[block id=”bo-sung-1″]

Nguyên tắc công bằng là nguyên tắc cơbản và nền tảng trong phân định biển nói riêng
và phân định thềm lục địa nói chung. Bài viết tập trung phân tính nội dung của nguyên tắc công
bằng trong tiến trình phát triển của luật biển quốc tế, thực tiễn của việc áp dụng nguyên tắc công
bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển tại các thiết chếtài phán quốc tếvà từ đó đưa
ra kiến nghịvà đềxuất đối với việc vận dụng nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa
tại Việt Nam.

nguyen_tac_cong_bang_trong_phan_dinh_them_luc_dia_va_cac_vun

 

pdf11 trang | Chia sẻ: superlens | Ngày: 19/09/2015 | Lượt xem: 3452 | Lượt tải: 1download

Bạn đang xem nội dung tài liệu Nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển trong Luật Quốc tế hiện đại, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57
47
Nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa và các
vùng biển trong Luật Quốc tế hiện đại
Nguyễn Hùng Cường
Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam
Nhận ngày 20 tháng 9 năm 2014
Chỉnh sửa ngày 28 tháng 11 năm 2014; Chấp nhận đăng ngày 18 tháng 12 năm 2014
Tóm tắt: Nguyên tắc công bằng là nguyên tắc cơ bản và nền tảng trong phân định biển nói riêng
và phân định thềm lục địa nói chung. Bài viết tập trung phân tính nội dung của nguyên tắc công
bằng trong tiến trình phát triển của luật biển quốc tế, thực tiễn của việc áp dụng nguyên tắc công
bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển tại các thiết chế tài phán quốc tế và từ đó đưa
ra kiến nghị và đề xuất đối với việc vận dụng nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa
tại Việt Nam.
Từ khóa: Nguyên tắc công bằng, phân định biển, phân định thềm lục địa.
1. Nguyên tắc công bằng trong luật biển quốc
tế hiện đại∗
Nguyên tắc công bằng được sử dụng như là
một trong những nguyên tắc cơ bản và nền tảng
của pháp luật quốc tế hiện đại nói chung và luật
biển quốc tếnói riêng. Trong lĩnh vực luật biển,
nguyên tắc này được hình thành và phát triển
cùng với thực tiễn phân định thềm lục địa và
các vùng biển giữa các quốc gia láng giềng
cũng như tiến trình phát triển của luật biển quốc
tế với những dấu mốc quan trọng về các hội
nghị quốc tế về luật biển, cùng với sự ra đời của
các Công ước Geneva năm 19581, Công ước
Luật biển năm 1982 (UNCLOS).
_______

ĐT: 0983 750 769
Email: cuongnguyenhungvn@gmail.com
1
– Công ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp lãnh hải (có hiệu
lực từ ngày 10/9/1964, 48 quốc gia là thành viên);
Đã trải qua hơn 50 năm, kể từ khi các đề
xuất cụ thể về một số nguyên tắc cơ bản áp
dụng cho việc tạo lập và phân định đường biên
giới (ranh giới) biển được đưa rabởi các cơ
quan khác nhau, tiêu biểu là Ủy ban Luật quốc
tế (ILC), Hội nghị lần thứ nhất của Liên hợp
quốc về luật biển, Tòa án Công lý quốc tế (ICJ),
Hội nghị lần thứ ba của Liên hợp quốc về Luật
biển và các thiết chế trọng tài [1].
Dự thảo các điều khoản cuối cùng của Ủy
ban Luật quốc tế đã hướng tới ba yếu tố về
phân định biển: sự thỏa thuận, cách đều, và các
hoàn cảnh đặc biệt (agreement, equidistance,
– Công ước về biển cả (có hiệu lực từ ngày 30/9/1962, 59
quốc gia là thành viên);
– Công ước về đánh cá và bảo tồn các tài nguyên sinh vật
của biển cả (có hiệu lực từ ngày 20/3/1966, 36 quốc gia là
thành viên);
– Công ước về thềm lục địa (có hiệu lực từ ngày
10/6/1964, 54 quốc gia là thành viên).
N.H. Cường / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57
48
and “special circumstances”). Ủy ban này
khẳng định rằng đã đưa ra các nguyên tắc tương
tự nhau cho phân định vùng lãnh hải và thềm
lục địa [1].
Hội nghị Geneva năm 1958 đã tạo ra sự
thúc đẩy cho các đề xuất này trên cơ sở đề xuất
của NaUy. Các quy định đối với phân định lãnh
hải trong Điều 12 Công ước về lãnh hải và vùng
tiếp giáp lãnh hải được Ủy ban soạn thảo đã
quy định rằng các quốc gia không được quy
định đường ranh giới phân định lãnh hải vượt
quá đường trung tuyến trong trường hợp không
có sự thỏa thuận2. Tuy nhiên, không có bất kỳ
sự hạn chế tương tự nào trongnguyên tắc phân
định thềm lục địa xuất hiện trong Công ước
Geneva về thềm lục địa (Công ước 1958) mà
Điều 6 của Công ước này quy định rằng nguyên
tắc cơ bản cho việc phân định thềm lục địa sẽ là
nguyên tắc thỏa thuận và nếu như không có
thỏa thuận thì nguyên tắc đường trung tuyến
hoặc đường cách đều sẽ được áp dụng, trừ khi
có “hoàn cảnh đặc biệt”3. Có thể nhận thấy,
thuật ngữ “các hoàn cảnh đặc biệt” vẫn được
duy trì một cách mơ hồ trong cả hai Công ước
và như vậy cơ sở hợp lý cho việc tiếp cận và
_______
2
Điều 12 Khoản 1 Công ước về lãnh hải và vùng tiếp giáp
lãnh hải: “Trường hợp hai quốc gia có đường bờ biển tiếp
liền hay đối diện, không quốc gia nào có quyền, trừ trường
hợp có thỏa thuận ngược lại, mở rộng lãnh hải vượt quá
đường trung tuyến mà mỗi điểm trên đó đều cánh đều
điểm gần nhất đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh
hải của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, những quy định trong
điều này sẽ không áp dụng khi có sự xuất hiện danh nghĩa
lịch sử hoặc hoàn cảnh đặc biệt đòi hỏi phải phân định
lãnh hải theo một cách khác mà sự thay đổi là cần thiết.”
3
Điều 6 Khoản 1 và 2 Công ước về thềm lục địa quy định:
Trường hợp thềm lục địa chung tiếp giáp với lãnh thổ của
hai hay nhiều quốc gia có đường bờ biển đối diện/kề cận
nhau, đường ranh giới của thềm lục địa các quốc qua sẽ
được xác định bằng thỏa thuận giữa những quốc gia đó.
Trong trường hợp thiếu thỏa thuận như vậy, và trừ khi
đường ranh giới này được điều chỉnh bởi những hoàn cảnh
đặc biệt, đường ranh giới sẽ là đường trung tuyến/đường
cánh đều mà các điểm trên đó cách đều các điểm gần nhất
của đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải của mỗi
quốc gia.
tuân theo nguyên tắc công bằng trong phân định
biển theo các yếu tố thỏa thuận và các hoàn
cảnh đặc biệt vẫn chưa rõ ràng.
Trong vụ Thềm lục địa Biển Bắc 1969, ICJ
đã nhấn mạnh rằng Điều 6 Công ước 1958 gần
như nhắc lại nguyên khuôn mẫu dự luật của
ILC, và quan trọng là Ủy ban này đưa ra những
quy tắc trên với nhiều lưỡng lự, trên danh nghĩa
thử nghiệm, hơn là thực sự đưa ra một quy tắc
rõ ràng. Ngoài ra, đây là một điều khoản mà
theo đó tất cả các quốc gia có thể đưa ra các bảo
lưu. Điều này mâu thuẫn với một ý tưởng về
luật tập quán chung – dường như các quốc gia
ký kết đã không coi Điều 6 như một tuyên bố
về nguyên tắc phân định thềm lục địa đã tồn tại
từ trước hoặc đang trong quá trình hình thành.
Mặc dù trong vụ này Hà Lan và Đan Mạch cho
rằng, ngay cả khi các quy tắc phân định không
xuất hiện trong quá trình soạn thảo Công ước
1958, nó cũng đã xuất hiện một phần do sự ảnh
hưởng của chính Công ước này, một phần do
thực tiễn sau này của các quốc gia. Tuy nhiên,
Tòa đã lập luận rằng để đem lại một hiệu lực
tập quán như vậy cho quy định của Điều 6 thì
cần phải coi điều khoản này có một tính chất
quy phạm tiềm ẩn. Tuy nhiên, các quốc gia với
trách nhiệm chủ yếu thực hiện hoạch định ranh
giới bằng con đường thỏa thuận, với vai trò tự
diễn giải các “hoàn cảnh đặc biệt” cũng như
khả năng đưa ra các bảo lưu đối với điều này đã
tước bỏ tính quy phạm của nó. Tòa đã nhận
mạnh rằng Điều 6 Công ước 1958 không phải là
một phần của luật tập quán, và theo Tòa, luật
tập quán trong áp dụng phân định biển bị tác
động bởi nguyên tắc công bằng [2]. Như vậy,
có thể thấy rằng, trong trường hợp hoạch định
thềm lục địa có tính đến yếu tố công bằng thì
giá trị hiệu lực thực sự của nguyên tắc này được
ghi nhận trong Công ước 1958 chưa mang tính
rõ ràng và thực chất.
N.H. Cường / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57 49
Tại Hội nghị lần thứ ba về Luật biển, có hai
nhóm đối lập “nhóm đường trung tuyến”
(“median line group”) tiếp cận theo Điều 6
Công ước 1958 và “nhóm các nguyên tắc công
bằng” (“equitable principles group”) tiếp cận
theo các kết luận của ICJ trong vụ thềm lục địa
biển Bắc. Kết quả của cuộc tranh luận giữa các
bên đã dẫn tới việc hủy bỏ Điều 6 Công ước
1958 và thay thế bằng Điều 83 về phân định
thềm lục địa giữa các quốc gia có bờ biển tiếp
liền hoặc đối diện trong UNCLOS [1].
Trong UNCLOS, nguyên tắc công bằng
được quy định tại các Điều 74 và Điều 83 về
phân định đặc quyền kinh tế và thềm lục địa giữa
các quốc gia có bờ biển tiếp liền hoặc đối diện.
Điều 74 và Điều 83 UNCLOS quy định:
1. Việc hoạch định ranh giới vùng đặc
quyền kinh tế/thềm lục địa giữa các quốc gia có
bờ biển tiếp liền hay đối diện nhau được thực
hiện bằng con đường thỏa thuận theo đúng với
pháp luật quốc tế như đã nêu ở Điều 38 Quy
chế Tòa án quốc tế để đi đến một giải pháp
công bằng.
2. Nếu không đi tới được một thỏa thuận
trong thời gian hợp lý thì các quốc gia hữu quan
sử dụng các thủ tục nêu ở phần XV Công ước.
3. Trong khi chờ ký kết thỏa thuận nói ở
khoản 1, các quốc gia hữu quan, trên tinh thần
hiểu biết và hợp tác, làm hết sức mình để đi đến
các dàn xếp tạm thời có tính chất thực tiễn và
sẽ không gây phương hại hay cản trở việc ký
kết các thoả thuận cuối cùng trong giai đoạn
quá độ này. Các dàn xếp tạm thời không
phương hại đến việc phân định cuối cùng.
4. Khi một điều ước đang có hiệu lực giữa
các quốc gia hữu quan, các vấn đề liên quan
đến việc hoạch định ranh giới vùng đặc quyền
kinh tế/thềm lục địa được giải quyết theo đúng
điều ước đó.
Trong vụ thềm lục địa biển Bắc, ICJ đã đưa
ra phán quyết chứa đựng nhiều điểm quan trọng
trong đó bao gồm định nghĩa quan trọng về khái
niệm công bằng và những yếu tổ ảnh hưởng đến
việc đảm bảo thực hiện nguyên tắc này trong
phân định như tỷ lệ giữa các khu vực thềm lục
địa được phân định với chiều dài bờ biển, các
vấn đề về các đặc điểm của bờ biển tác động tới
đường trung tuyến, về bản chất của thềm lục địa
là sự kéo dài tự nhiên của lãnh thổ lục địa… Tòa
cũng đã cho rằng phương pháp đường trung
tuyến tuyệt đối (chia đều) không phải là bắt
buộc đối với các bên [2].
Như vậy, từ những quy tắc được quy định
trong UNCLOS và thực tiễn phân định, công
bằng với vai trò là một nguyên tắc nền tảng
được áp dụng trong phân định thềm lục địa nói
riêng và phân định biển nói chung giữa các
quốc gia có bờ biển tiếp liền hoặc đối diện, bao
hàm các nội dung cơ bản sau đây:
Thứ nhất, công bằng không nhất thiết phải
là bằng nhau về mặt diện tích phân định; công
bằng phải phản ánh thực tế của tất cả các hoàn
cảnh đặc thù hiện diện trong khu vực có giá trị
hiệu lực đến việc phân định như: sự tồn tải của
đảo trong khu vực phân định; hình dạng bờ biển
khúc khuỷu, lồi lõm; sự hiện diện của yếu tố
lịch sử;…
Thứ hai, công bằng cũng có thể được nhìn
nhận dưới khía cạnh phản ánh kết quả phân
định biển được coi là “có thể chấp nhận” giữa
các bên dựa trên tính tỷ lệ giữa chiều dài bờ
biển và diện tích phân định mặc dù trong quá
trình thỏa thuận phân định, các bên đã thực hiện
những trao đổi, nhượng bộ mang tính chính trị –
ngoại giao hoặc pháp lý khác nhau. Ở phương
diện này sự công bằng thực chất dễ bị lạm dụng
và xâm phạm, đặc biệt trong phân định vùng
chồng lấn giữa một bên là quốc gia lớn, bên còn
lại là quốc gia nhỏ yếu.
Thứ ba, trước khi tiến đến phân định dứt
điểm vùng chồng lấn, trong thời gian “quá độ”,
N.H. Cường / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57
50
các bên có thể thỏa thuận hợp tác khai thác tài
nguyên tại vùng chồng lấn. Các thỏa thuận này
cũng cần đạt tới kết quả công bằng trong việc
cùng khai thác và phân chia nguồn lợi khai
thác, trong đó có tính đến tỷ lệ đóng góp và
trách nhiệm giữa các bên. Ngoài ra, các bên
cũng không được thực hiện những hành vi “có
thể gây phương hại” hoặc “cản trở” việc đạt tới
một thỏa thuận phân định cuối cùng được dựa
trên nguyên tắc công bằng.
Thứ tư, trường hợp các bên không thể đi
đến thỏa thuận trong thời gian hợp lý thì có thể
sử dụng các thủ tục nêu ở phần XV UNCLOS
(giải quyết tranh chấp) để giải quyết tranh chấp
về phân định. Việc lựa chọn các thủ tục này
nhằm đi đến giải quyết dứt điểm tranh chấp và
đưa ra một ranh giới phân định cuối cùng giữa
các bên.
2. Nguyên tắc công bằng trong thực tiễn
phân định thềm lục địa và các vùng biển tại
các thiết chế tài phán quốc tế
Nội dung cụ thể của nguyên tắc công bằng
không được quy định cụ thể trong các văn kiện
pháp lý quốc tế, kể cả UNCLOS. Tuy nhiên,
thực tiễn giải quyết tranh chấp tại các thiết chế
tài phán quốc tế như ICJ, Tòa án quốc tế về
Luật biển (ITLOS) đã làm sáng tỏ rất nhiều
khía cạnh nội dung của nguyên tắc này như:
hoàn cảnh đặc thù, giá trị của các hoàn cảnh đặc
thù, việc lựa chọn phương pháp phân định để
đảm bảo kết quả công bằng cho các bên,…
Dựa trên các phán quyết của các cơ quan tài
phán quốc tế có thể thấy rằng, các hoàn cảnh
đặc thù có ảnh hưởng trực tiếp và đóng vai trò
quan trọng trong phân định thềm lục địa nói
riêng và phân định biển nói chung, tác động
trực tiếp đến kết quả phân định công bằng cho
các bên. Thực tiễn giải quyết tranh chấp của các
thiết chế tài phán quốc tế cho thấy, tùy thuộc
vào từng trường hợp cụ thể mà giá trị hiệu lực
của các hoàn cảnh đặc thù được vận dụng khác
nhau. Các hoàn cảnh chính sau thường được
các thiết chế tài phán quốc tế xem xét đến: yếu
tố địa lý, địa mạo (sự hiện diện của đảo; yếu tố
tỷ lệ); hình dạng bờ biển; sự thay đổi xu thế của
bờ biển; yếu tố kinh tế; yếu tố truyền thống
đánh cá; yếu tố chính trị; yêu tố an ninh; quốc
phòng; …
2.1. Hình dạng bờ biển phức tạp lồi lõm, khúc
khuỷu, hướng chung của bờ biển bị thay đổi
đột ngột
Trong vụ phân định thềm lục địa Biển Bắc
năm 1969, Tòa án đã coi dạng chung của bờ
biển của các bên (CHLB Đức, Đan Mạch, Hà
Lan) là hoàn cảnh đặc biệt. Bởi vì, Tòa án nhận
thấy rằng bờ biển của Đan Mạch và Hà Lan lồi
còn bờ biển của Đức tuy không dài lắm nhưng
quanh co, khúc khuỷu, ăn lõm hơn và cắt giảm
đáng kể là phần kéo dài tự nhiên của bờ biển
mà nước này xứng đáng được hưởng. Bởi vậy,
Tòa án đưa ra quan điểm rằng phân định phải
dựa trên việc xem xét những nhân tố liên quan
để đem lại kết quả công bằng, và Tòa đã bác bỏ
phương pháp đường cách đều [2].
Vụ phân định thềm lục địa giữa Tunisia và
Libyan năm 1982, bờ biển của Tunisia có đặc
điểm bất thường là hướng đi chung của nó bị
thay đổi đột ngột. Xuất phát từ biên giới giữa
hai nước, bờ biển của Tunisia chạy theo hướng
Tây Bắc cho đến điểm lõm sâu nhất vào bờ của
Vịnh Gabes thì đột ngột chuyển theo hướng
Đông Bắc, hướng gần như vuông góc với
hướng ban đầu. Do vậy, khi phân định ranh giới
biển giữa hai quốc gia cần chia làm hai phân
đoạn để phù hợp với sự thay đổi chung của
đường bờ biển Tunisia [3].
Trong vụ Guinea/Guinea-Bissau 1985, hình
dạng bờ biển một lần nữa đóng vai trò rất quan
N.H. Cường / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57 51
trọng. Tòa Trọng tài đã nhận thấy rằng, nếu đưa
ra cùng nhau thì bờ biển của hai quốc gia hơi
lõm so với hình dạng lồi của bờ biển của
Guinea-Bissau. Tuy hình dáng lõm của bờ biển
mỗi quốc gia được coi là hoàn cảnh có liên
quan, nhưng Tòa đi đến một quyết định nên đưa
vào bản kê tất cả hình dáng bờ biển của Tây
Phi, mà những bờ biển đó chắc chắn lõm. Trong
tình huống này, Tòa đã kết luận “nếu Sierra
Leone được đưa vào cân nhắc thì có 3 quốc gia
liền kề dọc theo bờ biển lõm, phương pháp cách
đều sẽ là trở ngại trong việc đạt được kết quả
công bằng giữa các quốc gia” [4].
2.2. Sự hiện diện của đảo
Việc phân định biển sẽ rất phức tạp khi
trong khu vực tranh chấp xuất hiện các đảo. Sự
tồn tại của một đảo hoặc các đảo trong khu vực
phân định có thể tác động làm sai lệch đường
phân định. Thông thường, tùy vào từng trường
hợp mà các bên hay Tòa án sẽ dựa vào các yếu
tố đặc trưng về địa lý của đảo, nếu một đảo xuất
hiện như một phần không thể thiếu của hình
dạng chung của bờ biển thì sẽ có hiệu lực toàn
bộ. Nếu nó chỉ có những yếu đảo đó chỉ có hiệu
lực một phần hoặc không có hiệu lực. Ngoài ra,
kích thước, vị trí, ý nghĩa kinh tế, chính trị của đảo
là yếu tố quan trọng trong quá trình phân định.
Trường hợp các đảo nằm sát bờ, cách bờ
một khoảng từ 12 đến 24 hải lý và không nằm
quá sang phía bên kia của đường trung tuyến
giữa hai bờ thì thông thường người ta coi các
đảo này một phần của đất liền và chúng được
tính với toàn bộ hiệu lực trong phân định.
Trường hợp các đảo xa bờ, nhất là khi chúng
nằm hẳn sang phía bên kia của đường trung
tuyến giữa hai bờ, các đảo thường được coi là
nhân tố tạo ra sự bất bình đẳng vì chúng làm vi
phạm nguyên tắc không cản trở sự kéo dài tự
nhiên lục địa của quốc gia khác ra biển.
a) Trường hợp đảo không có hiệu lực
Trong thực tiễn phân định biển giữa các
quốc gia cũng như trong các phán quyết của
Tòa án hay Trọng tài quốc tế, số lượng các đảo
bị bỏ qua không tính đến hiệu lực khá nhiều.
Phương pháp phân định bỏ qua hiệu lực của các
đảo có thể áp dụng trong hoàn cảnh sau:
– Đảo nằm tách biệt cách xa khu vực đường
phân định đi qua.
– Các đảo nằm giữa khu vực đường trung
tuyến đi qua.
Các đảo nằm trong giới hạn 12 hải lý cách
đường cách đều được vạch ra không dùng các
đảo này làm điểm cơ sở. Các đảo này thường
nhỏ, không sinh sống trên đó và ở các nước
vùng hẹp như kênh, eo biển, biển nửa kín.
Trong trường hợp phân định thềm lục địa và
vùng đặc quyền kinh tế, những đảo này bị bỏ
qua nhưng có thể vẫn được hưởng một vành đai
lãnh hải [5].
– Các đảo tương ứng hai bên đều có.
Trong khu vực phân định có thể hai bên có
các đảo các vị thế tương ứng như nhau. Nếu
tính đến hiệu lực của chúng thì các hiệu lực này
sẽ có giá trị tương ứng và triệt tiêu lẫn nhau. Để
đạt được một đường phân định đơn giản cho
công tác quản lý người ta có thể thống nhất bỏ
qua hiệu lực của các đảo này.
– Các đảo nằm bên phía bên kia của đường
phân định.
– Các đảo đang bị tranh chấp hay chưa xác
định được chủ quyền (thông thường, các tranh
chấp này liên quan đến các đảo nhỏ ngoài khơi
xa, không có dân sinh sống nhưng lại có thể ảnh
hưởng tới đường biên giới biển theo đường
cách đều. Do đó, việc giải quyết đường biên
giới ở những trường hợp như vậy thường là bỏ
qua hiệu lực các đảo này).
Trường hợp các đảo không có hiệu lực dựa
trên sự thỏa thuận của các bên hữu quan có thể
N.H. Cường / Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Luật học, Tập 30, Số 4 (2014) 47-57
52
kể đến ở đây, như các đảo nhỏ của Iran và
Qatar (Hiệp định ký giữa Iran và Qatar ngày
20/9/1969); các đảo Fokur, Bani Fokur, Bani
Tamb, TambeBozorg (Hiệp định ký kết giữa
Iran và các tiểu vương quốc Arập thống nhất
tháng 8/1974). Một số đảo tuy có lãnh hải riêng
song cũng không được tính hiệu lực, ví dụ như
đảo Farsi của Iran, đảo Al Arabiya của A-rập
Xê-út có lãnh hải 12 hải lý (theo Hiệp định
24/10/1968 Iran – A-rập Xê-út); đảo Sirri của
Iran có lãnh hải 12 hải lý (theo Hiệp định
31/8/1974 – các tiểu vương quốc Arập thống
nhất); hai đảo nhỏ của Liên Xô (cũ) (Nghị định
thư giữa Liên Xô cũ và Na Uy ngày
29/11/1957).
Trong các phán quyết của Tòa án và Trọng
tài quốc tế, các đảo nhỏ cũng thường bị bỏ qua,
như: đảo Abu Musa không có hiệu lực đối với
đường phân định (Vụ phân định thềm lục địa
giữa Libyan – Tunisia năm 1982 [3])
b) Trường hợp đảo có hiệu lực một phần
Tùy từng trường hợp cụ thể mà các quốc gia
hữu quan thỏa thuận cho một đảo hoặc một
nhóm đảo trong vùng phân định được một phần
hiệu lực. Phần hiệu lực này có thể là một nửa,
một phần ba hay số phần bất kỳ nào đó so với
hiệu lực toàn phần. Sự tồn tại của các đảo có
hiệu lực một phần là kết quả của việc thương
lượng giữa các quốc gia liên quan.
Trong thực tiễn phân định biển giữa các
quốc gia, rất nhiều trường hợp các đảo chỉ nhận
được một phần hiệu lực, tiêu biểu như đảo Karg
của Iran hưởng ½ hiệu lực trong phân định
thềm lục địa (Hiệp định năm 1968 giữa Iran và
Ả rập Saudi); các đảo Sorlingue ½ hiệu lực (Vụ
thềm lục địa giữa Pháp và Vương Quốc Anh
năm 1977); đảo Kerkennah hưởng ½ hiệu lực
(Trường hợp phân định biển giữa Libyan –
Tunisianăm 1982); các đảo Natura hưởng hiệu
lực 56% đến 86% phụ thuộc vào khoảng cách
tới bờ (Hiệp định giữa Indonesia và Maláyiaa
năm 1969); đảo Thổ Chu (Việt Nam) hưởng
32,5% hiệu lực (Hiệp định phân định biển Việt
Nam -Thái Lan ngày 09/8/1997), đảo Cồn Cỏ
(Việt Nam) hưởng 50% hiệu lực, đảo Bạch
Long Vĩ (Việt Nam) hưởng 25% hiệu lực (Hiệp
định phân định Lãnh hải, vùng đặc quyền kinh
tế và Thềm lục địa trong Vịnh Bắc Bộ Việt
Nam – Trung Quốc ngày 25

[block id=”bo-sung”]

Từ khóa: Nguyên tắc công bằng trong phân định thềm lục địa và các vùng biển trong Luật Quốc tế hiện đại

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *