau:
Vi điều khiển xử lý thông tin tọa độ từ khối thu GPS, đóng gói thành bản tin, sau đó
gửi tới khối điều chế GMSK. Khối GMSK chuyển dữ liệu số rời rạc thành dạng sóng
pha liên tục phù hợp với kênh truyền. Tín hiệu sau điều chế được đưa vào tầng khuếch
đại trước khi vào máy bộ đàm đóng vai trò cung cấp sóng mang. Môi trường truyền
dẫn ở đây là môi trường không gian tự do trong dải tần VHF được cho phép đối với
các thiết bị bộ đàm. Việc chuyển chế độ của bộ đàm (giữa thoại và dữ liệu) tất nhiên
được điều khiển hoàn toàn tự động nhờ vi điều khiển. Khi này trạm MS đóng vai trò
như một máy phát. Ngược lại, khi có dữ liệu từ trung tâm truyền tới, trạm MS trở
thành máy thu. Lúc này tín hiệu sau khi đi qua bộ đàm được đưa đến khối giải điều chế
GMSK để khôi phục tín hiệu gốc, sau khi đồng bộ qua vi điều khiển sẽ thu được tín
hiệu do trung tâm gửi tới. Tuỳ thuộc nội dung bản tin thu được, các chế độ cảnh báo
được vi điều khiển đưa ra bằng chỉ thị tương ứng (LCD, còi, led…). Sơ đồ khối của
trạm được chỉ ra trong hình 2.1.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
8
Hình 2.1. Sơ đồ khối của trạm MS
2.3.2. Trạm Base Station
Trạm BS hoạt động hoàn toàn tương tự như trạm MS trong vai trò máy phát,
khác MS ở chỗ dữ liệu gửi đi là thông tin cảnh báo được thao tác trên phần mềm bản
đồ số. Giao tiếp giữa máy tính và vi điều khiển được thực hiện thông qua chuẩn truyền
thông nối tiếp RS232. Như vậy trạm BS không bao gồm khối thu GPS. Khi đóng vai
trò máy thu, sau khi thu được bản tin, vi điều khiển gửi bản tin này lên máy tính để xử
lý. Sơ đồ khối của trạm Base Station được chỉ ra trong hình 2.2.
Hình 2.2. Sơ đồ khối của trạm BS
Hệ thống hoạt động trên cơ sở truyền nhận thông tin hai chiều và đồng bộ giữa
trạm BS và các trạm MS. Qua thông tin thu được bao gồm dữ liệu về toạ độ, thời gian,
tốc độ…, từ đó thông tin được xử lý và cập nhật, mục đích theo dõi, giám sát và quản
lý các tàu.
2.2. Hoạt động của hệ thống
Hệ thống hoạt động trên cơ sở truyền nhận thông tin hai chiều và đồng bộ giữa
BS và các MS:
 Ban đầu chưa có dữ liệu được gửi hay nhận, BS và MS chưa truyền nhận dữ
liệu. MS thu tín hiệu GPS và đóng gói, lưu giữ bản tin.
 BS gửi bản tin yêu cầu gửi (Sending Request Message) tới các MS (đưa
chân PKS xuống 0) và đợi dữ liệu gửi về. Việc gửi này được thực hiện một
cách tự động theo chu kỳ khoảng 10s.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
9
 MS nhận và đọc bản tin SRM, nếu ID phù hợp sẽ thực hiện truyền gói tin
(đã đóng gói trước đó) về trung tâm. Sau khi truyền xong, trở về trạng thái
ban đầu.
 BS nhận gói tin truyền về, thực hiện truyền lên máy tính để xử lý.
 Phần mềm bản đồ số trên máy tính tín hiệu cập nhật dữ liệu thu được vào
cơ sở dữ liệu. Tại đây, trung tâm điều khiển có thể thực hiện truyền tín hiệu
cảnh báo tới các MS khi có sự cố.
Quy trình hoạt động được lặp lại theo chu kỳ và thực hiện liên tục theo lưu đồ
thuật toán:
Bắt đầu
Đọc, tách
dữ liệu GPS

bản tin SRM
Gửi gói tin
số hiệu
ID_packet
ID_packet ==10?
Cảnh báo
ID_packet =
ID_packet+1
Đóng gói
bản tin
Data[60]
Hiển thị toạ
độ trên LCD
Khởi tạo
ID_packet=1
ID trùng khớp?

tín hiệu cảnh
báo
ID_packet =1
Có dữ liệu
GPS?
Thông báo
Đọc lỗi
Đ
S
S
Đ
Đ
S
S
Đ
S
Đ
Hình 2.3. Lưu đồ thuật toán truyền tại trạm MS
2.3. Thiết kế các Module đầu cuối trạm Mobile Station
Trạm MS đóng vai trò là trạm phát chính trong hệ thống, được gắn trên các tàu
với mô hình kiến trúc được chỉ ra như trong hình 2.1. Mô hình kiến trúc được chi tiết
hóa trong hình 2.4 sau:
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
10
Hình 2.4. Sơ đồ khối trạm MS
2.3.1. Khối thu GPS
Khối thu GPS có chức năng thu nhận tín hiệu từ các vệ tinh GPS, phân biệt tín
hiệu và giải mã để xác định vị trí, tốc độ và thời điểm truyền tín hiệu của các vệ tinh.
Các thành phần trong khối bao gồm:
 Khối thu tín hiệu cao tần và kết nối anten: bao gồm 01 ăng ten vi dải (Patch
Antenna) và bộ lọc thông thấp (SAW Filter). Tần số của ăng ten 1575.42
MHz.
 Chip xử lý cao tần GPS(ARM7EJ-S) với chức năng nhận tín hiệu từ 66 kênh
vệ tinh, tách dữ liệu và tính toán tọa độ, tốc độ, hướng của bộ thu.
 Khối giao tiếp bao gồm các chân 3D-FIX, DPLUS, DMINUS, TXD: thực
hiện các giao tiếp với người sử dụng như cổng USB, UART.
 Các cổng vào/ra bao gồm chân RXD: cho phép người lập trình điều khiển
trực tiếp các cổng vào ra theo yêu cầu bài toán.
 Khối nguồn (khối Mian LDO): cấp các nguồn ổn định cho các khối
RFBand, BaseBand, Anten tích cực, phần đồng hồ thời gian thực
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
11
Trong khuôn khổ của đề tài nhóm tác giả sử dụng khối thu GPS là IC GPM
1315 với các thông số [2]:
Chip: SiRF StarIII GSC3F/LP-7979
Tần số L1: 1575.42MHz, mã C/A
Số kênh: 20
Tốc độ cập nhật: 1Hz
Điện áp phân cực anten: +2.85V
Hệ số khuếch đại LNA: +15dB
Nhạy thu: -143 dBm
Độ nhạy định vị: -158dBm
Độ nhạy dò: -158dBm
Khởi động nóng: <2sec
Sai số vị trí: <10m(2D RMS)
Nguồn cấp: 3 đến 5.0V, điển hình +3.3V
Nguồn dự trữ : 1.8 đến 4.2V
Giao thức dữ liệu: NMEA0183 hoặc nhị phân
Cấu hình cổng nối tiếp (mặc định) port 0: truyền dữ liệu; port 1: debug
Khung dữ liệu (mặc định): 8 bits, không kiểm tra chẵn lẻ, 1 bit stop
Tốc độ truyền dữ liệu (mặc định): 9600 bps
Mức tín hiệu vào/ra: 2.85 V CMOS
Nhiệt độ hoạt động: -30ºC đến +80ºC
Nhiệt độ tối đa: 235ºC, 10 sec.
Hình 2.5. IC GPM 1315
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
12
Dữ liệu đầu ra của GPM 1315 theo chuẩn NMEA-0183 [3], giao diện kết nối
RS-232 với cấu trúc bản tin điển hình:
$GPGLL,xxmm.dddd,,yyymm.dddd,,hhmmss.dd,S,M*hh
GP Talker ID
Máy thu GPS
xxmm.dddd Vĩ độ
xx= độ
mm= phút
dddd= phần thập phân của phút
Bắc hoặc Nam
yyymm.dddd Kinh độ
yyy= độ
mm= phút
dddd= phần thập phân của phút
Đông hoặc Tây
hhmmss.dd Giờ UTC
hh= giờ
mm= phút
ss= giây
dd= phần thập phân của giây
S Chỉ thị trạng thái
A= hợp lệ
V= không hợp lệ
M Chỉ thị chế độ
A= tự động
N= dữ liệu không hợp lệ
Bảng 2.1. Cấu trúc bản tin GPGLL
2.3.2. Khối Vi điều khiển
Điều khiển mọi hoạt động của MS cũng như BS, có nhiệm vụ liên tục xử lý dữ
liệu thu về từ các khối, và thực hiện điều khiển các module ngoại vi, module chỉ thị.
Nhận dữ liệu từ khối thu GPS, xử lý và phân phối dữ liệu nhận được (bao gồm việc
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
13
đọc, tách bản tin RMC (Recommended Minimum Specific GNSS Data), nhận dữ liệu
từ khối đọc thẻ từ, đóng gói thành bản tin hoàn chỉnh để truyền về trung tâm, nhận dữ
liệu gửi đến từ trung tâm (bản tin yêu cầu gửi SRM, dữ liệu cảnh báo,…). Nó đồng thời
cũng chịu trách nhiệm thiết lập giao thức và các chế độ hoạt động cho hệ. Trong phạm
vi của đề tài, vi điều khiển mà nhóm tác giả lựa chọn là AVR Atmega128 [4] với các
đặc tính:
Cấu trúc RISC với khoảng 133 lệnh ASM, hầu hết thực hiện trong một chu kỳ
máy
32 thanh ghi đa năng làm việc như các vùng nhớ tốc độ cao.
Tốc độ thực hiện lệnh tối đa 16 MIPS (với thạch anh 16MHz, không chia tần).
128K Bytes bộ nhớ Flash, dùng làm bộ nhớ chương trình, cho phép nạp xoá.
4K Bytes EEPROM, dùng để lưu các biến ngay cả khi không được cấp điện.
4K Bytes SRAM dùng để lưu kết quả trung gian, làm bộ nhớ vào ra và dùng
cho stack.
Giao diện JTAG, cho phép nạp xoá Flash 10.000 lần, EEPROM 100.000 lần,
Fuse Bits, Lock Bits.
02 bộ Timer 8 bits với nhiều chế độ hoạt động.
02 bộ Timer 16 bits có bộ chia tần riêng, các chế độ đếm, định thời, so sánh
(compare mode) và bắt giữ (capture mode).
4 kênh điều chế độ rộng xung PWM có độ phân giải 2 đến 16 bits.
ADC 10bit.
Chuẩn giao tiếp TWI (I2C), chuẩn truyền thông USART.
Giao diện SPI master, slave.
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
14
Hình 2.6. AVR Atmega128
2.3.3. Khối điều chế và giải điều chế GMSK
Để thực hiện truyền dữ liệu trên kênh radio FM, cách thức đơn giản nhất là sử
dụng một bước dịch tần lên thay thế cho logic 1 và một bước dịch tần xuống thay thế
cho logic 0. Chẳng hạn, một máy thu phát có thể hoạt động ở tần số 144.5 MHz thực
hiện dịch tần xuống 3kHz thành 144.497MHz khi có tín hiệu logic 0 và sau đó dịch lên
3kHz thành 144.503MHz khi có logic 1 (phương pháp điều chế khoá dịch tần FSK –
Frequency Shift Keying). Tuy nhiên, dạng hiệu quả nhất của FSK là khi bước dịch tần
bằng một nửa tốc độ dữ liệu truyền đi. Dạng FSK này được gọi là khoá dịch tối thiểu
MSK (Minimum Shift Keying). MSK giúp giảm bớt các búp sóng phụ trong phổ của
tín hiệu điều chế, hơn nữa lại không có sự gián đoạn pha trong tín hiệu nên dạng sóng
ở đây là đều đặn và liên tục, giúp phổ được nén tốt hơn để phù hợp với băng thông
hẹp. Hệ số điều chế của MSK luôn là 0.5. Với tốc độ dữ liệu là 9600 bps thì bước dịch
tần sẽ là 2.4 kHz.
Vấn đề của MSK là búp phụ của nó có mật độ phổ năng lượng khá lớn (gần với
búp sóng chính). Như vậy tuy đạt hiệu quả về băng thông nhưng hiệu quả sử dụng phổ
lại không cao. Khi đó, để khắc phục sẽ thêm vào bộ điều chế MSK một bộ lọc
Gaussian – điều chế GMSK.
Trong khuôn khổ của đề tài, nhóm tác giả sử dụng khối điều chế và giải điều
chế GMSK với IC CMX589A.
CMX589A có dải tốc độ dữ liệu khá rộng, từ 4kbps cho tới 200kbps. Cả tốc độ
dữ liệu và hệ số BT trong điều chế GMSK (0.3 hoặc 0.5) đều có thể được lập trình dựa
trên các chân hỗ trợ của IC. Công suất tiêu thụ của modem cực kỳ thấp. Với tốc độ dữ
liệu 64kbps, công suất mà modem tiêu tốn nhỏ hơn 20mW. Nguồn cung cấp chỉ yêu
cầu từ 3.4- 5V [5].
Thuyết minh đề tài Nghiên cứu khoa học
15
Hình 2.7. IC CMX589A
2.3.4. Khối khuếch đại RF
Sử dụng IC khuếch đại thuật toán OA (Operational Amplifier) LM358, khuếch
đại thuận và lặp điện áp.
Hình 2.8. IC LM358
2.3.5. Thiết bị thu phát FM
Để thực hiện truyền dữ liệu trên dải sóng vô tuyến, nhóm tá

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Đề tài Xây dựng thiết bị đầu cuối thu phát và đóng gói dữ liệu cho tàu cá sử dụng công nghệ định vị toàn cầu Gps

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *